Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh lần thứ XIII: Tuổi trẻ trước vận hội mới

Các đại biểu tại Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2026-2031.

Cuối tháng 6 vừa qua, Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh lần thứ XIII đã diễn ra với gần 800 đại biểu chính thức tham dự. Thành công tốt đẹp của Đại hội đánh dấu một chương mới đầy khát vọng cho tuổi trẻ Việt Nam, đồng thời đặt ra những yêu cầu đối với công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi giai đoạn 2026-2031.

Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đoàn khóa XII trình Đại hội đã thẳng thắn tự phê bình, đối diện những khó khăn, bất cập. Đó là tình trạng công tác giáo dục lý tưởng có nơi, có lúc còn nặng hình thức, chưa “chạm” đến tâm tư, suy nghĩ của người trẻ. Thực tế, hiện tượng hội nghị tập huấn, hội thảo chuyên đề diễn ra thường xuyên nhưng diễn giả và khán, thính giả không hề tương tác, thậm chí chỉ có mặt để điểm danh đủ số lượng là không hề hiếm gặp. Đây là hệ quả của việc thiếu đi một hệ quy chiếu, phương pháp hậu kiểm hoạt động.

Tương tự, ở một số cơ sở, các phong trào, hoạt động của Đoàn tuy thu hút đông đảo thanh niên tham gia, nhưng đôi khi còn bộc lộ sự thiếu hụt về chiều sâu. Một lượng không nhỏ mô hình, phần việc còn đậm tính chất “kỳ cuộc”, chưa tạo môi trường để người trẻ sáng tạo, thiếu đi tính kế thừa hay nói cách khác là không có “độ mở” cần thiết để liên kết, tạo nên chuỗi giá trị thiết thực, xuyên suốt. Sự lúng túng của tổ chức Đoàn ở một số địa phương còn thể hiện qua công tác đoàn kết, tập hợp những nhóm đối tượng thanh niên mới gắn với bối cảnh số hiện nay. Cùng với đó, hạn chế về năng lực từ một bộ phận cán bộ Đoàn - “hạt nhân” của các phong trào đang tạo ra “độ trễ” trước sự thay đổi từng giờ, từng phút của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư...

Tại Đại hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ ra rằng, công tác giáo dục lý tưởng không thể chỉ là những bài giảng khô khan hay nghị quyết trên giấy, mà phải xuất phát từ những tấm gương gần gũi, đối thoại chân thành, là sự hiện diện thông minh, nhân văn trên không gian mạng. Nếu không “nói đúng điều thanh niên cần, nói bằng cách thanh niên hiểu”, tổ chức Đoàn sẽ tự xa cách dần người trẻ. Lời nhắc nhở chân tình ấy đặt ra một nhiệm vụ quan trọng: Sự đồng hành của Đoàn ngày càng phải tham gia giải quyết nhiều vấn đề của thanh niên trong thế giới đầy biến động.

Thế giới đang chuyển mình mạnh mẽ với trí tuệ nhân tạo, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và hàng loạt khái niệm mới mẻ. Trong dòng chảy không ngừng đó luôn tồn tại cả thách thức và cơ hội. Thế nhưng, khác với tính đại trà của thách thức, những cơ hội thường chỉ đến với những con người mới, nắm trong tay bản lĩnh, tầm vóc mới.

Câu trả lời cho bài toán nâng cao chất lượng hoạt động, đẩy mạnh hiệu quả các phong trào tuổi trẻ nằm ở việc lấy thanh niên làm trung tâm. Hoạt động của tổ chức Đoàn sẽ không thể bền vững nếu những thủ lĩnh thanh niên chỉ chú tâm vào số lượng.

Thay vào đó, mỗi người trẻ khi tham gia phong trào cần được học tập, rèn luyện; phải có không gian, cơ hội thử sức và được phép thất bại để dần trưởng thành. Công tác bồi dưỡng ngoại ngữ, năng lực số, khởi nghiệp sáng tạo cho thanh niên phải được thực hiện đồng đều, xuyên suốt từ đô thị sầm uất đến vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo đúng theo tinh thần “3 rõ-3 đo”: Rõ mục tiêu, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và đo đầu vào, đo kết quả, đo tác động.

Ở góc nhìn tổng thể, những nỗ lực nêu trên cần một “bệ phóng” về cơ chế, chính sách từ các cấp ủy đảng, chính quyền. Tinh thần của Nghị quyết 25-NQ/TW và Kết luận số 166-KL/TW về công tác thanh niên phải được thể chế hóa thành nguồn lực thực chất, lượng hóa qua những công trình, phần việc cụ thể thay vì chỉ nằm trên các văn bản định hướng. Đồng hành những quyết sách ấy, tổ chức Đoàn cần mạnh dạn thay đổi lề lối hoạt động, định hình hướng đi mới với bộ máy tinh gọn, hiệu năng, hiệu quả và bám rễ sâu vào đời sống thanh niên. Song song đó, không thể thiếu đi nỗ lực tự thân, ý chí vươn lên. Không “bệ phóng” nào có thể phát huy được nếu bản thân thanh niên không có ý thức tự lực, tự cường trong học tập, lao động, rèn luyện.

Trước Đại hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhắn nhủ: Mỗi đoàn viên, thanh niên hãy “nghĩ rộng hơn, học nhanh hơn, làm tốt hơn, sống đẹp hơn, trách nhiệm hơn, cống hiến nhiều hơn”. Trước vận hội mới, khát vọng của mỗi người trẻ càng trở nên ý nghĩa hơn nếu được hòa chung vào nhịp đập lớn của đất nước. Dưới ngọn cờ của Đảng quang vinh, với sự đồng hành của cả hệ thống chính trị và “người bạn đặc biệt” là Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, tuổi trẻ Việt Nam có thể tự tin kiến tạo, làm chủ tương lai, chung tay làm nên kỷ nguyên mới của dân tộc.

Bài và ảnh: LINH PHAN