Danh thắng quốc gia ruộng bậc thang khô hạn trong mùa nước đổ

Giữa mùa nước đổ (tức lấy nước vào ruộng bậc thang), khi nhiều du khách tìm đến để chiêm ngưỡng vẻ đẹp của ruộng bậc thang tại Mù Cang Chải - danh thắng quốc gia - nhưng trên những thửa ruộng đang khô hạn, nứt nẻ, chưa thể trồng cấy. Nghịch lý “mùa nước đổ nhưng ruộng không có nước” đang khiến nhiều hộ dân tại danh thắng quốc gia này lo lắng.

Những ngày trung tuần tháng 6, có mặt tại khu vực Đồi Mâm Xôi La Pán Tẩn, xã Púng Luông - điểm nhấn nổi tiếng của danh thắng ruộng bậc thang Mù Cang Chải, phóng viên ghi nhận khung cảnh trái ngược, nhiều thửa ruộng người dân đang tất bật xuống đồng cấy lúa, một số thửa đang được lấy nước tạo khung cảnh hoang sơ, hùng vĩ.

Các thửa ruộng bậc thang khu vực huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái cũ đang vào mùa nước đổ.

Trong cảnh sắc thơ mộng này, nhiều thửa ruộng nằm trên cao, xa nguồn nước, nằm địa điểm tách biệt chưa thể gieo cấy vì thiếu nước, đất đai nứt nẻ, cỏ mọc um tùm.

Lấy tay gạt dòng mồ hôi vương trên trán, anh Hờ A Đức (thôn Tà Chí Lừ, xã Púng Luông) cúi xuống nhặt một thỏi đất khô khốc, bóp nhẹ đã vỡ vụn thành cát bụi, anh Đức rầu rĩ tâm sự, gần 7 năm nay, nguồn nước cứ cạn dần. Ruộng bậc thang cao vút, không có nước đổ về thì đất cứng như đá, mạ non cắm xuống là héo. Không đành lòng bỏ hoang đất tổ tiên, gia đình phải phá lúa để chuyển sang trồng ngô cùng các loại cây khác, nhưng năng suất bấp bênh.

Nhiều thửa ruộng chưa thể cấy lúa do chưa có nước.

Không riêng gì anh Đức, ông Lý A Dơ – Giám đốc Hợp tác xã Du lịch Đồi mâm xôi La Pán Tẩn không giấu nổi sự sốt ruột khi 4,5 ha lúa của đơn vị không thể gieo cấy vì thiếu nước. Ông Dơ nói, vẻ đẹp của kỳ quan này sống được là nhờ dòng nước mát đổ về từ đại ngàn vào mùa đổ ải và thảm lúa vàng óng khi thu sang. Khoảng 5 năm trở lại đây, những mảng màu xanh - vàng đặc trưng đang bị băm nát bởi các khoảng đất trống rậm rạp cỏ dại hoặc những vạt ngô xơ xác.

"Cảnh quan bị tổn hại, du khách đến một lần rồi không muốn quay lại, sinh kế của bà con làm du lịch dịch vụ vì thế mà lao đao theo", ông Dơ trăn trở.

Ông Lù A Chu - Phó Trưởng Phòng Kinh tế xã Púng Luông thừa nhận, địa phương đang đối mặt với bài toán rất khó khăn. Xã có khoảng 2.200 ha ruộng bậc thang, vùng lõi danh thắng rộng tới 853 ha.

Hệ thống kênh mương thủy lợi xuống cấp là một phần nguyên nhân khiến nhiều ha lúa khô hạn.

Đánh giá về tình hình này, ông Chu chia sẻ, vài năm trở lại đây biến đổi khí hậu cực đoan, địa phương phải chịu thời gian nắng nóng kéo dài khiến nguồn nước từ các khe, suối khô cạn. Bên cạnh đó, hệ thống kênh mương, công trình thủy lợi xuống cấp, hư hỏng không đảm bảo đủ điều tiết cho diện tích lúa của bà con.

Hiện địa phương đang tiếp tục rà soát, đề xuất sửa chữa các công trình thủy lợi xuống cấp nhằm bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất cho người dân trong vùng danh thắng. Đồng thời, kiến nghị các cấp quan tâm đầu tư hệ thống thủy lợi đồng bộ để giải quyết căn cơ tình trạng thiếu nước hiện nay.

Văn Đức