Đa dạng hóa nguồn lợi từ hệ sinh thái rừng

Hơn 167.657 ha rừng trên địa bàn tỉnh không chỉ là lá phổi xanh, chống biến đổi khí hậu, mà còn mang lại giá trị kinh tế cao. Với Kế hoạch số 137/KH-UBND thực hiện Đề án “Phát triển giá trị đa dụng của hệ sinh thái rừng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050”, Bắc Ninh đang kỳ vọng phát triển lâm nghiệp bền vững, đảm bảo hài hòa giữa mục tiêu sinh thái và nâng cao thu nhập cho người dân.

Theo Kế hoạch, tỉnh đặt mục tiêu nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng bền vững tài nguyên rừng; phát triển lâm nghiệp gắn với sinh kế người dân, bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển du lịch sinh thái và dịch vụ môi trường rừng.

Phấn đấu đến năm 2030, diện tích rừng trồng gỗ lớn đạt 24 nghìn ha; sản lượng gỗ khai thác đạt trên 1,3 triệu m³/năm; giá trị kinh tế trên một đơn vị diện tích canh tác tăng từ 20% trở lên; hình thành vùng trồng dược liệu khoảng 400 ha; tổng thu dịch vụ môi trường rừng tăng bình quân 5%/năm; du lịch cộng đồng đón 3 triệu lượt khách…

Các giải pháp được tập trung triển khai là phát triển nguồn nguyên liệu gỗ hợp pháp và nâng cao giá trị cho ngành chế biến gỗ. Tiếp tục phát triển lâm sản ngoài gỗ, dược liệu phù hợp điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, thích hợp với yêu cầu sinh thái. Ưu tiên một số loài cây có giá trị kinh tế cao như ba kích, trà hoa vàng, giảo cổ lam, sâm Nam núi Dành… Đồng thời xây dựng các mô hình phát triển kinh tế nông, lâm kết hợp chăn nuôi, thủy sản dưới tán rừng.

Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, việc phát triển các mô hình kinh tế dưới tán rừng như trồng cây dược liệu, nấm, chăn nuôi đang mở ra hướng thoát nghèo và làm giàu chính đáng cho người dân. Điển hình như việc trồng cây dược liệu ở các xã Sơn Động, Tây Yên Tử, Tuấn Đạo, Yên Định...

Bên cạnh đó, tiềm năng du lịch sinh thái gắn với các di tích lịch sử, văn hóa giúp rừng trở thành điểm đến hấp dẫn, kết nối giá trị thiên nhiên với bản sắc văn hóa Kinh Bắc. Việc đẩy mạnh chi trả dịch vụ môi trường rừng cũng tạo chi phí ổn định để tái đầu tư cho công tác bảo vệ và phát triển rừng.

Tuy nhiên, việc gia tăng giá trị cho rừng vẫn còn những nút thắt cần tháo gỡ. Đó là tình trạng manh mún trong sở hữu rừng, tâm lý "ăn xổi" của một bộ phận người dân muốn thu hoạch sớm thay vì trồng rừng gỗ lớn… Để giải quyết vấn đề này, cần có giải pháp đồng bộ, khả thi từ chính sách hỗ trợ vốn, kỹ thuật đến việc xây dựng chuỗi liên kết chặt chẽ giữa "chủ rừng - doanh nghiệp - thị trường".

Gia tăng giá trị của hệ sinh thái rừng không còn là mục tiêu ngắn hạn, mà là kế hoạch dài hơi cho chiến lược phát triển xanh của tỉnh. Khi rừng được quản lý, khai thác đa năng sẽ là nguồn lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế rừng, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Dương Hoàn