Công ty Đóng tàu Hạ Long thúc đẩy chuyển đổi xanh, hướng tới phát triển bền vững

Chuyển đổi xanh là yêu cầu tất yếu

Ngành hàng hải thế giới đang đẩy mạnh quá trình chuyển đổi theo hướng giảm phát thải khí nhà kính, sử dụng năng lượng hiệu quả và nâng cao các tiêu chuẩn về an toàn, môi trường. Trong bối cảnh đó, chuyển đổi xanh không chỉ là xu thế tất yếu mà còn trở thành yêu cầu quan trọng đối với các doanh nghiệp đóng tàu trong quá trình hội nhập và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế.

Công ty TNHH MTV Đóng tàu Hạ Long đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ tiên tiến, sử dụng hiệu quả tài nguyên và kiểm soát chất thải.

Đối với Công ty TNHH MTV Đóng tàu Hạ Long, yêu cầu này càng có ý nghĩa thiết thực khi doanh nghiệp hợp tác đóng mới tàu cho Tập đoàn Damen của châu Âu. Quá trình sản xuất phải tuân thủ chặt chẽ các yêu cầu về kỹ thuật, chất lượng, an toàn và môi trường theo hợp đồng, tiêu chuẩn áp dụng và các quy định quốc tế có liên quan.

Ông Nguyễn Văn Mạnh, Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Đóng tàu Hạ Long cho biết, doanh nghiệp xác định đổi mới công nghệ, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm chất thải và hạn chế tác động đến môi trường là những nhiệm vụ quan trọng trong hoạt động sản xuất.

Theo ông Mạnh, chuyển đổi xanh không chỉ nhằm đáp ứng các yêu cầu về môi trường mà còn mở ra cơ hội để Công ty từng bước hiện đại hóa dây chuyền sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, tiết kiệm chi phí và cải thiện hiệu quả hoạt động. Đây cũng là nền tảng để doanh nghiệp đáp ứng tốt hơn những yêu cầu ngày càng cao của các đối tác quốc tế, qua đó củng cố uy tín và năng lực cạnh tranh trên thị trường.

Trong quá trình thực hiện mục tiêu chuyển đổi xanh, Công ty Đóng tàu Hạ Long chú trọng ứng dụng công nghệ tiên tiến vào các công đoạn sản xuất nhằm nâng cao năng suất, tiết kiệm năng lượng và giảm thiểu tác động đến môi trường.

Một trong những giải pháp được triển khai là sử dụng máy cắt CNC laser trong gia công tôn, ống thay cho các phương pháp cắt truyền thống như plasma hoặc cắt hơi tại những công đoạn phù hợp. Cùng với đó, Công ty đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hàn tự động, cải tiến công đoạn sơ chế và làm sạch bề mặt tôn bằng hạt kim loại thay cho phương pháp phun cát ở những vị trí đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.

Việc lựa chọn và ứng dụng công nghệ được thực hiện trên cơ sở yêu cầu cụ thể của từng công đoạn, bảo đảm phù hợp với quy trình sản xuất và tiêu chuẩn chất lượng của sản phẩm. Các giải pháp này góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguyên vật liệu, hạn chế phát sinh chất thải và cải thiện điều kiện làm việc trong nhà máy.

Song song với đổi mới công nghệ, Công ty chú trọng lựa chọn vật tư, vật liệu nội thất thân thiện với môi trường; thực hiện phân loại, thu gom chất thải; kiểm soát bụi, khí thải và các nguồn phát sinh ô nhiễm. Việc chấp hành các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường được xác định là yêu cầu xuyên suốt trong hoạt động sản xuất.

Đối với các giải pháp giảm phát thải trong quá trình khai thác tàu, hệ thống động lực điện hoặc động cơ điện có tiềm năng hạn chế phát thải trực tiếp tại nơi sử dụng so với động cơ diesel truyền thống. Tuy nhiên, hiệu quả môi trường còn phụ thuộc vào thiết kế, nguồn điện sử dụng và mục đích khai thác của từng loại tàu. Vì vậy, phương án công nghệ cần được lựa chọn trên cơ sở yêu cầu của chủ tàu, tính khả thi kỹ thuật và hiệu quả kinh tế.

Song song với đổi mới công nghệ, Công ty TNHH MTV Đóng tàu Hạ Long chú trọng lựa chọn vật tư, vật liệu nội thất thân thiện với môi trường.

Theo lãnh đạo Công ty, khó khăn lớn nhất trong quá trình chuyển đổi xanh hiện nay là chi phí đầu tư đổi mới công nghệ tương đối lớn. Việc triển khai các giải pháp mới phải đồng thời bảo đảm yêu cầu về chất lượng, an toàn, tiến độ và hiệu quả kinh tế. Bên cạnh đó, khả năng tiếp cận công nghệ, công tác đào tạo nhân lực và bảo đảm nguồn cung vật tư phù hợp cũng đặt ra những thách thức nhất định.

Trước thực tế này, Công ty lựa chọn cách tiếp cận theo lộ trình, ưu tiên các giải pháp có hiệu quả rõ rệt, phù hợp với năng lực sản xuất và điều kiện đầu tư của doanh nghiệp. Đây được xem là hướng đi cần thiết để quá trình chuyển đổi xanh đạt hiệu quả thực chất, tránh gây áp lực quá lớn lên hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Vật liệu an toàn và hiệu quả vòng đời

Bên cạnh công nghệ sản xuất, vật liệu sử dụng trong đóng tàu cũng là yếu tố quan trọng quyết định độ bền, mức độ an toàn, tuổi thọ và hiệu quả khai thác của sản phẩm.

