Đánh thức 'viên ngọc xanh' Kon Ka Kinh

Một chuyến trekking 2 ngày 1 đêm không chỉ mang đến cho chúng tôi những trải nghiệm đáng nhớ giữa thiên nhiên hoang dã, mà còn cho thấy tiềm năng lớn để nơi đây trở thành điểm đến du lịch sinh thái hàng đầu của Gia Lai.

Chạm vào rừng nguyên sinh

Cuối tuần, nhóm chúng tôi gồm 20 thành viên tổ chức chuyến phượt từ Quy Nhơn lên Vườn quốc gia Kon Ka Kinh (xã Ayun). Trong đoàn có nhiều người đã bước sang tuổi 60, thậm chí 70, nhưng vẫn lựa chọn xe máy để chinh phục cung đường dài hơn 140 km lên đại ngàn.

Theo QL 19 đến ngã ba Plei Bông (xã Mang Yang), chúng tôi rẽ vào con đường hướng về xã Ayun. Đến cổng Vườn quốc gia Kon Ka Kinh, cảm giác đầu tiên là sự bình yên, thư thái. Tiếng xe cộ, khói bụi và nhịp sống vội vã dường như đã bị bỏ lại phía sau.

Được sự hướng dẫn của cán bộ Trung tâm Giáo dục môi trường và Dịch vụ môi trường rừng, chúng tôi dựng lều bên hồ nước thuộc khu Trung tâm Dịch vụ hành chính của Vườn.

Mặt hồ phẳng lặng như gương, phản chiếu màu xanh của rừng già bao quanh. Sau bữa trưa đơn giản, cả đoàn bắt đầu hành trình khám phá tuyến tham quan số 1 với điểm đến là quần thể cây đa cổ thụ và thác Ba Tầng.

Cây đa di sản trên trăm tuổi ở Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh. Ảnh: Thanh Trúc

Ngay những bước chân đầu tiên dưới tán rừng, chúng tôi đã cảm nhận rõ sự khác biệt. Không gian mát lạnh, ánh nắng gắt ban trưa chỉ còn lác đác xuyên qua những tầng lá. Những cây cổ thụ khổng lồ vươn cao hàng chục mét. Nhiều bộ rễ lớn nổi ngoằn ngoèo trên mặt đất như những tác phẩm điêu khắc của thiên nhiên.

Cả đoàn dừng chân khá lâu bên cây đa di sản hàng trăm năm tuổi. Bộ rễ như mái tóc người con gái buông dài từ trên cao, tạo nên một quần thể kỳ vĩ. Giữa sự tĩnh lặng của núi rừng, ai cũng tranh thủ ghi lại những khoảnh khắc đáng nhớ.

Cả đoàn check-in bên cây đa di sản. Ảnh: H.X

Càng đi sâu vào lõi rừng, vẻ đẹp nguyên sơ của Kon Ka Kinh càng hiện rõ. Những cây bằng lăng thân trắng muốt vươn thẳng lên nền trời xanh. Những thân cổ thụ phủ đầy rêu. Tiếng chim rừng vọng lại từ xa.

Sau cơn bão cuối năm 2025, nhiều cây lớn bị quật ngã chắn ngang lối đi. Con đường dẫn xuống thác Ba Tầng cũng bị cây cối che phủ khiến việc di chuyển khó khăn hơn.

Khi ánh chiều bắt đầu tắt dần trên những tán cây, đoàn quyết định quay về khu cắm trại. Đêm ở Kon Ka Kinh là trải nghiệm khó quên nhất của chuyến đi. Không còn ánh đèn đô thị, không điện thoại, không sóng wifi, cả khu rừng chìm trong bóng tối sâu thẳm.

Xung quanh chỉ còn tiếng côn trùng rả rích, tiếng gió lùa qua rừng thông và tiếng nước chảy róc rách từ con suối gần đó. Bên ánh lửa trại, bữa cơm chiều với gà nướng, cơm lam và lẩu rau rừng trở nên đặc biệt hơn bao giờ hết.

