Đàn kiến vàng 'kể chuyện' làm hữu cơ giữa vườn tắc Cần Thơ

Bà Nguyễn Thị Đến giới thiệu với TSKH Hà Phúc Mịch và các thành viên đoàn khảo sát khu vườn tắc hữu cơ gần 6 ha đang vào mùa sai trái.

Theo chân đoàn khảo sát vào khu vườn của những đàn kiến vàng

Kết thúc chương trình hội thảo buổi sáng, đoàn đại biểu di chuyển đến nhà bà Nguyễn Thị Đến ở xã Tân Hòa, TP Cần Thơ để tham quan mô hình trồng tắc hữu cơ. Từ khoảng sân nhỏ trước nhà, mọi người lần lượt bước qua cây cầu sắt bắc ngang con mương nội đồng để vào khu vườn đang mùa sai trái.

Chuyến tham quan thực địa nằm trong khuôn khổ Dự án “Thí điểm ứng dụng sản xuất hữu cơ tại trang trại cacao và cây ăn quả”, với sự tham gia của đại diện Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam (VOAA), Dự án Naturland, doanh nghiệp, chuyên gia và nông dân đến từ nhiều địa phương.

TSKH Hà Phúc Mịch trao đổi với bà Nguyễn Thị Đến về kỹ thuật chăm sóc vườn tắc hữu cơ.

Những hàng tắc xanh mướt nối tiếp nhau, cành nào cũng lủng lẳng trái non. Thi thoảng, bà Nguyễn Thị Đến dừng lại giới thiệu từng khu vực sản xuất, chỉ cho khách xem những tổ kiến vàng nép mình dưới lớp lá non.

Đi chậm phía sau đoàn, TSKH Hà Phúc Mịch nhiều lần đưa tay vạch những cành tắc sai quả để quan sát kỹ hơn. Theo ông, trong sản xuất hữu cơ, sự xuất hiện của kiến vàng hay kiến vống là tín hiệu cho thấy hệ sinh thái trong vườn đang dần được phục hồi.

“Những loài côn trùng này rất nhạy cảm với hóa chất. Chỉ cần sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học, chúng sẽ dần biến mất. Khi chúng sinh trưởng và làm tổ được trong vườn thì có thể thấy môi trường sinh thái ở đây đang được duy trì khá tốt”, TSKH Hà Phúc Mịch chia sẻ.

Sau khi tham quan vườn tắc, đoàn tiếp tục xuống ghe để di chuyển đến những điểm khảo sát khác. Chiếc ghe nhỏ chầm chậm len qua những con kênh phủ kín lục bình tím. Hai bên bờ là những vườn nhãn xanh mướt, thấp thoáng bóng người đang chăm sóc cây trái.

Đoàn khảo sát di chuyển bằng ghe máy đến tham quan mô hình trồng tắc hữu cơ của bà Nguyễn Thị Đến tại xã Tân Hòa, TP Cần Thơ.

Gần 6 ha tắc hữu cơ và hành trình không dễ dàng

Gia đình bà Nguyễn Thị Đến hiện canh tác gần 6 ha tắc với nhiều độ tuổi cây khác nhau. Có những vườn đã gần 10 năm tuổi, xen lẫn những diện tích mới bước sang năm thứ ba.

Nhớ lại những ngày đầu chuyển đổi sang sản xuất hữu cơ, bà Đến cho biết khó khăn lớn nhất là diện tích đất canh tác nhỏ lẻ, thời tiết thất thường, trong khi việc tự ủ phân hữu cơ gặp nhiều trở ngại vì không có đủ diện tích để bố trí khu vực xử lý nguyên liệu.

Khó khăn là vậy, nhưng gia đình bà vẫn quyết tâm theo đuổi mô hình hữu cơ đã chọn.

“Nhờ kiên trì bám sát quy trình, đến nay toàn bộ diện tích gần 6 ha của gia đình đều đạt tiêu chuẩn hữu cơ”, bà Đến nói.

Theo bà, những vườn tắc lâu năm hiện cho năng suất tối thiểu khoảng 60 tấn/ha/năm, còn những khu vực phát triển đồng đều có thể đạt từ 80-100 tấn/ha/năm. Sản phẩm đang được doanh nghiệp thu mua với giá 8.500 đồng/kg. Khi được cấp giấy chứng nhận hữu cơ chính thức, giá bán sẽ tăng thêm khoảng 10%.

“Sau khi trừ chi phí đầu tư và công chăm sóc, lợi nhuận còn lại khoảng một phần ba doanh thu”, bà Đến cho biết.

Từ năm 2019 đến nay, gia đình bà đã liên kết với Vườn trái Cửu Long, đồng thời bao tiêu sản phẩm cho khoảng 20-30 hộ dân trong vùng, từng bước hình thành vùng nguyên liệu sạch phục vụ xuất khẩu.

Bà Nguyễn Thị Đến giới thiệu những chùm tắc canh tác theo mô hình hữu cơ với đoàn khảo sát tại khu vườn ở xã Tân Hòa, TP Cần Thơ.

Cuối buổi tham quan, bà Đến hái những chùm tắc chín vàng mời các thành viên trong đoàn thưởng thức. Dưới bóng mát của khu vườn, câu chuyện về kỹ thuật canh tác, đầu ra sản phẩm và kinh nghiệm chuyển đổi sang sản xuất hữu cơ vẫn tiếp tục rôm rả.

Theo TSKH Hà Phúc Mịch, làm nông nghiệp hữu cơ tuy tốn kém và đòi hỏi nhiều công sức hơn nhưng niềm vui lớn nhất là góp phần bảo vệ sức khỏe con người và môi trường sống.

Ông mong muốn các địa phương mở thêm các lớp tập huấn, đào tạo kiến thức cơ bản về nông nghiệp hữu cơ cho đội ngũ kỹ sư nông nghiệp để họ trở thành lực lượng nòng cốt, trực tiếp hỗ trợ nông dân trong quá trình chuyển đổi phương thức sản xuất.

TSKH Hà Phúc Mịch động viên bà Nguyễn Thị Đến tiếp tục theo đuổi mô hình sản xuất hữu cơ gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm.

Chia tay khu vườn khi nắng chiều đã ngả xuống những con mương nhỏ, TSKH Hà Phúc Mịch nắm chặt tay bà Nguyễn Thị Đến như một lời động viên dành cho người nông dân đã bền bỉ theo đuổi con đường hữu cơ suốt nhiều năm qua. Trên những cành tắc vẫn lấp ló những tổ kiến vàng nép mình trong lá non. Chúng lặng lẽ hiện diện, như minh chứng cho những đổi thay không dễ nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng đủ để người làm vườn hiểu rằng đất đã khỏe hơn, cây đã khỏe hơn và khu vườn đang dần tìm lại nhịp sống vốn có của tự nhiên./.

Một số hình ảnh tại buổi khảo sát thực địa mô hình sản xuất tắc hữu cơ của hộ bà Nguyễn Thị Đến, xã Tân Hòa, TP Cần Thơ.

Nguyễn Sơn