Công nhân ngành điện tử Bắc Ninh: Tạo lợi thế cạnh tranh từ những sáng kiến

Ý tưởng mới, cách làm mới

Trong môi trường sản xuất điện tử với yêu cầu ngày càng khắt khe về chất lượng, tiến độ và chi phí, sáng kiến không còn chỉ là việc của đội ngũ kỹ sư hay bộ phận nghiên cứu phát triển. Nhiều công nhân trực tiếp đứng máy, vận hành dây chuyền đã trở thành những “kỹ sư thực hành”, phát hiện bất cập ngay từ những thao tác nhỏ để đề xuất giải pháp cải tiến.

Anh Nguyễn Văn Sang (người đứng), Công ty trách nhiệm hữu hạn Daeyang Hà Nội (xã Tân Yên) có nhiều sáng kiến trong sản xuất.

Anh Nguyễn Văn Sang, bộ phận kỹ thuật Công ty trách nhiệm hữu hạn Daeyang Hà Nội (xã Tân Yên) là một điển hình. Xuất phát từ thực tế công đoạn Cutting (cắt) còn phụ thuộc nhiều vào thao tác thủ công, tốc độ chưa ổn định và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, anh cùng nhóm kỹ thuật nghiên cứu chuyển toàn bộ công đoạn từ bán tự động sang tự động hoàn toàn.

Theo đó, đã tích hợp hệ thống cấp liệu tự động, cảm biến nhận diện vị trí, điều khiển PLC và chương trình kiểm soát đồng bộ. Sau cải tiến, thiết bị tự động thực hiện toàn bộ quy trình cấp liệu, định vị, cắt và chuyển sản phẩm sang công đoạn tiếp theo mà không cần công nhân can thiệp trong từng chu kỳ. Nhờ đó, giảm được 1 công nhân/máy và tăng 50% sản lượng của công đoạn.

Nếu sáng kiến của anh Sang mang dấu ấn tự động hóa, thì những cải tiến của chị Nguyễn Thị Lan Anh, nhân viên xưởng AM, Công ty trách nhiệm hữu hạn Hosiden Việt Nam (Khu công nghiệp Quang Châu) lại xuất phát từ chính những thao tác nhỏ trên dây chuyền lắp ráp. Quan sát hai công đoạn liên tiếp có thời gian thao tác chênh lệch lớn, chị chủ động đề xuất cân bằng lại quy trình sản xuất, qua đó giảm được một lao động hỗ trợ nhưng vẫn bảo đảm sản lượng.

Theo tính toán của doanh nghiệp, sáng kiến này giúp nâng cao hiệu suất làm việc, tiết kiệm khoảng 10 triệu đồng mỗi tháng cho một vị trí và khoảng 50 triệu đồng/tháng đối với một xưởng có 5 dây chuyền. Không dừng lại ở đó, chị tiếp tục cải tiến thiết bị hỗ trợ bắn vít bằng cách thay đổi từ cover rời sang cover liền, rút ngắn thời gian thao tác, giảm lỗi sản phẩm, tăng năng suất và tiết kiệm đáng kể chi phí phát sinh.

Ông Nguyễn Văn Tân, Chủ tịch Công đoàn Công ty cho biết: Không phải những giải pháp quá phức tạp hay đòi hỏi đầu tư lớn, ý tưởng cải tiến của công nhân xuất phát từ việc hiểu rõ từng công đoạn, từng thao tác trên dây chuyền. Khi được khuyến khích và tạo điều kiện, những sáng kiến ấy nhanh chóng chuyển hóa thành giá trị kinh tế cụ thể cho doanh nghiệp.

Thưởng kịp thời, lan tỏa thi đua

Bắc Ninh đã trở thành một trong những trung tâm sản xuất điện tử lớn nhất cả nước với hệ sinh thái doanh nghiệp FDI quy mô lớn. Một trong những điểm nhấn quan trọng trong định hướng phát triển là xây dựng Bắc Ninh trở thành trung tâm công nghiệp điện tử, trọng tâm là công nghiệp bán dẫn, sản xuất vi mạch và trí tuệ nhân tạo hàng đầu cả nước và khu vực. Sự phát triển đó có đóng góp tích cực của lực lượng lao động đông đảo, trong đó công nhân ngành điện tử, chiếm hơn 60% tổng số lao động toàn tỉnh (khoảng 530 nghìn người); thu nhập bình quân đạt khoảng 10 triệu đồng/người/tháng.

Theo đánh giá của Liên đoàn Lao động tỉnh, giai đoạn 2023 - 2025, toàn tỉnh có hơn 10 nghìn sáng kiến được áp dụng, mang lại giá trị làm lợi hơn 620 tỷ đồng; trong số này có hàng nghìn sáng kiến của lực lượng lao động ngành điện tử.

Trong bối cảnh chi phí nhân công, tiêu chuẩn chất lượng và tốc độ giao hàng đều trở thành yếu tố cạnh tranh, các doanh nghiệp không chỉ dựa vào việc tăng cường nguồn nhân công mà phải chuyển sang nâng cao hiệu quả sản xuất thông qua đổi mới công nghệ và cải tiến liên tục. Chính vì vậy, sáng kiến của người lao động ngày càng được xem là nguồn lực nội sinh quan trọng. Xu hướng này cũng phù hợp với quá trình chuyển đổi sang sản xuất thông minh của các doanh nghiệp điện tử. Khi mức độ tự động hóa ngày càng cao, vai trò của công nhân không giảm đi mà chuyển từ lao động thuần túy sang lao động kỹ thuật, biết phát hiện vấn đề, đề xuất giải pháp và phối hợp với bộ phận kỹ thuật để hoàn thiện quy trình sản xuất.

Thực tế tại Bắc Ninh cho thấy phong trào thi đua lao động sáng tạo trong doanh nghiệp điện tử ngày càng đi vào chiều sâu. Nhiều doanh nghiệp đã xây dựng cơ chế tiếp nhận, đánh giá, khen thưởng sáng kiến, biến ý tưởng của người lao động thành một phần trong quá trình đổi mới công nghệ và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Tại Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Sản xuất thương mại Công nghệ Mặt trời (xã Hoàng Vân), quy chế khen thưởng được xây dựng trên mục tiêu sản xuất kinh doanh cụ thể. Ông Khổng Văn Giang, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cho biết: Theo quy chế hiện đang áp dụng, ngoài lựa chọn, bình xét công khai và khen thưởng các cá nhân tiêu biểu, có nhiều sáng kiến cải tiến kỹ thuật vào cuối năm, ban giám đốc còn dành kinh phí thưởng nóng cho những ý tưởng đột xuất theo đơn hàng cụ thể hoặc có giá trị làm lợi lớn.

Trong cuộc cạnh tranh của ngành điện tử hiện nay, lợi thế không chỉ đến từ dây chuyền hiện đại hay nguồn vốn đầu tư lớn, mà còn đến từ chất lượng của đội ngũ lao động. Theo ông Trần Văn Hà, Phó Giám đốc Sở Nội vụ, tỉnh đang đẩy mạnh nhiều chính sách phát triển nguồn nhân lực, nhất là đào tạo nhân lực chất lượng cao, nhân lực phục vụ công nghiệp điện tử, bán dẫn và công nghệ cao; tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, hoàn thiện thị trường lao động và nâng cao chất lượng đào tạo theo nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Qua đó, tạo nền tảng để Bắc Ninh tiếp tục khẳng định vị thế trung tâm sản xuất điện tử, công nghệ cao của cả nước.

Bài, ảnh: Tường Vi