Đại học phải có 60% giảng viên tiến sĩ, 5% giảng viên quốc tế

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 91/2026 quy định chi tiết và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Giáo dục đại học. Nghị định này quy định chi tiết các điều kiện pháp lý, học thuật bắt buộc để một cơ sở giáo dục đại học được công nhận là đại học, đại học vùng và đại học quốc gia.

Điều kiện để được công nhận là đại học

Nghị định nêu rõ, đối với cơ sở giáo dục đại học công lập, việc công nhận là đại học phải được cơ quan quản lý trực tiếp chấp thuận. Đối với cơ sở giáo dục đại học tư thục, yêu cầu đặt ra là phải đạt được sự đồng thuận của các nhà đầu tư đại diện ít nhất 75% tổng vốn góp.

Về đội ngũ giảng viên, tỉ lệ giảng viên quốc tế tham gia giảng dạy chương trình đào tạo chính quy các trình độ phải đạt tối thiểu 5% tổng số giảng viên cơ hữu. Số lượng này bao gồm cả giảng viên là người Việt Nam ở nước ngoài và người có quốc tịch nước ngoài, được xác định trong khoảng thời gian 12 tháng đến ngày 31-12 hằng năm. Cùng với đó, đội ngũ giảng viên cơ hữu có trình độ tiến sĩ phải đạt tỉ lệ tối thiểu 60%.

Đại học Bách khoa Hà Nội là 1 trong số các cơ sở đại học công lập. Ảnh: TT

Về tổ chức, quy mô và cơ cấu đào tạo, cơ sở giáo dục đại học phải có ít nhất 3 trường thuộc cơ cấu tổ chức và duy trì ít nhất 25 ngành đào tạo ở mỗi trình độ đang hoạt động. Quy mô đào tạo chính quy phải đạt từ 15.000 người học trở lên. Trong đó, tỉ lệ người học sau đại học trên tổng quy mô đào tạo chính quy đạt tối thiểu 20% và tỉ lệ người học quốc tế theo học chương trình cấp văn bằng đạt tối thiểu 3%.

Về nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo, tỉ lệ sản phẩm khoa học bình quân của một giảng viên cơ hữu trong một năm ít nhất là một bài báo khoa học thuộc danh mục Web of Science, Scopus, hoặc sách xuất bản, bằng độc quyền sáng chế, giải pháp hữu ích.

Tỉ trọng thu từ các hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phải đạt tối thiểu 20% tổng nguồn thu sự nghiệp.

Các trường đại học phải duy trì liên tục các tiêu chuẩn trên trong ít nhất 3 năm mới được công nhận là đại học.

Điều kiện công nhận đại học vùng, đại học quốc gia

Để được công nhận là đại học vùng hoặc đại học quốc gia, trước hết cơ sở giáo dục đại học phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện để được công nhận là đại học thông thường.

Tiếp đó, đơn vị phải được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề án phát triển thành đại học vùng hoặc đại học quốc gia. Đề án này cần phù hợp với quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục đại học và sư phạm, quy hoạch vùng, đồng thời xác định rõ sự cần thiết, mục tiêu, lộ trình và nguồn lực thực hiện.

Về cơ cấu tổ chức, cơ sở phải có ít nhất 5 đơn vị là trường đại học thành viên đáp ứng chuẩn đối với cơ sở giáo dục đại học có đào tạo tiến sĩ, hoặc có trường thuộc đáp ứng đủ điều kiện của trường thuộc cơ sở giáo dục đại học. Tiêu chí này phải được duy trì liên tục ít nhất 3 năm tính đến cuối năm liền kề trước năm nộp hồ sơ.

Về lĩnh vực đào tạo, cơ sở đề nghị công nhận đại học quốc gia phải tổ chức đào tạo ở tất cả các trình độ thuộc các lĩnh vực khoa học tự nhiên, toán, thống kê, kỹ thuật, công nghệ thông tin, khoa học xã hội và hành vi, nhân văn, kinh doanh, quản lý và sức khỏe.

Đối với đại học vùng, cơ sở phải đào tạo tất cả các trình độ của nhiều ngành thuộc các lĩnh vực khác nhau, đảm bảo phù hợp với chiến lược phát triển nguồn nhân lực của vùng hoặc liên kết vùng.

Theo Luật Giáo dục đại học, trường đại học và đại học là hai khái niệm khác nhau. Trường đại học, học viện là cơ sở đào tạo và nghiên cứu nhiều ngành. Còn đại học đào tạo, nghiên cứu nhiều lĩnh vực, gồm các trường đại học, khoa thành viên.

Cả nước hiện có 13 đại học, trong đó có 11 cơ sở công lập gồm Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia TP.HCM, Đại học Thái Nguyên, Đại học Huế, Đại học Đà Nẵng, Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Kinh tế TP.HCM, Đại học Kinh tế Quốc dân, Đại học Công nghiệp Hà Nội, Đại học Cần Thơ, Đại học Trà Vinh; và 2 đại học tư thục là Đại học Duy Tân và Đại học Phenikaa.

Nghị định 91/2026 nêu rõ các đại học hiện nay phải có kế hoạch, lộ trình đáp ứng các điều kiện mới trong thời hạn 5 năm, kể từ nay.

THANH THANH