'Đất nước hôm nay': Trường ca âm nhạc chào mừng Đại hội XIV của Đảng

NSND Quốc Hưng hát “Đất nước hôm nay” chào mừng Đại hội XIV của Đảng

MV đánh dấu sự gặp gỡ giữa nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung, NSND Quốc Hưng, ca sĩ Thu Hằng cùng nhiều nghệ sĩ, nhà sáng tạo trong một dự án âm nhạc có quy mô và tư duy nghệ thuật đặc biệt

Với thời lượng hơn 8 phút, Đất nước hôm nay được nhìn nhận như một bản “đại tự sự” bằng âm nhạc, kể lại hành trình hình thành, đấu tranh, dựng xây và phát triển của đất nước trong dòng chảy lịch sử, đồng thời đặt con người hôm nay vào trung tâm của câu chuyện

Âm nhạc chính luận được kể bằng nhịp sống của con người

Trường ca Đất nước hôm nay gồm 6 chương, mỗi chương đảm nhiệm một vai trò riêng trong tiến trình tư tưởng.

Từ không gian cội nguồn thiêng liêng, qua những thử thách của lịch sử, đến hình ảnh đất nước đang vươn mình phát triển, hội nhập và hướng tới tương lai, tác phẩm tạo nên một dòng chảy liền mạch, có chủ đích.

Điểm đáng chú ý là tác phẩm không kể lịch sử theo lối minh họa một chiều, mà lấy con người làm trung tâm. Đất nước hiện lên từ “giọt mồ hôi cha mẹ”, “giọt nước mắt”, “tiếng hát, tiếng cười”, từ lao động, học tập, cống hiến âm thầm của những con người bình dị.

Chính cách tiếp cận này giúp Đất nước hôm nay tránh được lối hô khẩu hiệu quen thuộc, thay vào đó là một cảm thức lịch sử gần gũi, đời sống.

Tác phẩm không kể lịch sử theo lối minh họa một chiều, mà lấy con người làm trung tâm

Âm nhạc mang màu sắc trang nghiêm, giàu tính chính ca nhưng không khô cứng. Giai điệu được kiểm soát chặt chẽ, có những đoạn mở rộng không gian cảm xúc, có những đoạn dừng lại như để người nghe suy ngẫm.

Sự chặt chẽ trong cấu trúc âm nhạc giúp tác phẩm vượt ra khỏi khuôn khổ một ca khúc thông thường, tiến gần hơn tới hình thức trường ca có “kiến trúc” tư tưởng rõ ràng.

Theo nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung, đề tài đất nước cần một không gian âm nhạc đủ rộng để có thể cất lời trọn vẹn. Dù đã có nhiều ca khúc chính ca được công chúng đón nhận, nhưng nhạc sĩ cho rằng khuôn khổ ca khúc phổ biến vẫn chưa đủ để chứa đựng những suy tư sâu xa về lịch sử, chiến tranh, hòa bình và đời sống dân tộc

Chính từ cảm giác “thiếu hụt” đó, nhạc sĩ tìm đến cấu trúc trường ca – đại hợp xướng, nơi nhiều giọng nói cùng tồn tại trong một dòng chảy thống nhất: giọng của lịch sử, của cộng đồng, của đời sống và của từng con người cụ thể.

Cảm hứng sáng tác Đất nước hôm nay đến từ những hình ảnh rất đời thường. Đó là hình ảnh người nông dân trên cánh đồng, nhịp thở của đô thị đang lớn lên, những ký ức chiến tranh không còn được kể bằng bom đạn mà bằng sự im lặng, chịu đựng và hồi sinh.

MV đánh dấu sự gặp gỡ giữa nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung, NSND Quốc Hưng, ca sĩ Thu Hằng

Với nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung, đất nước không phải khái niệm trừu tượng mà là một cộng đồng đang sống, đang đi, đang đứng và đang thở cùng chúng ta hôm nay.

Từ đó, anh tập trung khắc họa “căn tính dân tộc Việt”, một căn tính được hình thành từ nền văn minh lúa nước, từ mối quan hệ cộng sinh giữa con người với đất, nước và cộng đồng.

