Đại biểu Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa góp ý hoàn thiện quy định về công tác tư pháp và bảo tồn di tích

Đồng chí Lê Đức Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa điều hành phiên thảo luận. Ảnh: Lâm Hiển

Dự phiên thảo luận có đồng chí Nguyễn Doãn Anh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh và các đại biểu dự phiên thảo luận. Ảnh: Lâm Hiển

Theo chương trình làm việc, các đại biểu đã thảo luận về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc; Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng; Dự án Nghị quyết của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát Nhân dân, của Tòa án Nhân dân và công tác thi hành án (Nghị quyết của Quốc hội thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14 của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát Nhân dân, của Tòa án Nhân dân và công tác thi hành án).

Cơ bản thống nhất đối với Dự án Nghị quyết của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát Nhân dân, của Tòa án Nhân dân và công tác thi hành án, đại biểu Trần Thế Kính, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa cho rằng một số chỉ tiêu trong dự thảo, nhất là các quy định về tỷ lệ thụ lý, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, tỷ lệ giải quyết nguồn tin, tỷ lệ thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, kinh tế... còn diễn đạt chưa rõ, dễ gây cách hiểu khác nhau và cần được lượng hóa, xác định căn cứ tính toán cụ thể.

Đại biểu Trần Thế Kính, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: Lâm Hiển

Đại biểu đề nghị quy định rõ hơn các chỉ tiêu liên quan đến hạn chế bắt, giữ oan người không có hành vi phạm tội nhằm bảo đảm quyền con người, quyền công dân; đồng thời rà soát quy định về tạm đình chỉ điều tra để bảo đảm thống nhất với pháp luật tố tụng.

Đối với các chỉ tiêu của Viện kiểm sát Nhân dân và Tòa án Nhân dân, đại biểu đề nghị chỉnh sửa cách diễn đạt để phản ánh đúng chức năng kiểm sát, tránh sử dụng thuật ngữ chưa chuẩn, đồng thời quy định rõ việc tính tỷ lệ giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm phải dựa trên “số vụ việc” thay vì “số đơn” nhằm tránh trùng lặp trong thống kê.

Trên góc độ lĩnh vực văn hóa - xã hội, đại biểu Phan Thị Thùy Linh quan tâm nhấn mạnh đến nhóm chỉ tiêu bảo vệ trẻ em và thế hệ trẻ trong Dự án Nghị quyết của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát Nhân dân, của Tòa án Nhân dân và công tác thi hành án.

Đại biểu đánh giá rất cao việc dự thảo bổ sung chỉ tiêu giải quyết các vụ án xâm hại trẻ em đạt trên 90%; nhưng cũng cho rằng chỉ tiêu này mới đo được tốc độ, chưa đo được điều quan trọng hơn: đứa trẻ được bảo vệ như thế nào ngay trong quá trình tố tụng.

Do vậy, đại biểu đề nghị thể chế hóa các nguyên tắc của Luật Tư pháp người chưa thành niên thành các chỉ tiêu, tiêu chí cụ thể để Quốc hội có cơ sở giám sát việc thực hiện, như hạn chế tối đa số lần lấy lời khai, ưu tiên ghi âm, ghi hình để sử dụng lại; bố trí phòng điều tra thân thiện, có người am hiểu tâm lý tham gia; bảo mật tuyệt đối thông tin, hình ảnh của trẻ em.

Đại biểu Phan Thị Thùy Linh, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: Lâm Hiển

Đại biểu Phan Thị Thùy Linh cũng đề nghị dự thảo quan tâm hơn tới 3 loại tội phạm đang tấn công trực tiếp vào sức khỏe Nhân dân và môi trường giáo dục, là ma túy trong thanh, thiếu niên, học sinh, sinh viên, nhất là ma túy núp bóng bánh kẹo, nước giải khát, thuốc lá điện tử; hàng giả là thuốc chữa bệnh, thực phẩm, sữa và sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ em, người bệnh; và lừa đảo, mua bán người, xâm hại trẻ em trên không gian mạng.

Với cả ba nhóm này, xử lý nghiêm là cần thiết nhưng chưa đủ: đến lúc khởi tố thì hậu quả đối với sức khỏe và tương lai của một con người phần lớn đã xảy ra rồi. Đề nghị bổ sung vào dự thảo Nghị quyết nhiệm vụ trọng tâm yêu cầu phòng ngừa xã hội, xác định rõ trách nhiệm phối hợp giữa cơ quan công an với ngành giáo dục, ngành y tế, tổ chức đoàn, hội và gia đình đối với ba loại tội phạm đang tấn công trực tiếp vào sức khỏe Nhân dân và môi trường giáo dục nêu trên, coi đây là cấu phần bắt buộc và kiểm đếm được.

Đại biểu Phan Thị Thùy Linh

Đại biểu Triệu Thế Hùng, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: Lâm Hiển

Cho ý kiến đối với Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc, đại biểu Triệu Thế Hùng cho rằng: Thời gian qua, nhiều công trình di tích sau khi phục dựng hoặc tôn tạo đã không còn giữ được các yếu tố gốc. Nguyên nhân chủ yếu là trong quá trình thiết kế, thẩm định còn thiếu sự phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý văn hóa, đồng thời chưa lấy ý kiến rộng rãi của cộng đồng dân cư gắn bó với di tích.

Do đó, có những công trình sau khi hoàn thành đã không còn đúng với giá trị nguyên gốc. Do vậy, dự án luật cần bổ sung các tiêu chí, tiêu chuẩn và cơ chế kiểm soát phù hợp đối với việc phục dựng, trùng tu, tôn tạo di tích.

Đại biểu Phạm Thế Anh, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: Lâm Hiển

Cũng với dự án luật này, đại biểu Phạm Thế Anh cho rằng tiêu chí nhận diện, đánh giá, phân loại “công trình kiến trúc có giá trị” còn mang tính định tính, chưa được khắc phục ở cấp luật. Theo Báo cáo tổng kết thi hành Luật Kiến trúc, việc lập danh mục công trình kiến trúc có giá trị tại các địa phương “còn lúng túng, thiếu đồng bộ”, nguyên nhân chủ yếu do “thiếu hụt các tiêu chí định lượng và nguyên tắc phân loại cụ thể”; trong 26 địa phương có báo cáo chi tiết, mới có 1.097/2.915 công trình được lập hồ sơ, phê duyệt chính thức vào danh mục.

Đối chiếu dự thảo Luật: nội dung sửa đổi khoản 1 Điều 13 chỉ bổ sung cụm từ “công trình thuộc danh mục kiểm kê di tích”; toàn bộ tiêu chí đánh giá, phân loại (khoản 5 Điều 13) vẫn giao hoàn toàn cho Chính phủ, không có tiêu chí khung tối thiểu nào được luật hóa. Do đó, khó khăn cốt lõi về tiêu chí định lượng vẫn chưa được khắc phục ở cấp luật trong lần sửa đổi này.

Đại biểu đề xuất bổ sung tại Điều 13 nguyên tắc khung tối thiểu kết hợp tiêu chí định tính (giá trị lịch sử, văn hóa, nghệ thuật, tiêu biểu cho một giai đoạn/phong cách, mốc niên đại tối thiểu...). Trên cơ sở đó giao Chính phủ quy định chi tiết khung điểm, mức đánh giá cụ thể trên nền nguyên tắc đã luật hóa.

Hữu Đại