Theo định hướng của Công ty Đóng tàu Hạ Long, các nhóm vật liệu có tiềm năng ứng dụng gồm thép đóng tàu cường độ cao, thép có khả năng chống ăn mòn tốt, vật liệu composite tại những vị trí phù hợp và các loại vật liệu nội thất có độ bền cao, hạn chế phát thải chất độc hại, đáp ứng yêu cầu về an toàn cháy và bảo vệ sức khỏe.

Một trong những giải pháp được triển khai là sử dụng máy cắt CNC laser trong gia công tôn, ống thay cho các phương pháp cắt truyền thống như plasma hoặc cắt hơi tại những công đoạn phù hợp. Cùng với đó, Công ty đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hàn.

Trong thực tế, thép đóng tàu vẫn là vật liệu chủ yếu đối với nhiều loại tàu. Do đó, bên cạnh nghiên cứu vật liệu mới, việc tối ưu thiết kế, sử dụng đúng chủng loại vật liệu, giảm hao hụt trong quá trình cắt gia công, tăng khả năng tái sử dụng phế liệu kim loại và lựa chọn vật liệu có tuổi thọ cao là những giải pháp thiết thực, phù hợp với điều kiện sản xuất của doanh nghiệp đóng tàu tại Việt Nam.

Đối với từng dự án, việc lựa chọn vật liệu phải căn cứ vào thiết kế được phê duyệt, yêu cầu của chủ tàu, quy phạm đăng kiểm và các tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng. Vật liệu mới chỉ được đưa vào sử dụng khi đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về cơ tính, độ bền, khả năng chống cháy, chống ăn mòn và tính tương thích trong quá trình chế tạo, khai thác.

Quan điểm của Công ty là không chạy theo việc sử dụng vật liệu mới bằng mọi giá, mà phải cân đối giữa chi phí đầu tư, độ an toàn, tuổi thọ và tác động môi trường trong suốt vòng đời sản phẩm. Cách tiếp cận này vừa góp phần bảo đảm chất lượng, độ tin cậy của con tàu, vừa nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và hiệu quả kinh tế trong dài hạn.

Trong lĩnh vực đóng tàu, các tiêu chuẩn và quy định quốc tế có tác động trực tiếp đến yêu cầu thiết kế, chế tạo, kiểm tra chất lượng và nghiệm thu sản phẩm. Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) giữ vai trò quan trọng trong xây dựng các công ước, quy định về an toàn hàng hải, phòng ngừa ô nhiễm từ tàu biển và giảm phát thải khí nhà kính. Trong khi đó, các tổ chức đăng kiểm thực hiện thẩm định, giám sát và cấp chứng nhận theo phạm vi được giao; chủ tàu và đối tác cũng có thể đưa ra những yêu cầu riêng về kỹ thuật, chất lượng và môi trường trong hợp đồng.

Với các dự án đóng mới tàu cho Tập đoàn Damen, Công ty Đóng tàu Hạ Long phải kiểm soát chặt chẽ toàn bộ quá trình sản xuất, từ thiết kế, vật tư đầu vào, công nghệ chế tạo, hàn, sơn đến thử nghiệm, nghiệm thu và bàn giao. Các yêu cầu cụ thể được xác định theo từng dự án, bao gồm quy phạm đăng kiểm, quy định về an toàn, môi trường và các tiêu chuẩn kỹ thuật của chủ tàu.

Để đi lại thuận tiện, thay bằng đi lại các phương tiện khác Công ty hướng cho cán bộ công nhân di chuyển trong khuôn viên nhà máy bằng xe đạp, nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường và an toàn trong quá trình đi lại.

Việc đáp ứng những yêu cầu này không chỉ góp phần bảo đảm chất lượng, độ tin cậy của sản phẩm mà còn giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín, củng cố quan hệ hợp tác với đối tác nước ngoài và mở rộng cơ hội tiếp cận các đơn hàng có yêu cầu kỹ thuật cao.

Theo ông Nguyễn Văn Mạnh, Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Đóng tàu Hạ Long, trong thời gian tới, Công ty xác định tiếp tục tập trung vào ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết là nâng cao năng lực công nghệ và chất lượng sản xuất, từng bước cải tiến quy trình, tăng cường ứng dụng các giải pháp tiên tiến. Tiếp đó là đẩy mạnh quản lý môi trường, tiết kiệm năng lượng, sử dụng hiệu quả nguyên vật liệu và giảm chất thải. Đồng thời, Công ty chú trọng đào tạo, nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ, kỹ sư và công nhân nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của ngành đóng tàu quốc tế.

Chuyển đổi xanh là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự đầu tư có trọng tâm, lộ trình phù hợp và sự phối hợp đồng bộ giữa công nghệ, con người với công tác quản lý. Với nền tảng kinh nghiệm sản xuất, định hướng đổi mới công nghệ và sự hợp tác với các đối tác quốc tế, Công ty Đóng tàu Hạ Long đang từng bước hướng tới mô hình sản xuất hiệu quả hơn, giảm tác động đến môi trường và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Đây không chỉ là giải pháp đáp ứng yêu cầu phát triển của doanh nghiệp mà còn góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh, nâng cao chất lượng và tính bền vững của ngành công nghiệp đóng tàu Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Văn Đạt