Cục Thuế khuyến nghị doanh nghiệp xây dựng hệ thống kế toán minh bạch, nói không với '2 sổ'

Cục Thuế cho hay, hành vi dùng 2 sổ kế toán có thể gây thất thu ngân sách nhà nước. Làm méo mó môi trường kinh doanh, tạo bất bình đẳng với các doanh nghiệp tuân thủ. Hủy hoại uy tín, thương hiệu; mất cơ hội tiếp cận vốn, đối tác, đấu thầu khi hồ sơ tài chính không đáng tin cậy. Khi bị xử lý, chi phí khắc phục (truy thu, phạt, tiền chậm nộp, án phí) thường lớn hơn nhiều lần khoản thuế ban đầu định “tiết kiệm”.

(Ảnh minh họa AI tạo)

Chính vì vậy, cơ quan thuế khuyến nghị thực hành để doanh nghiệp chủ động chuyển sang quản trị minh bạch.

Theo đó, doanh nghiệp cần ghi nhận đầy đủ, trung thực, kịp thời mọi giao dịch kinh tế phát sinh trên một hệ thống sổ kế toán thống nhất. Xuất hóa đơn đầy đủ, đúng giá trị thực tế cho mọi hàng hóa, dịch vụ đã bán. Hạn chế tối đa giao dịch tiền mặt không kiểm soát; ưu tiên thanh toán qua ngân hàng để tạo dấu vết minh bạch.

Cùng với đó, doanh nghiệp cũng cần đồng bộ dữ liệu giữa hệ thống kế toán, hóa đơn điện tử và dòng tiền; định kỳ tự đối chiếu để phát hiện sớm sai lệch. Lựa chọn, sử dụng phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử của nhà cung cấp uy tín, bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật.Khi phát hiện sai sót, doanh nghiệp chủ động rà soát, kê khai bổ sung, điều chỉnh và liên hệ cơ quan thuế để được hướng dẫn (việc tự giác khắc phục có thể được xem là tình tiết giảm nhẹ). Thường xuyên đối chiếu số liệu giữa sổ kế toán, hồ sơ khai thuế, báo cáo tài chính và dữ liệu hóa đơn điện tử để bảo đảm tính chính xác, đầy đủ và nhất quán của thông tin kê khai thuế.

Cục Thuế cũng khuyến cáo doanh nghiệp checklist tự rà soát nhanh các nội dung như doanh thu trên sổ kế toán có khớp với tổng giá trị hóa đơn điện tử đã xuất không? Số liệu kê khai thuế có khớp với báo cáo tài chính và dòng tiền ngân hàng không? Doanh nghiệp chỉ duy trì một hệ thống sổ kế toán tài chính duy nhất hay không? Mọi khoản bán hàng, cung cấp dịch vụ đều được xuất hóa đơn đầy đủ hay không? Các báo cáo nội bộ (nếu có) có thống nhất với số liệu khai thuế hay không? Tỷ lệ giao dịch tiền mặt có nằm trong mức hợp lý của ngành không?

Cục Thuế khẳng định, việc tuân thủ đúng quy định về kế toán và thuế giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro pháp lý, tránh bị truy thu thuế, xử phạt, tính tiền chậm nộp và các hệ lụy pháp lý nghiêm trọng. Đồng thời, hệ thống sổ sách và báo cáo tài chính minh bạch góp phần nâng cao uy tín, củng cố niềm tin của đối tác, khách hàng và cơ quan quản lý. Đây cũng là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp thuận lợi tiếp cận nguồn vốn, thu hút đầu tư và mở rộng hợp tác kinh doanh. Về lâu dài, việc chuẩn hóa quy trình kế toán, tài chính còn giúp tiết kiệm thời gian, chi phí tuân thủ và nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Cục Thuế cũng lưu ý, tổ chức cung cấp giải pháp công nghệ tiếp tay, hỗ trợ thiết lập hệ thống “2 sổ” có thể bị xem xét trách nhiệm pháp lý với vai trò đồng phạm hoặc giúp sức cho hành vi trốn thuế.

Do đó, các tổ chức cung cấp phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử và giải pháp công nghệ trong lĩnh vực thuế cần không phát triển, cung cấp hoặc hỗ trợ các giải pháp phần mềm có khả năng tạo lập hoặc duy trì song song hai hệ thống sổ kế toán. Tích hợp chức năng cảnh báo, phát hiện bất thường trong dữ liệu kế toán, hóa đơn điện tử (như cảnh báo khi doanh thu, dòng tiền và hóa đơn lệch nhau). Thực hiện kết nối, truyền nhận dữ liệu đầy đủ, kịp thời, chính xác với cơ quan thuế theo quy định…

Huyền Châu