Đại bàng Mỹ cam kết đầu tư công nghệ và tài chính tại Việt Nam

Trong hai ngày 15 và 16.4, đoàn 52 tập đoàn hàng đầu Hoa Kỳ thuộc Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN (USABC) đã thực hiện chuyến thăm và làm việc tại Hà Nội. Đoàn đã có các buổi hội đàm quan trọng với Thủ tướng Lê Minh Hưng và lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN).

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tiếp, làm việc với đoàn doanh nghiệp Hoa Kỳ - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Thành phần đoàn bao gồm các tập đoàn đa quốc gia như Amazon, Apple, Boeing, Intel, Meta, FedEx, UPS, hoạt động đa dạng trong các lĩnh vực từ kinh tế số, năng lượng đến y sinh và logistics.

Đại bàng Mỹ cam kết về nguồn vốn và chuyển giao công nghệ

Tại cuộc làm việc chiều ngày 16.4, ông Brian McFeeters, Quyền Chủ tịch USABC, cho biết các doanh nghiệp Hoa Kỳ hiện chi khoảng 1.000 tỉ USD mỗi năm cho nghiên cứu và phát triển (R&D). Trên cơ sở đó, Đại bàng Mỹ khẳng định cam kết mang tới Việt Nam nguồn vốn lớn, chuyên môn kỹ thuật cao và các quan hệ đối tác chiến lược dài hạn.

Ông Brian McFeeters, Quyền Chủ tịch USABC - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Số liệu thống kê cho thấy kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Hoa Kỳ năm 2025 đã đạt mức 209,5 tỉ USD. Trong đó, xuất khẩu từ Hoa Kỳ vào Việt Nam đạt hơn 19 tỉ USD, tăng 28% so với năm 2024. Đáng chú ý, các doanh nghiệp Việt Nam đã thực hiện ký kết nhiều hợp đồng mua máy bay và thiết bị công nghệ từ Hoa Kỳ với tổng giá trị hơn 37 tỉ USD. Các tập đoàn năng lượng Hoa Kỳ cũng khẳng định cam kết đồng hành cùng Việt Nam trong việc đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia và phát triển thị trường năng lượng bình đẳng, hiệu quả.

Phía các nhà đầu tư Hoa Kỳ đề nghị tăng cường hợp tác trong việc chuyển giao công nghệ lõi. Điều này nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Ngoài ra, các lĩnh vực như y sinh học, nông nghiệp, dịch vụ tiêu dùng và công nghiệp sáng tạo cũng là những trọng tâm đầu tư được các Đại bàng Mỹ cam kết thúc đẩy trong thời gian tới thông qua các dự án thực tế.

Đề xuất thể chế mở cho công nghệ mới

Trong buổi đối thoại tại Bộ KH&CN ngày 15.4, đoàn doanh nghiệp đã tập trung trao đổi về môi trường pháp lý cho các lĩnh vực công nghệ mới. Các tập đoàn như Amazon, Meta và Apple đã nêu kiến nghị cụ thể về việc tạo thuận lợi cho lưu chuyển dữ liệu xuyên biên giới, phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) và dịch vụ điện toán đám mây.

Thứ trưởng Phạm Đức Long cho biết Việt Nam đang đẩy mạnh cải cách pháp luật nhằm tạo hành lang thuận lợi cho doanh nghiệp. Trong năm 2025, lĩnh vực khoa học và công nghệ đã sửa đổi 8 luật và ban hành mới 2 luật, đồng thời chuyển từ tư duy quản lý theo hướng kiểm soát chặt chẽ sang cách tiếp cận linh hoạt hơn, sẵn sàng điều chỉnh chính sách theo thực tiễn, nhất là đối với các lĩnh vực công nghệ mới.

Các Đại bàng Mỹ đề xuất Việt Nam cần sớm xây dựng một "thể chế mở" với các cơ chế hỗ trợ thử nghiệm công nghệ mới (sandbox). Việc này nhằm giúp các dự án đổi mới sáng tạo có thể triển khai nhanh chóng. Đại diện đoàn doanh nghiệp đánh giá cao việc Việt Nam cấp phép dịch vụ Internet vệ tinh Starlink vào tháng 2.2026. Đây được xem là tiền đề để các doanh nghiệp viễn thông Hoa Kỳ nghiên cứu đầu tư, chuyển giao công nghệ và phát triển hạ tầng viễn thông 5G cũng như hệ thống cáp quang biển tại Việt Nam.

