Công nghiệp Việt Nam tăng tốc: Từ lợi thế chi phí sang cạnh tranh bằng công nghệ

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc, Việt Nam đang nổi lên như một điểm đến sản xuất có giá trị cao

Việt Nam tăng tốc chuyển đổi công nghiệp

Bước vào năm 2026, nền kinh tế Việt Nam đang cho thấy những dấu hiệu chuyển mình rõ nét, đặc biệt trong lĩnh vực công nghiệp - động lực tăng trưởng chủ lực của nền kinh tế. Ông John Campbell, Giám đốc Bộ phận Dịch vụ Bất động sản Công nghiệp của Savills Việt Nam cho biết, Việt Nam không còn chỉ dựa vào lợi thế chi phí thấp, mà đang từng bước chuyển sang mô hình sản xuất quy mô lớn, ứng dụng công nghệ và gia tăng giá trị.

Đây là bước chuyển quan trọng, phản ánh sự trưởng thành của nền công nghiệp Việt Nam trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ. Thực tế năm 2025 cho thấy, hoạt động sản xuất tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, với chỉ số sản xuất công nghiệp tiến gần mức hai chữ số. Đồng thời, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vẫn duy trì ổn định, bất chấp những biến động của kinh tế toàn cầu.

Theo ông John Campbell, những tín hiệu này cho thấy hệ sinh thái công nghiệp của Việt Nam đang bước sang một giai đoạn phát triển mới, nơi các yếu tố nền tảng như hạ tầng, chuỗi cung ứng và khung pháp lý ngày càng hoàn thiện. Khi hoạt động sản xuất trở nên tinh vi hơn, nhu cầu về hạ tầng công nghiệp hiện đại, hệ thống phân phối và năng lực logistics cũng gia tăng tương ứng, nhằm đáp ứng yêu cầu của giai đoạn tăng trưởng tiếp theo.

Hạ tầng và công nghệ - “đòn bẩy kép” cho chuyển đổi

Một trong những yếu tố then chốt thúc đẩy quá trình chuyển đổi công nghiệp tại Việt Nam chính là sự đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng. Theo Savills Việt Nam, tại khu vực phía Bắc, các ngành công nghiệp công nghệ cao như điện tử, bán dẫn và sản xuất giá trị gia tăng đang được thúc đẩy bởi những khoản đầu tư liên tục vào cảng biển, đường cao tốc và hệ thống logistics.

Trong khi đó, khu vực phía Nam đang chứng kiến sự hình thành của các dự án hạ tầng quy mô lớn, có khả năng tái định hình dòng chảy hàng hóa và mở ra các hành lang phát triển mới. Việc hoàn thiện các tuyến giao thông trọng điểm không chỉ giúp tăng cường kết nối liên vùng, mà còn nâng cao hiệu quả lưu chuyển hàng hóa giữa các trung tâm sản xuất và thị trường tiêu thụ.

Không dừng lại ở hạ tầng vật lý, hạ tầng số cũng đang trở thành “trụ cột mới” của công nghiệp hiện đại. Các trung tâm dữ liệu, hệ thống trí tuệ nhân tạo và nền tảng kết nối số ngày càng được đầu tư mạnh mẽ, đóng vai trò hỗ trợ các quy trình sản xuất tiên tiến và quản trị chuỗi cung ứng hiệu quả hơn.

Sự kết hợp giữa hạ tầng vật lý và hạ tầng số đang tạo ra một “đòn bẩy kép”, giúp Việt Nam không chỉ mở rộng quy mô sản xuất mà còn nâng cao chất lượng tăng trưởng. Đây cũng là nền tảng để các doanh nghiệp chuyển đổi sang mô hình sản xuất thông minh, giảm chi phí vận hành và gia tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Theo nhận định của ông John Campbell, đà tăng trưởng này sẽ tiếp tục được củng cố trong năm 2026. Việc triển khai đồng bộ các dự án hạ tầng sẽ mở ra nhiều cụm công nghiệp mới, trong khi các chính sách ưu tiên phát triển ngành công nghệ cao được kỳ vọng sẽ thu hút thêm dòng vốn đầu tư chất lượng.

Đáng chú ý, năng lực số của Việt Nam cũng đang được mở rộng nhanh chóng, với sự phát triển của các trung tâm dữ liệu quy mô lớn - yếu tố ngày càng quan trọng trong bối cảnh chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trở thành xu hướng toàn cầu.

Tái định hình thị trường

Quá trình chuyển đổi công nghiệp của Việt Nam không chỉ dừng lại ở việc nâng cấp sản xuất, mà còn mở rộng sang nhiều lĩnh vực liên quan, tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ trong toàn bộ nền kinh tế.

Theo ông John Campbell, trọng tâm của giai đoạn này là xu hướng mở rộng quy mô đi đôi với nâng cao chất lượng, được thúc đẩy bởi sự đồng bộ giữa hạ tầng, công nghệ, nguồn nhân lực và chính sách. Trong đó, tăng trưởng trong tương lai được kỳ vọng sẽ đến từ các ngành có giá trị gia tăng cao, đòi hỏi hệ thống năng lượng ổn định, hạ tầng công nghiệp hiện đại và nền tảng số tích hợp.

Đối với các nhà đầu tư, điều này đồng nghĩa với một môi trường kinh doanh ngày càng hoàn thiện nhưng cũng cạnh tranh hơn. Thành công không còn phụ thuộc vào chi phí thấp, mà nằm ở khả năng tối ưu hiệu quả, tăng cường tính chống chịu và đặc biệt là năng lực ứng dụng công nghệ trong sản xuất và quản trị.

Ở góc độ thị trường, sự mở rộng của công nghiệp cũng kéo theo nhu cầu gia tăng trong nhiều lĩnh vực khác, đặc biệt là bất động sản và nhà ở. Khi lực lượng lao động tăng lên và dòng vốn FDI tiếp tục đổ vào, nhu cầu về nhà ở, dịch vụ và hạ tầng đô thị cũng sẽ gia tăng, góp phần định hình lại mô hình phát triển đô thị tại các địa phương có khu công nghiệp.

Có thể thấy, Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng trong quá trình phát triển công nghiệp. Từ một nền sản xuất dựa trên chi phí thấp, quốc gia này đang từng bước chuyển mình sang mô hình công nghiệp hiện đại, gắn với công nghệ và chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, việc duy trì đà đầu tư vào hạ tầng, thúc đẩy chuyển đổi số và hoàn thiện thể chế sẽ là những yếu tố then chốt để Việt Nam không chỉ giữ vững vị thế trong khu vực, mà còn vươn lên trở thành trung tâm sản xuất và logistics có giá trị cao trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Hải Yến