Đà Nẵng - thành phố phim trường

Kè biển Hội An xuất hiện trong phim điện ảnh.

Điều kiện và thách thức

Đà Nẵng có bối cảnh đa dạng trong bán kính hẹp. Nghệ sĩ có thể di chuyển từ bờ biển lên đỉnh núi (Bà Nà), từ sông sâu vào rừng già (Sơn Trà) chỉ trong vòng 30 phút. Đây là lợi thế lớn về hậu cần (logistics) cho các đoàn phim.

Cạnh đó, Đà Nẵng được nhìn nhận như một điểm hội tụ văn hóa. Nằm giữa trục di sản Huế - Hội An - Mỹ Sơn, Đà Nẵng đóng vai trò là “trạm trung chuyển” cảm hứng. Sự giao thoa giữa nét hiện đại của một đô thị trẻ và chiều sâu văn hóa của vùng đất Quảng giúp Đà Nẵng luôn có chất liệu phong phú về cả kiến trúc lẫn con người.

Chưa kể, thành phố sở hữu ánh sáng đặc trưng, khi cường độ ánh sáng và độ trong của không khí miền Trung tạo ra những dải màu sắc rực rỡ, độ tương phản cao, rất phù hợp với các tác phẩm đòi hỏi tính thị giác mạnh.

Đăng cai tổ chức Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng (DANAFF) tạo thêm điểm nhấn mới, xây dựng thương hiệu riêng của Đà Nẵng trên bản đồ điện ảnh. ẢNH: DANAFF

Dù tiềm năng lớn, thực tế hoạt động điện ảnh, nhiếp ảnh tại đây vẫn chưa tương xứng. Từ sự thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao khi chúng ta có nhiều người đam mê, nhưng thiếu các chuyên gia đầu ngành (đạo diễn, biên kịch, giám đốc hình ảnh, hậu kỳ). Mặt khác, tại Đà Nẵng, việc tìm kiếm trang thiết bị kỹ thuật cao hoặc các studio đạt chuẩn vẫn là một bài toán khó.

Thị trường đầu ra khu biệt. Hoạt động nhiếp ảnh và điện ảnh tại đây vẫn mang nặng tính phong trào hoặc dịch vụ nhỏ lẻ, thiếu các đơn vị sản xuất nội dung tầm cỡ để tạo ra các dự án thương mại lớn hoặc tác phẩm nghệ thuật có sức lan tỏa quốc tế.

Mô hình thành phố là phim trường

Hội Điện ảnh Đà Nẵng hoặc cao hơn là Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật thành phố Đà Nẵng cần nhiều nỗ lực để hướng đến việc xây dựng mô hình “City as a Studio” (thành phố là phim trường).

Trước tiên, hãy nghĩ đến một trung tâm hỗ trợ sản xuất phim (Film Commission). Đơn vị này không chỉ là đơn vị hành chính, mà phải hoạt động như một cầu nối chuyên nghiệp giữa chính quyền địa phương và các nhà sản xuất phim; là cách xây dựng một địa chỉ thực hiện kiểu như “cánh cửa một chạm” chuyên nghiệp để nhận các dịch vụ hỗ trợ thủ tục cấp phép, hỗ trợ bối cảnh và an ninh cho các đoàn làm phim trong và ngoài nước, có khả năng tiếp nhận và xử lý mọi thủ tục cấp phép quay phim (từ bối cảnh đường phố, di tích đến flycam) trong thời gian tối ưu.

Cạnh đó, cần ứng dụng triệt để công nghệ để xây dựng Cổng thông tin trực tuyến, cho phép các nhà sản xuất đăng ký dự án, đặt lịch bối cảnh và thanh toán phí dịch vụ hoàn toàn trực tuyến. Ngoài ra, thông qua Quỹ hỗ trợ điện ảnh (Danang Film Fund) để thu hút các dự án quốc tế thay vì chỉ dừng lại ở mức ưu đãi thuế chung chung.

Đà Nẵng nên sớm nghĩ đến mô hình “Cán bộ điều phối hiện trường” (Film Officer). Việc đào tạo đội ngũ nhân sự tại chỗ không chỉ làm thủ tục hành chính mà phải biết “đọc” kịch bản để tư vấn bối cảnh phù hợp nhất. Tận dụng AI để hỗ trợ đề xuất bối cảnh dựa trên mô tả kịch bản và dự báo thời tiết, ánh sáng cho từng khung giờ tại các điểm quay đặc thù như đỉnh Bàn Cờ hay đèo Hải Vân…

Ưu tiên số hóa

Số hóa bối cảnh (Virtual Production) với ứng dụng công nghệ quét 3D các danh thắng (Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn, Bà Nà…) để tạo kho dữ liệu bối cảnh ảo là điều cần hướng tới. Điều này cho phép các nhà làm phim thực hiện hậu kỳ mà không cần hiện diện 24/7 tại địa điểm, thu hút các đoàn phim quốc tế. Đồng thời, xây dựng thư viện bối cảnh số (Digital Location Library) với kho dữ liệu hình ảnh, video 360 độ và tọa độ GPS của các điểm quay tiềm năng tại Đà Nẵng, phân loại theo chủ đề như hiện đại, cổ kính, thiên nhiên, công nghiệp.

Các đại biểu Hàn Quốc tham gia, chụp ảnh lưu niệm tại Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng (DANAFF). ẢNH: DANAFF

Đà Nẵng nên ưu tiên số hóa 3 cụm bối cảnh chiến lược để tạo “cú hích” ngay trước mắt. Đó là bán đảo Sơn Trà, hệ sinh thái rừng sát biển. Khi có bản sao số của rừng nguyên sinh, các hang động và bờ đá độc đáo, nhà làm phim có thể thực hiện các cảnh quay kỹ xảo, phim cổ trang hoặc hành động viễn tưởng tại studio mà vẫn có hình ảnh chân thực của Sơn Trà.

Thứ hai là quần thể Danh thắng Ngũ Hành Sơn, bối cảnh mang tính biểu tượng với hệ thống hang động tự nhiên và chùa chiền cổ kính. Đây là bối cảnh phù hợp cho các dòng phim giả tưởng, tâm linh, hoặc các phim lịch sử cần phục dựng lại các chi tiết kiến trúc cổ đã bị bào mòn theo thời gian.

Ưu tiên số hóa thứ 3 là hệ thống “những cây cầu” ven sông Hàn. Đà Nẵng là “Thành phố của những cây cầu”, nhưng việc cấm đường để quay phim trên cầu Rồng hay cầu Trần Thị Lý là một bài toán hậu cần (logistics) khổng lồ và tốn kém. Do vậy, tạo ra một mô hình 3D hoàn chỉnh của hạ tầng đô thị ven sông sẽ thu hút các dự án phim hành động hiện đại, phim quảng cáo (TVC) xe hơi và các dự án điện ảnh lấy bối cảnh đô thị tương lai.

Nếu số hóa thành công không gian Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn và các cây cầu, Đà Nẵng sẽ sở hữu những “phim trường ảo” độc nhất vô nhị trên thế giới, khiến các nhà làm phim không thể ngó lơ...

Đà Nẵng không thiếu điều kiện để trở thành “thành phố của phim trường”, cái thành phố thiếu là một “bệ phóng” bài bản. Khi có sự kết hợp giữa vẻ đẹp tự nhiên, trí tuệ công nghệ và chính sách cởi mở, hy vọng điện ảnh Đà Nẵng sẽ không còn là “vùng trũng” mà sẽ trở thành một trung tâm sáng tạo mới của khu vực và quốc tế.

TRƯƠNG VŨ QUỲNH