Dàn vũ khí 'khủng' làm rung chuyển Trung Đông

Trong khi liên minh Mỹ và Israel áp dụng sức mạnh không kích tầm xa vượt trội nhằm làm tê liệt hệ thống phòng không đối phương thì Iran quyết liệt đáp trả bằng thế trận phi đối xứng thông qua kho tên lửa và máy bay không người lái (UAV) lớn nhất khu vực.

Thế trận bao vây của Mỹ

Cuộc tấn công phối hợp của Mỹ và Israel hôm 28-2 mở màn bằng chiến dịch không kích ồ ạt với mục đích vô hiệu hóa hệ thống phòng không công nghệ cao của Iran.

Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, cho biết trong 30 ngày trước khi xung đột nổ ra, dưới sự chỉ đạo của Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth, lực lượng liên quân đã tái bố trí quân lực khắp khu vực, với nòng cốt là các nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln và USS Gerald R. Ford. Mỗi tàu sân bay mang theo khoảng 70-90 máy bay các loại. Cụ thể, USS Abraham Lincoln (CVN-72) túc trực tại khu vực biển Ả Rập, vịnh Oman để trực tiếp tung các đòn không kích vào Iran. Siêu tàu sân bay lớn và hiện đại nhất thế giới USS Gerald R. Ford (CVN-78) ở biển Đỏ, Đông Địa Trung Hải để hỗ trợ hỏa lực. Hàng loạt tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường như USS Thomas Hudner (DDG-116), USS Bainbridge (DDG-96) và USS Frank E. Petersen Jr. liên tục phóng tên lửa hành trình Tomahawk vào các mục tiêu của Iran. Hiện có thông tin tàu sân bay USS George H.W. Bush (CVN-77) đã hoàn tất huấn luyện ngoài khơi Bắc Carolina - Mỹ và đang chờ lệnh triển khai sang Đông Địa Trung Hải.

Chuyên gia phân tích Michael O'Hanlon của Viện Brookings (Mỹ) nhận định Mỹ hoàn toàn có thể chỉ sử dụng máy bay ném bom tầm xa B-2 như họ từng làm hồi tháng 6 năm ngoái nếu muốn nhắm vào những gì còn sót lại của chương trình hạt nhân Iran. Tuy nhiên, lực lượng hùng hậu như trên rõ ràng là nhằm vừa tấn công sâu vào nội địa Iran vừa để phòng thủ trước mọi sự trả đũa.

Đài Fox News dẫn lời một quan chức Mỹ giấu tên cho biết quân đội Mỹ đã thực hiện gần 900 cuộc tấn công trong 12 giờ đầu tiên của chiến dịch "Cuồng nộ kinh hoàng" nhằm vào Iran. Đợt không kích đầu tiên Mỹ sử dụng tên lửa BGM-109 Tomahawk (cùng với tên lửa RGM-109E TACTOM Block IV/V), trong đó 8 quả được phóng từ các tàu khu trục lớp Arleigh Burke thuộc nhóm tác chiến tàu sân bay USS Gerald R. Ford để trấn áp hệ thống phòng không. Tiếp theo là sử dụng máy bay chiến thuật và vũ khí tầm xa, bao gồm F/A-18 Super Hornet và F-35C của Không đoàn 9 trên tàu sân bay USS Abraham Lincoln. Đồng hành với chúng là máy bay tác chiến điện tử EA-18G Growler làm nhiễu radar đối phương.

Tàu sân bay Mỹ USS Gerald R. Ford Ảnh: PICRYL

Không quân Israel bung sức

Đặc biệt, 4 chiếc B-2 xuất kích từ trong nước Mỹ bay thẳng tới Iran tấn công bằng loại bom GBU-31 (V)3/B JDAM nặng khoảng 900 kg, trang bị đầu đạn xuyên phá cứng. Ngoài ra, các máy bay ném bom hạng nặng như B-52 Stratofortress và B-1B Lancer nhận lệnh đến các căn cứ ở châu Âu để có thể bay thẳng đến Trung Đông trong khi lực lượng F-15, F-16 và máy bay tàng hình F-22 hoạt động liên tục từ các căn cứ đồng minh xung quanh vùng Vịnh như Kuwait, Qatar, Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Israel.

Lực lượng Mỹ tập trung hỏa lực vào các mục tiêu có giá trị cao như cơ sở hải quân, trận địa phòng không và cơ sở tên lửa kể cả các hầm ngầm của Iran. Cùng tấn công với Mỹ - nhưng đặt tên chiến dịch là "Sư tử gầm", phía Israel cho hay khoảng 200 máy bay của Không quân Israel (IAF) đã đánh phá hơn 500 mục tiêu trong 12 giờ đầu tiên, chủ yếu là các hệ thống phòng không và tên lửa của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ở miền Tây và miền Trung nước này, qua đó giúp IAF mở rộng ưu thế trên không phận Iran.