Những câu chuyện về rừng, về những chuyến đi, về cuộc sống cứ nối dài cùng tiếng hát “cây nhà lá vườn” của các thành viên. Ông Phạm Văn Chương (65 tuổi) cùng vợ tham gia chuyến đi bảo rằng, đã lâu rồi mới có cảm giác được sống chậm và gần gũi với thiên nhiên đến thế.

Đoàn chụp ảnh lưu niệm trước khi leo đỉnh Đá Trắng. Ảnh: Q.X

Chinh phục đỉnh Đá Trắng

Sáng hôm sau, khi màn sương còn phủ kín mặt hồ, cả đoàn thức dậy chuẩn bị cho hành trình chinh phục đỉnh Đá Trắng cao 1.330 m - đỉnh núi cao thứ hai của Vườn quốc gia Kon Ka Kinh, chỉ sau đỉnh Kon Ka Kinh cao 1.748 m, được mệnh danh là “nóc nhà Gia Lai”.

Trên đỉnh Đá Trắng. Ảnh:H.X

Con đường lên núi không quá dài nhưng liên tục dốc đứng. Nhiều đoạn có độ dốc từ 30-40%, đòi hỏi người leo phải có sức khỏe tốt. Đổi lại, khung cảnh hai bên đường vô cùng ấn tượng.

Những cây cổ thụ có tán rộng hàng chục mét đứng xếp lớp giữa rừng già. Dừng chân bên cây Hồng Quang 350 năm tuổi ở độ cao hơn 1.215 m, mọi người tranh thủ nghỉ lấy sức. Từ đây đến đỉnh Đá Trắng chỉ còn vài trăm mét.

Dưới cây Hồng Quang 350 tuổi trên đường leo lên đỉnh Đá Trắng. Ảnh: H.X

Người lớn tuổi nhất đoàn là ông Cao Vũ Hùng (70 tuổi). Dù đã thấm mệt, ông vẫn kiên trì từng bước vượt dốc. Và khi đặt chân lên đỉnh Đá Trắng, người đàn ông ấy xúc động lấy lá cờ Tổ quốc trong ba lô, buộc vào cây gậy leo núi rồi phất cao giữa trời xanh.

“Thật tuyệt vời. Tôi đã biến điều không thể thành có thể đối với bản thân” - ông Hùng chia sẻ trong niềm vui khó giấu.

Từ đỉnh Đá Trắng nhìn ra xa là biển rừng bạt ngàn trải đến tận chân trời. Đứng giữa không gian ấy, chúng tôi cảm nhận rõ sự hùng vĩ và thiêng liêng của đại ngàn.

Trên đỉnh Đá Trắng. Ảnh: Q.X

Anh A Yoái - nhân viên trạm bảo vệ rừng dẫn đường cho đoàn - cho biết: Nếu may mắn, du khách có thể bắt gặp voọc chà vá chân xám. Đây là loài động vật đặc hữu của Việt Nam, nằm trong nhóm 25 loài linh trưởng nguy cấp, quý hiếm nhất thế giới.

Dù không gặp được “nữ hoàng linh trưởng” trong chuyến đi này, nhưng chỉ riêng việc được ngồi trên phiến đá giữa mênh mông rừng già, hít thở bầu không khí trong lành của đại ngàn cũng đủ mang lại cảm giác phấn chấn và thư thái khó quên.

Chỉ riêng được ngồi trên phiến đá giữa mênh mông rừng già cũng đủ mang lại cảm giác vô cùng phấn chấn. Ảnh: H.X

Đánh thức “viên ngọc xanh”

Với diện tích gần 42.000 ha, độ che phủ rừng gần 94%, Vườn quốc gia Kon Ka Kinh được ví như “lá phổi xanh” của Gia Lai, là vùng sinh cảnh đặc biệt quý giá của Việt Nam và Đông Nam Á.

Nơi đây lưu giữ hệ sinh thái rừng hỗn giao lá rộng - lá kim đặc trưng cùng hàng nghìn loài động, thực vật, trong đó có nhiều loài quý hiếm được ghi trong Sách đỏ.

Để khai thác những giá trị đặc biệt ấy, tháng 5-2026, UBND tỉnh đã công nhận Vườn quốc gia Kon Ka Kinh là điểm du lịch cấp tỉnh. Đây là cơ sở pháp lý để triển khai Đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí đến năm 2030, định hướng đến năm 2045.

