Đào tạo nghề gắn kỹ năng mềm: Hướng đi bền vững cho người khuyết tật

Trao “cần câu” học nghề cho thanh niên khuyết tật

Em Trương Trung Anh (sinh năm 1998, xã Thanh Trì) bị khuyết tật tay phải, động kinh và bị bại liệt nửa người. Dù rất chịu khó và ham học hỏi, hành trình tìm kiếm việc làm của Trung Anh vô cùng khó khăn. Khi biết thông tin Trường Trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật Bắc Thăng Long (Trường Bắc Thăng Long) triển khai dự án Tự tin lập nghiệp do Standard Chartered Foundation tài trợ tuyển sinh học nghề dành cho người khuyết tật, Trung Anh đã đăng ký học nghề Kỹ thuật pha chế đồ uống.

Em Trương Trung Anh (đứng giữa) phấn khởi khoe với thầy giáo và các bạn món hoa quả dầm sữa chua do mình tự tay pha chế. Ảnh: Trần Oanh.

“Với sự đồng hành và đưa đón của bố, hướng dẫn tận tình của thầy giáo, em nắm được công thức pha chế đồ uống. Không chỉ học nghề, em còn được trang bị kỹ năng mềm như quản lý tài chính cá nhân, giao tiếp ứng xử. Ngoài ra, trong lớp có nhiều bạn đồng trang lứa, cùng cảnh ngộ nên mọi người rất hiểu và giúp đỡ nhau”, Trung Anh tự tin chia sẻ.

Tương tự Trung Anh, năm 2019, em Nguyễn Hồng Liên (sinh năm 1997, xã Ngọc Hồi) mới tốt nghiệp ngành Sư phạm Ngữ văn Trường Cao đẳng Sư phạm Hà Tây thì bất ngờ bị tai biến ảnh hưởng đến chân, tay và yếu nửa người. Hồng Liên muốn theo đuổi nghề nhà giáo nhưng tay yếu không viết được. Tưởng chừng như cánh cửa nghề nghiệp khép lại, khi biết tin dự án Tự tin lập nghiệp tuyển sinh học nghề dành cho người khuyết tật, Hồng Liên đã đăng ký để tìm kiếm cho mình cơ hội.

Tại lớp học Kỹ thuật pha chế đồ uống, Liên cùng các bạn học nghề, thực hành và được trang bị kỹ năng giao tiếp, thuyết trình, làm việc nhóm, viết CV tìm việc làm. Hồng Liên cho biết: “Sau mỗi lần đi học về, em pha chế các đồ uống để bố mẹ thưởng thức và khen tạm ổn. Em sẽ thực hành nhiều lần để đồ uống ngon như ở quán, sau này đi làm nhân viên phục vụ ở quán cà phê gần nhà hoặc bán đồ uống tại nhà và online”.

Nhờ dự án Tự tin lập nghiệp, nhiều người khuyết tật có cơ hội được học nghề và trang bị kỹ năng mềm. Ảnh: Trần Oanh.

Trương Trung Anh và Nguyễn Hồng Liên là hai trong số 99 học viên được tham gia đào tạo nghề (trong đó 81 học viên là người khuyết tật học các nghề Chăm sóc da, Kỹ thuật pha chế đồ uống, Chế biến bánh) học tại Trường Trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật Bắc Thăng Long, các xã: Thanh Trì, Trung Giã, Đông Anh, Thụy Lâm.

Đánh giá tinh thần vươn lên của học viên, thầy Mai Chung Chiển, giáo viên dạy nghề Kỹ thuật pha chế đồ uống tại xã Thanh Trì nhận xét: “Đa phần các em nắm bắt ngay tại chỗ nội dung bài học. Nhìn chung các học viên có tay nghề, sau khi học xong đều có thể làm được. Nếu như có người đồng hành sau khi kết thúc khóa học, các học viên có thể bán hàng online hoặc xe đẩy nhỏ ở khu phố”.

Trao kỹ năng mềm, mở lỗi hòa nhập cho người khuyết tật

Đánh giá về hiệu quả thiết thực của chương trình, bà Nguyễn Thị Châu Loan, Chi hội trưởng Chi hội Người khuyết tật liên xã Thanh Trì cho biết: “Khu vực Thanh Trì có 25 học viên khuyết tật học nghề Kỹ thuật pha chế đồ uống, chia làm 2 lớp, thời gian học 3 tháng. Là người đồng hành cùng những người khuyết tật, tôi nhận thấy các học viên có sự thay đổi rất tiến bộ. Có những bạn, buổi đầu tiên đến lớp không nói chuyện với ai. Vài buổi sau, các bạn tự tin nói chuyện với nhau, biết dọn dẹp phòng học, kết hợp làm việc nhóm tạo nên không khí lớp học rất hòa đồng.

Ngoài học nghề Kỹ thuật pha chế đồ uống, học viên còn được trang bị 7 kỹ năng mềm (giao tiếp, thuyết trình, làm việc nhóm, quản lý tài chính...). Sau mỗi buổi học, các bạn tự mua trái cây pha chế và mời người thân, hàng xóm thưởng thức và nhận xét. Trong số 25 bạn, có nhiều bạn mong muốn đi làm thuê ở quán cà phê, còn lại kinh doanh online hoặc tự mở quán tại nhà”.

Chị Lê Thị Diện (bên phải) tham gia khóa học kỹ năng mềm để kinh doanh đồ gia dụng hiệu quả hơn. Ảnh: Trần Oanh.

Không chỉ dừng lại ở đào tạo nghề, trong khuôn khổ dự án Tự tin lập nghiệp, Trường Trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật Bắc Thăng Long còn tổ chức đào tạo 6 lớp học kỹ năng mềm với tổng số 107 học viên (trong đó có 82 học viên là người khuyết tật) tại xã Thanh Trì, Chương Mỹ...

Bà Lương Thị Minh Nguyệt, Chủ tịch HĐQT và Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Doanh nghiệp xã hội Khát Vọng, giảng dạy kỹ năng mềm cho 10 học viên là người khuyết tật, thông tin: “Chủ đề của chương trình kỹ năng mềm là “Lập kế hoạch và phát triển nghề nghiệp” gồm 7 chuyên đề: Xác định giá trị bản thân, mục tiêu và lập kế hoạch; giao tiếp; làm việc nhóm; quản lý tài chính cá nhân; hình mẫu của tôi; tìm kiếm sự hỗ trợ và xây dựng mạng lưới; sẵn sàng làm việc. Các buổi học được tổ chức online và trực tiếp. Khoảng 80% học viên tiếp nhận tốt và biết lập kế hoạch, kết nối mạng lưới, định vị bản thân”.

Là một trong những người trực tiếp thụ hưởng giá trị từ khóa học, chị Lê Thị Diện (sinh năm 1994, phường Tùng Thiện) xúc động cho biết: “Trước đây tôi kinh doanh đồ gia dụng và bán hàng online. Khi tham gia khóa học, tôi nhìn nhận rõ hơn các điểm mạnh và điểm yếu; từ đó phát huy tự tin, giao tiếp tốt, đồng thời khắc phục sự thiếu tập trung, thói quen chưa quan sát kỹ. Sự thay đổi tích cực trong thái độ của tôi cũng giúp khách hàng vui vẻ và muốn quay lại cửa hàng nhiều lần”.

Từ những câu chuyện thực tế trên, có thể thấy sự đồng hành của các lớp kỹ năng mềm bên cạnh việc đào tạo nghề chính là chìa khóa quan trọng giúp người khuyết tật tự tin hòa nhập, khẳng định bản thân và ổn định cuộc sống.

Trần Oanh