Quốc hội xem xét Nghị quyết về phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật

Dự thảo Nghị quyết gồm 8 điều với 3 nội dung quan trọng

Theo Tờ trình, dự thảo Nghị quyết gồm 8 điều, được thiết kế 2 phương án đối với 3 nội dung.

Về tỷ lệ giải quyết, xét xử vụ án hình sự, vụ việc dân sự, vụ án hành chính (điểm a khoản 1 Điều 4):

Phương án 1: Thiết kế theo hướng vừa phải bảo đảm 100% vụ án, vụ việc được giải quyết, xét xử theo đúng thời hạn luật định; vừa tiếp tục quy định tỷ lệ giải quyết, xét xử trên tổng số thụ lý - đa số ý kiến UBTVQH tán thành Phương án 1.

Phương án 2: Thiết kế theo hướng chỉ quy định phải bảo đảm 100% vụ án, vụ việc được giải quyết, xét xử theo đúng thời hạn luật định; không quy định tỷ lệ giải quyết, xét xử trên tổng số thụ lý - Tòa án nhân dân tối cao (là cơ quan trực tiếp thực hiện chỉ tiêu này) tán thành Phương án 2.

Về chỉ tiêu giải quyết đơn đề nghị kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm (điểm h khoản 1 Điều 3 và điểm c khoản 1 Điều 4):

Phương án 1: Thiết kế theo hướng vừa phải bảo đảm việc giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm đúng thời hạn, có căn cứ, đúng quy định của pháp luật; vừa tiếp tục giữ chỉ tiêu định lượng về tỷ lệ giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm đạt từ 60% trở lên trên tổng số thụ lý - đa số ý kiến UBTVQH tán thành Phương án 1.

Phương án 2: Thiết kế theo hướng tăng tỷ lệ giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm hằng năm; việc giải quyết đơn phải bảo đảm đúng thời hạn, có căn cứ, đúng quy định của pháp luật; ngoài ra, không tiếp tục quy định chỉ tiêu định lượng về tỷ lệ giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm đạt từ 60% trở lên trên tổng số thụ lý.

Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao tán thành Phương án 2; tuy nhiên đề nghị bỏ quy định "tăng tỷ lệ giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm hằng năm".

Quang cảnh phiên họp

Về chỉ tiêu không để người bị tạm giữ, tạm giam, phạm nhân trốn khỏi cơ sở giam giữ (điểm a khoản 1 và điểm a khoản 2 Điều 5)

Phương án 1: Thiết kế theo hướng không để xảy ra trường hợp do thiếu trách nhiệm của cơ sở giam giữ dẫn đến người bị tạm giữ, tạm giam, phạm nhân trốn khỏi cơ sở giam giữ - Đa số ý kiến UBTVQH tán thành Phương án 1.

Phương án 2: Thiết kế theo hướng hạn chế đến mức thấp nhất trường hợp người bị tạm giữ, tạm giam, phạm nhân trốn khỏi cơ sở giam giữ - Bộ Công an (là cơ quan trực tiếp thực hiện chỉ tiêu này) tán thành Phương án 2.

Ban hành Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 96 là cần thiết

Thẩm tra dự án Nghị quyết trên, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp (UBPLTP) của Quốc hội tán thành sự cần thiết ban hành Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 96 và các nguyên tắc xây dựng Nghị quyết được nêu trong Tờ trình.

Về chỉ tiêu giải quyết, xét xử vụ án hình sự, vụ việc dân sự, vụ án hành chính (điểm a khoản 1 Điều 4), dự thảo Nghị quyết thiết kế 2 phương án. Nhiều ý kiến trong UBPLTP, các cơ quan của Quốc hội tán thành Phương án 1 do phương án này tiếp tục kế thừa quy định hiện hành về tỷ lệ giải quyết, xét xử vụ án, vụ việc tính trên tổng số thụ lý trong kỳ báo cáo; bổ sung chỉ tiêu riêng đối với các vụ án xâm hại trẻ em. Tuy vậy, cần diễn đạt chỉ tiêu này cho rõ ràng, dễ hiểu hơn.

Về chỉ tiêu giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm, dự thảo Nghị quyết thiết kế 2 phương án. Nhiều ý kiến trong UBPLTP, một số cơ quan của Quốc hội tán thành Phương án 1 và cho rằng phương án này vừa quy định chỉ tiêu giải quyết đúng thời hạn luật định, vừa kế thừa chỉ tiêu của Nghị quyết số 96, tạo “áp lực tích cực” để các cơ quan tiến hành tố tụng nỗ lực giải quyết đơn của công dân, kịp thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.

Một số ý kiến lại tán thành Phương án 2 theo hướng chỉ quy định giải quyết đơn đúng thời hạn luật định, bỏ chỉ tiêu định lượng về giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm của TAND, VKSND.

Về chỉ tiêu hạn chế người bị tạm giữ, người bị tạm giam trốn khỏi cơ sở giam giữ; phạm nhân trốn khỏi cơ sở giam giữ phạm nhân, nhiều ý kiến tán thành với Phương án 1 tại dự thảo vì phương án này quy định chỉ tiêu tuyệt đối không để xảy ra trường hợp do thiếu trách nhiệm của cơ sở giam giữ dẫn đến người bị tạm giữ, người bị tạm giam, phạm nhân trốn khỏi cơ sở giam giữ, thể hiện yêu cầu quản lý nghiêm ngặt, nâng cao tính kỷ luật, trách nhiệm của cơ sở giam giữ, không để xảy ra sai sót trong công tác quản lý người bị tạm giữ, người bị tạm giam, phạm nhân.

Một số ý kiến trong UBPLTP tán thành Phương án 2 vì cho rằng, việc đặt ra chỉ tiêu (hạn chế tới mức thấp nhất) nhằm giảm thiểu tối đa số vụ việc người bị tạm giữ, người bị tạm giam, phạm nhân bỏ trốn, vừa tạo động lực để các cơ sở giam giữ nâng cao chất lượng trong công tác quản lý giam giữ, vừa có tính khả thi.

Huệ Linh