Đại biểu Quốc hội: Quốc hội cần mở một hành trình vươn mình cho kinh tế tư nhân

Ông Phạm Trọng Nhân phát biểu (Ảnh: Quang Vinh)

Khoảng 30% doanh nghiệp tiếp cận được vốn tín dụng chính thức

Chiều 20/4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về: Đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2026; Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030; Công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025; Tình hình thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2025.

Đại biểu Phạm Trọng Nhân (Đoàn TP. Hồ Chí Minh) cho rằng, theo báo cáo của Chính phủ, GDP năm 2025 đạt 8,02%. Đóng góp vào kết quả này không chỉ từ kinh tế nhà nước và FDI, mà còn đến từ sự bền bỉ của kinh tế tư nhân với mức khoảng 51% GDP, hơn 30% ngân sách nhà nước, tạo việc làm cho gần 82% lực lượng lao động và gần 60% tổng vốn đầu tư. Tuy nhiên, phía sau những con số tăng trưởng đó, số lượng doanh nghiệp rời khỏi thị trường vẫn ở mức cao.

Theo ông Nhân, dù đóng góp hơn 50% GDP nhưng khu vực này chỉ chiếm 30% kim ngạch xuất khẩu, số còn lại thuộc về FDI. Chênh lệch đó phản ánh một thực tế là kinh tế tư nhân vẫn chủ yếu hoạt động ở thị trường nội địa, gia công hoặc các phân khúc giá trị thấp, trong khi những lĩnh vực chiến lược, công nghệ cao và hạ tầng lại thiếu vắng vai trò dẫn dắt của kinh tế tư nhân.

Ông Nhân nêu vấn đề, theo báo cáo PCI của VCCI công bố năm qua, tiếp cận tín dụng luôn là khó khăn lớn nhất của khu vực này khi chỉ khoảng 30% doanh nghiệp tiếp cận được vốn tín dụng chính thức. Trong khi Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đa phần vẫn nằm trên giấy từ hơn 10 năm nay.

Từ đó ông Nhân kiến nghị Quốc hội đưa vào chương trình xây dựng luật, pháp lệnh một đạo luật khung có tính nền tảng: Luật Bảo đảm quyền phát triển kinh tế tư nhân.

“Hàn Quốc ban hành Luật Điều tiết độc quyền và Thương mại công bằng từ năm 1980, tạo nền tảng thể chế để kinh tế tư nhân phát triển song hành với các tập đoàn lớn, đặt nền móng cho kỳ tích sông Hàn. Đài Loan xây dựng hệ thống bảo hộ quyền tài sản và hoạt động minh bạch ngay từ giai đoạn công nghiệp hóa, tạo niềm tin dài hạn để giới tư nhân dám đầu tư vào những lĩnh vực chiến lược. Họ thành công không phải vì ưu đãi cho doanh nghiệp nhiều hơn, mà vì tạo lập được một nền tảng thể chế đủ vững chắc để khu vực tư nhân an tâm phát triển và đủ năng lực tham gia vào những lĩnh vực quyết định tương lai của quốc gia”, ông Nhân ví dụ và cho hay, Quốc hội cần mở một chương mới cho hành trình vươn mình bằng một đạo luật nền tảng cho kinh tế tư nhân để chuyển từ lời hứa sang thể chế, từ chủ trương sang bảo đảm bằng pháp lý, để khu vực được xác định là động lực quan trọng nhất có đủ năng lực thực chất cho kiến tạo phát triển.

Ông Nhân kiến nghị đưa vào Nghị quyết kỳ họp này, giao cho Chính phủ phối hợp với Ủy ban Thường vụ Quốc hội khẩn trương xây dựng và trình Quốc hội dự án Luật Bảo đảm quyền phát triển kinh tế tư nhân ngay tại kỳ họp thứ 2 năm nay.

Quan tâm đến trụ đỡ nông nghiệp

Để góp phần vào tăng trưởng kinh tế 2 con số, đạt các mục tiêu đề ra trong kế hoạch 5 năm 2026 - 2030, Đại biểu Quốc hội Dương Khắc Mai (Đoàn Lâm Đồng) cho hay, sản xuất nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống của con người, là nguồn cung cấp nguyên liệu cho các ngành công nghiệp và dịch vụ khác. Nông nghiệp là cứu cánh, trụ đỡ cho kinh tế - xã hội nước ta trong những giai đoạn khó khăn nhất.

Tuy nhiên, theo báo cáo của Chính phủ, phát triển nông nghiệp còn nhiều yếu tố chưa bền vững, chậm chuyển đổi từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp, sản xuất hàng hóa tập trung, quy mô lớn và tiêu chuẩn cao của thị trường quốc tế. Công nghiệp chế biến nông lâm thủy sản chưa phát triển mạnh, nhất là khâu bảo quản và chế biến sâu. Đầu vào cho sản xuất còn phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu, tổn thất sau thu hoạch còn khá cao.

Do đó ông Mai đề nghị Chính phủ cần quan tâm phát triển ngành sản phẩm nông nghiệp theo hướng nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng, bền vững. Mục tiêu phát triển bền vững phải được chú trọng xuyên suốt trong tái cơ cấu từ ngành, lĩnh vực, sản phẩm trên cả 3 khía cạnh: kinh tế, xã hội và môi trường. Tổ chức sản xuất theo chuỗi liên kết nhằm huy động các nguồn lực tạo ra sản phẩm tập trung gắn với sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm.

Bên cạnh đó, ưu tiên đầu tư phát triển công nghiệp, công nghiệp phụ trợ, công nghiệp chế biến nông sản kết hợp với các biện pháp tổ chức sản xuất, tiêu thụ hàng hóa, nâng cao giá trị gia tăng của các sản phẩm nông nghiệp. Từng bước giảm và tiến đến ngừng sản xuất sản phẩm thô trong nông nghiệp.

Về tốc độ tăng năng suất lao động xã hội bình quân 5 năm chỉ đạt 5,22%, thấp hơn so với mục tiêu đề ra là 6,5%, theo ông Mai, đây là vấn đề cần được quan tâm do chỉ tiêu này gắn với tốc độ tăng trưởng và quy mô của nền kinh tế. Ngoại trừ một số ít quốc gia có nguồn tài nguyên dồi dào, hoặc là nằm ở vị trí đắc địa trong vận tải, trong tuyến hàng hải, vận tải quốc tế, thì một quốc gia muốn thịnh vượng, phát triển bền vững không có cách nào khác là phải tăng năng suất lao động.

Yếu tố quan trọng để tăng năng suất lao động là nguồn nhân lực có kỹ năng nghề cao, phù hợp. Vì vậy, đề nghị Chính phủ tiếp tục quan tâm hơn nữa để phát triển kỹ năng nghề cho người lao động, theo quy mô, số lượng và cơ cấu trình độ, kỹ năng nghề hợp lý, gắn với nhu cầu xã hội nhằm đảm bảo chỉ tiêu này có tốc độ tăng nhanh và bền vững trong giai đoạn tới.

“Để cả nước đạt được những mục tiêu tăng trưởng và phát triển thì các địa phương cũng phải tăng trưởng và phát triển. Sau khi tổ chức lại các đơn vị hành chính cấp tỉnh, các tỉnh có diện tích rộng, dư địa lớn. Vì vậy Trung ương cần quan tâm tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn, nút thắt, những khó khăn vướng mắc đối với các địa phương”, ông Mai nói.

Anh Vũ - Việt Thắng