Từ căn tính ấy nảy sinh những phẩm chất xuyên suốt lịch sử dân tộc, đó là sự cần cù, kiên nhẫn, khả năng chịu đựng, thích nghi và niềm tin vào tích lũy dài hạn, vào tinh thần “chúng ta” hơn là cái “tôi” cá nhân.

Những giá trị đó được nhạc sĩ cụ thể hóa thành từng chương nhạc, từng tuyến giai điệu, với ý thức tiết chế tối đa.

“Tôi không đẩy tác phẩm lên bằng âm lượng hay khẩu hiệu. Mỗi chương đều có lý do tồn tại, có chức năng rõ ràng trong tổng thể cảm xúc chung”, nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung nhấn mạnh.

Cuộc gặp gỡ đẹp giữa âm nhạc và thời cuộc

NSND Quốc Hưng cho biết, anh nhận lời thể hiện Đất nước hôm nay từ sự tin cậy và gắn bó nghề nghiệp lâu năm với nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung.

Chính anh cũng góp ý để mở rộng cấu trúc tác phẩm, bổ sung giọng nữ và hợp xướng nhằm tạo nên một chỉnh thể âm nhạc đồ sộ, đa thanh và giàu khả năng biểu đạt hơn

NSND Quốc Hưng cho biết, điểm khác biệt của "Đất nước hôm nay" nằm ở tư duy cấu trúc và ngôn ngữ âm nhạc

Theo NSND Quốc Hưng, điểm khác biệt của Đất nước hôm nay nằm ở tư duy cấu trúc và ngôn ngữ âm nhạc.

Sau nhiều trao đổi, tác phẩm được rút gọn từ bản thảo dài hơn 15 phút xuống khoảng hơn 8 phút để đảm bảo sức nặng tư tưởng mà vẫn phù hợp với khả năng tiếp nhận của công chúng.

Sự kết hợp giữa giọng bass trầm vững chãi của NSND Quốc Hưng với giọng hát mềm mại của ca sĩ Thu Hằng và hợp xướng mang lại chiều sâu nghi lễ, đồng thời giữ được hơi thở đời sống cho tác phẩm.

Với người nghệ sĩ, Đất nước hôm nay không còn là sự thể hiện cá nhân mà trở thành một hình thức cống hiến, lan tỏa niềm tự hào và khát vọng phát triển của dân tộc

Đạo diễn Anh Quân cho biết, Đất nước hôm nay là một dự án đặc biệt khi lần đầu anh thực hiện một MV trường ca – đại hợp xướng với quy mô lớn, nhiều thông điệp và áp lực thời gian cao.

Ê-kíp phải làm việc liên tục gần 20 tiếng mỗi ngày để kịp tiến độ phát hành chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

MV sử dụng nhiều tư liệu lịch sử, tư liệu chiến tranh và hình ảnh từ A80, đòi hỏi độ chính xác cao trong lựa chọn và xử lý. Việc kết hợp giữa tư liệu và hình ảnh quay mới không nhằm minh họa trực diện mà để tạo mạch cảm xúc liền mạch, nơi quá khứ và hiện tại cùng song hành.

Theo đạo diễn Anh Quân, thách thức lớn nhất là làm sao để hình ảnh không bị khô cứng, vẫn hài hòa giữa thông điệp chính trị và giá trị nghệ thuật, đảm bảo mạch cảm xúc cho người xem trong khuôn khổ hơn 8 phút của MV.

Dù mang tính chính luận, nhưng Đất nước hôm nay không kêu gọi bằng khẩu hiệu mà thuyết phục bằng cảm xúc và sự tiết chế. Câu kết “Việt Nam muôn năm” được đặt như một cảm giác tuyên thệ, không áp đặt, để người nghe tự cảm nhận và suy ngẫm.

Các nghệ sĩ chụp ảnh lưu niệm

Ra mắt đúng dịp chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Đất nước hôm nay được nhìn nhận như một cuộc gặp gỡ đẹp giữa âm nhạc và thời cuộc, nơi tiếng hát trở thành lời tri ân quá khứ và gửi gắm niềm tin vào tương lai của đất nước.

Tác phẩm mang đến những suy tư và cảm nhận... từ đó khơi dậy niềm tự hào và ý thức trách nhiệm công dân trong nhịp sống hôm nay

MINH HÀ