Phía các Đại bàng Mỹ nhấn mạnh rằng, việc đơn giản hóa các thủ tục hành chính và tạo hành lang pháp lý linh hoạt cho dữ liệu sẽ là yếu tố then chốt để các tập đoàn công nghệ lớn tiếp tục mở rộng quy mô đầu tư. Các doanh nghiệp cũng bày tỏ mong muốn Việt Nam sớm hoàn thiện các quy định về trung tâm dữ liệu và dịch vụ số để phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế.

Chính sách cải cách và cắt giảm thủ tục hành chính

Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Việt Nam nhất quán coi Hoa Kỳ là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu. Chính phủ Việt Nam cam kết thực hiện cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy, chuyển từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển. Mục tiêu trọng tâm là biến thể chế thành lợi thế cạnh tranh để thu hút các Đại bàng Mỹ và các nhà đầu tư lớn khác.

Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Việt Nam nhất quán coi Hoa Kỳ là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu- Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Đại diện một số doanh nghiệp Hoa Kỳ dự cuộc làm việc - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Thủ tướng đã chỉ đạo các bộ, ngành phải thực hiện quyết liệt việc cải cách thủ tục hành chính. Cụ thể, trong quý II/2026, các đơn vị liên quan phải cắt giảm 50% chi phí tuân thủ và 50% thời gian thực hiện thủ tục cho doanh nghiệp. Việt Nam cũng đang khẩn trương sửa đổi các luật và quy định liên quan đến khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo nhằm huy động mạnh mẽ nguồn lực từ các nhà đầu tư nước ngoài.

Đối với lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, lãnh đạo Bộ KH&CN cho biết chính sách sẽ được xây dựng theo hướng quản lý dựa trên mức độ rủi ro. Phương thức quản lý sẽ chuyển dần từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm" để không làm rào cản cho sự sáng tạo của các Đại bàng Mỹ. Chính phủ cũng cam kết cầu thị, lắng nghe ý kiến từ cộng đồng doanh nghiệp để điều chỉnh chính sách theo thực tiễn, nhất là đối với các lĩnh vực công nghệ chưa có tiền lệ.

Tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện

Buổi làm việc cũng ghi nhận các đề nghị từ phía Việt Nam đối với đoàn doanh nghiệp Hoa Kỳ. Chính phủ mong muốn các tập đoàn tiếp tục phát huy tầm ảnh hưởng để phía Hoa Kỳ sớm công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường đầy đủ. Đồng thời, Việt Nam đề nghị các Đại bàng Mỹ tác động để sớm đưa quốc gia ra khỏi danh sách các nước bị hạn chế về xuất khẩu công nghệ cao.

Hai bên thống nhất rằng việc thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện sẽ mang lại lợi ích thực chất cho người dân và doanh nghiệp hai nước. Các Đại bàng Mỹ cam kết sẽ đồng hành cùng Việt Nam trong việc tổ chức thành công Năm APEC 2027. Đây được kỳ vọng là dấu mốc quan trọng để Việt Nam tiếp tục mở cửa thị trường và thu hút đầu tư vào các ngành công nghệ xanh, năng lượng sạch và kinh tế số.

Kết thúc các buổi làm việc, lãnh đạo Chính phủ Việt Nam và đại diện USABC khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ. Các bộ, ngành liên quan được yêu cầu nghiên cứu xử lý và phản hồi bằng văn bản đối với các kiến nghị cụ thể về thuế, thị thực và thị trường vốn để các Đại bàng Mỹ yên tâm hoạt động. Sự cộng hưởng giữa quyết tâm cải cách của Việt Nam và tiềm lực của các doanh nghiệp Hoa Kỳ kỳ vọng sẽ tạo ra những chuyển biến mạnh mẽ trong hợp tác kinh tế song phương thời gian tới.

Nam Phong