Cùng mắc ung thư, vì sao không phải ai cũng nên điều trị giống nhau?

Không phải người bệnh ung thư nào cũng có đặc điểm khối u, giai đoạn bệnh hay khả năng đáp ứng điều trị giống nhau. Những tiến bộ trong ung thư học chính xác, y học hạt nhân và xạ trị đang giúp bác sĩ có thêm dữ liệu để lựa chọn chiến lược điều trị phù hợp hơn cho từng người bệnh.

Ngày 22/8, tại Hà Nội, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông tổ chức Hội thảo Khoa học Quốc tế “Precision Oncology 2026” với chủ đề “Đột phá trong Y học hạt nhân và Xạ trị định vị”.

Hội thảo có sự tham gia của các chuyên gia đến từ Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện K, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 và HealthCare Global (HCG), Ấn Độ, tập trung trao đổi về những tiến bộ trong ung thư học chính xác, y học hạt nhân và xạ trị.

Các chuyên gia trong lĩnh vực ung bướu, y học hạt nhân và xạ trị chia sẻ tại Hội thảo

“Thấy đúng đích - chọn đúng liệu pháp”

Theo các chuyên gia, điều trị ung thư hiện đại đang dần chuyển từ cách tiếp cận áp dụng một phác đồ chung sang lựa chọn chiến lược dựa trên đặc điểm của từng người bệnh và khối u.

Thay vì chỉ xác định bệnh nhân mắc loại ung thư nào, bác sĩ cần có thêm thông tin về vị trí, mức độ lan rộng, đặc điểm sinh học của khối u và khả năng đáp ứng với điều trị. Đây là nền tảng của Precision Oncology - ung thư học chính xác.

Một trong những hướng phát triển đáng chú ý là Theranostics, kết hợp giữa chẩn đoán và điều trị bằng các tác nhân phóng xạ hướng đích.

Nguyên lý được các chuyên gia nhấn mạnh là “thấy đúng đích - chọn đúng liệu pháp”. Công nghệ này cho phép xác định sự hiện diện và phân bố của các đích phân tử, đồng thời hướng tác nhân điều trị đến những tế bào ung thư biểu hiện đích.

Theo ThS.BS Nguyễn Duy Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Xạ trị và Y học hạt nhân Quốc tế, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, ung thư học chính xác không chỉ đơn thuần là lựa chọn một loại thuốc phù hợp.

Đó còn là khả năng xác định chính xác bệnh đang ở đâu, đặc điểm sinh học như thế nào, người bệnh đáp ứng ra sao và liệu pháp nào có khả năng tác động tốt nhất vào tổn thương đích.

ThS.BS Nguyễn Duy Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Xạ trị và Y học hạt nhân Quốc tế, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông chia sẻ tại Hội thảo

Trong quá trình cá thể hóa điều trị, các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh như PET/CT và SPECT/CT ngày càng giữ vai trò quan trọng.

PET/CT kết hợp thông tin về chuyển hóa với hình ảnh giải phẫu, hỗ trợ phát hiện tổn thương, đánh giá giai đoạn bệnh và theo dõi đáp ứng điều trị. Trong khi đó, SPECT/CT giúp định vị chính xác các bất thường chức năng trên nền hình ảnh giải phẫu.

Những thông tin này không chỉ giúp bác sĩ “nhìn thấy” tổn thương rõ hơn mà còn hỗ trợ quá trình đưa ra quyết định điều trị.

Ở lĩnh vực xạ trị, các kỹ thuật mới như xạ trị thích ứng hướng tới việc điều chỉnh kế hoạch điều trị theo những thay đổi về giải phẫu và kích thước khối u trong quá trình điều trị.

Mục tiêu là tập trung liều chiếu vào tổn thương, đồng thời hạn chế tối đa ảnh hưởng đến các mô lành xung quanh.

Theo BS Nguyễn Duy Anh, giá trị của một kỹ thuật không chỉ nằm ở việc công nghệ có thể làm được gì, mà quan trọng hơn là công nghệ đó giúp bác sĩ đưa ra quyết định tốt hơn cho người bệnh như thế nào.

Hướng tới điều trị phù hợp hơn với từng người bệnh

Việt Nam hiện ghi nhận khoảng 180.000 ca ung thư mới và hơn 120.000 trường hợp tử vong mỗi năm. Trong bối cảnh gánh nặng ung thư ngày càng lớn, yêu cầu đặt ra không chỉ là phát hiện bệnh sớm mà còn phải xác định chính xác đặc điểm, vị trí và mức độ lan rộng của khối u để lựa chọn chiến lược điều trị phù hợp.

Sự phát triển của y học hạt nhân, Theranostics và xạ trị chính xác đang góp phần thay đổi cách tiếp cận này.

Thay vì lựa chọn một phương pháp điều trị giống nhau cho nhiều bệnh nhân, các công nghệ mới hướng tới việc cung cấp thêm dữ liệu để bác sĩ lựa chọn chiến lược phù hợp hơn với đặc điểm bệnh và khả năng đáp ứng của từng người.

Thông qua Hội thảo “Precision Oncology 2026”, các chuyên gia trong nước và quốc tế cũng trao đổi về những tiến bộ mới trong y học hạt nhân, Theranostics và xạ trị chính xác, đồng thời thúc đẩy hợp tác chuyên môn, trao đổi học thuật và chuyển giao kinh nghiệm.

PV