Toàn bộ các dòng máy bay chiến thuật của Israel đều xuất kích gồm F-35I ADIR, F-16C/D BARAK, F-16I SUFA, F-15I RA'AM và F-15A/C/D BAZ. Đáng chú ý, một số máy bay F-16C BARAK và F-15C BAZ cất cánh không mang thùng nhiên liệu phụ và được trang bị tên lửa không đối không AIM-7 Sparrow và AIM-120B AMRAAM, nhiều khả năng để thực hiện nhiệm vụ chống UAV. Các máy bay không người lái vũ trang Heron, Eitan và Hermes 900 cũng được sử dụng, chủ yếu để săn tìm và phá hủy các bệ phóng tên lửa đặt ở Tây Bắc Iran.

Israel đồng thời sử dụng các loại tên lửa đạn đạo siêu thanh mới nhất phóng từ máy bay chiến đấu F-15, bao gồm Rampage và Blue Sparrow, có thể tấn công từ khoảng cách hơn 1.000 km mà không cần xâm nhập không phận Iran. Nhà bình luận quân sự người Nga Dmitry Kornev nhận xét với tờ Izvestia: "Loại vũ khí mới này là một mục tiêu cực kỳ khó nhằn đối với các hệ thống phòng không Iran. Dù dường như chỉ mang theo đầu đạn nhỏ nhưng cũng đủ tiêu diệt các trạm radar, bệ phóng, sở chỉ huy phòng không, đồng nghĩa với việc hệ thống phòng không của Iran bị chọc thủng nghiêm trọng".

Máy bay chiến đấu F-15 của Không quân Israel mang theo tên lửa Blue Sparrow Ảnh: KHÔNG QUÂN ISRAEL

Tên lửa siêu thanh Iran lên tiếng

Đối mặt với các cuộc tấn công ồ ạt của Mỹ và Israel, theo các chuyên gia, Iran dường như chọn cách chịu trận trước khi phản kích bằng một chiến thuật mới và khác hẳn so với cuộc đối đầu vào tháng 6-2025.

Trước hết, Iran chuyển sang sử dụng rộng rãi các loại tên lửa siêu thanh Zolfaghar và Fattah-2 sử dụng động cơ nhiên liệu rắn và đầu đạn dẫn đường, thay cho vũ khí nhiên liệu lỏng hồi năm ngoái. Chuyên gia quân sự Kornev nhận định: "Việc đánh chặn tên lửa siêu thanh bằng các hệ thống phòng không hiện tại là vô cùng khó khăn. Dù vậy, do đầu đạn của chúng nhẹ hơn so với tên lửa nhiên liệu lỏng, Iran sẽ phải cân nhắc kỹ lưỡng các mục tiêu ưu tiên, có thể là các căn cứ quân sự hoặc cơ sở hạ tầng". Theo ông Kornev, hệ thống Patriot của Mỹ tỏ ra hiệu quả trước các loại tên lửa đạn đạo đời cũ (sử dụng nhiên liệu lỏng như dòng Scud) nhưng lại bất lực trước các vũ khí siêu thanh mới của Iran.

Tên lửa siêu thanh Fattah-2 của Iran có thể xuyên thủng hệ thống phòng thủ THAAD của Mỹ Ảnh: MEHR

Iran đã xác định rõ các mục tiêu chính của mình là các căn cứ quân sự của Mỹ trong khu vực và Israel. Chỉ trong 48 giờ đầu tiên của cuộc xung đột, hơn 300 tên lửa và UAV của Iran đã nhắm vào tất cả quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC), từ UAE đến Ả Rập Saudi, Oman, Qatar và các khu vực lân cận. Không chỉ giáng đòn vào căn cứ quân sự của Mỹ tại những quốc gia này, Iran còn nhắm thẳng vào các cơ sở dân sự, bao gồm sân bay và khách sạn, tiếp sau đó là các hạ tầng dầu khí trọng điểm. Nước này cũng nắm trong tay một "con bài tẩy" khác là phong tỏa eo biển Hormuz, từ đó đe dọa trực tiếp đến mạng lưới thương mại dầu mỏ toàn cầu.

Chuyên gia quân sự Vladislav Shurygin tin rằng trong một cuộc xung đột giữa Iran với Mỹ và Israel lần này, vấn đề cốt lõi nằm ở sự thiếu hụt nghiêm trọng các hệ thống tên lửa và phòng không tại các cơ sở của Mỹ trong khu vực. Do đó, Mỹ sẽ phải tìm mọi cách để tiêu diệt càng nhiều bệ phóng tên lửa của Iran càng tốt.

XUÂN MAI