Chụp ảnh lưu niệm trước cổng Vườn quốc gia Kon Ka Kinh. Ảnh: H.X

Theo ông Ngô Văn Thắng - Giám đốc Vườn quốc gia Kon Ka Kinh, định hướng của Vườn là phát triển du lịch trên nền tảng bảo tồn thiên nhiên, khai thác hợp lý các giá trị sinh thái và văn hóa bản địa, đồng thời tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng vùng đệm.

Khác với các khu nghỉ dưỡng đại trà, Kon Ka Kinh hướng tới nhóm du khách yêu thiên nhiên, thích trải nghiệm, nghiên cứu khoa học và khám phá hệ sinh thái rừng.

Theo đề án, Vườn sẽ quy hoạch 12 tuyến du lịch sinh thái với tổng chiều dài khoảng 201 km. Các điểm tham quan sẽ được kết nối thành hệ thống tour, tuyến dựa trên mạng lưới đường tuần tra bảo vệ rừng và các tuyến đường mòn hiện có.

Trong đó có các tuyến khám phá đỉnh Kon Ka Kinh, đỉnh Đá Trắng, Lán Voọc, quần thể cây đa cổ thụ; tuyến nghỉ dưỡng sinh thái Kon Ka Kinh; tuyến tham quan cây thông năm lá, thác Pho Tượng; vườn thực vật, trung tâm cứu hộ động vật hoang dã và điểm nghỉ dưỡng Bãi Nai.

Bên cạnh đó là các tuyến trekking chinh phục đỉnh Hoa Lan, khám phá rừng hỗn giao lá rộng - lá kim, quần thể pơ mu và các thác nước như Thác 95, Thác Seo, Thác P’Ne, Thác Lan, Thác Kon Bông.

Ông Cao Vũ Hùng (70 tuổi) vô cùng phấn khích khi lần đầu tiên được đặt chân lên đỉnh Đá Trắng. Ảnh: H.X

Các tuyến du lịch cũng sẽ được kết nối với làng đồng bào Bahnar, di tích lịch sử và không gian văn hóa bản địa để hình thành những sản phẩm du lịch trải nghiệm, nghiên cứu thiên nhiên và du lịch cộng đồng đặc sắc.

Ông Thắng cho biết thêm: Trong giai đoạn 2026-2030, Vườn sẽ tập trung phát triển các sản phẩm du lịch trải nghiệm rừng, giáo dục môi trường, thể thao ngoài trời và nghiên cứu thiên nhiên. Khi hạ tầng hoàn thiện hơn, sẽ từng bước mở rộng sang du lịch nghỉ dưỡng sinh thái.

Thời gian qua, Vườn quốc gia Kon Ka Kinh cũng đã thử nghiệm tổ chức các hoạt động tham quan, du lịch và thể thao ngoài trời. Tuy nhiên, theo ông Đinh Khánh Toàn - Giám đốc Trung tâm Giáo dục môi trường và Dịch vụ môi trường rừng, phần lớn du khách hiện nay vẫn đến theo hình thức tự phát, theo đoàn hoặc các chương trình ngoại khóa, nghiên cứu khoa học.

“Hạn chế lớn nhất của Kon Ka Kinh là nhiều cảnh quan đẹp, các khu vực có giá trị về động, thực vật và thác nước vẫn nằm sâu trong rừng, đường tiếp cận còn khó khăn. Nhưng khi được đầu tư, quy hoạch bài bản, nơi đây sẽ khai thác được những giá trị rất lớn” - ông Toàn nhận định.

Đánh thức “viên ngọc xanh” Kon Ka Kinh vì thế không đơn thuần là khai thác tiềm năng du lịch. Đó còn là hành trình tìm lời giải hài hòa giữa phát triển và bảo tồn, để những cánh rừng nguyên sinh vẫn mãi xanh, đồng thời mang lại sinh kế bền vững cho cộng đồng địa phương và những trải nghiệm khác biệt cho du khách.

NGỌC QUỲNH