'Bình dân học vụ số' từng bước đi vào đời sống

Đa dạng cách làm, thiết thực hiệu quả

Từ đầu năm 2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành nhiều kế hoạch nhằm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, gắn với đẩy mạnh phong trào “Bình dân học vụ số”. Trên cơ sở đó, 100% cấp ủy, chính quyền, Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội trong tỉnh xây dựng chương trình hành động phù hợp với thực tiễn từng địa phương, đơn vị.

Nhờ đó, phong trào không dừng ở tuyên truyền mà đã đi vào thực chất, gắn với nhu cầu hằng ngày của người dân. Việc phổ cập kỹ năng số giúp người dân chủ động sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán điện tử và các tiện ích số, thúc đẩy chuyển đổi số trên địa bàn.

Các hộ tham gia mô hình “Gia đình văn hóa số” ở phường An Nhơn Bắc được hướng dẫn kỹ năng sử dụng công nghệ số. Ảnh: T.Lợi

Một trong những điểm nổi bật là việc triển khai phong trào gắn với các mô hình cụ thể, sát thực tiễn. Tại xã Canh Vinh, mô hình “Mỗi tuần một kỹ năng số” do Đoàn Thanh niên triển khai đã tạo sức lan tỏa mạnh mẽ. Thông qua bản tin số, thanh niên kết hợp ứng dụng trợ lý ảo AI, người dân được tiếp cận kỹ năng số theo từng tuần, tập trung vào các nội dung thiết yếu như sử dụng dịch vụ công trực tuyến, cài đặt và sử dụng VNeID, thanh toán không dùng tiền mặt, bảo mật tài khoản cá nhân.

Chị Hồ Thị Như Sương - Bí thư Đoàn xã - chia sẻ: “Chúng tôi xây dựng nội dung ngắn gọn, có video minh họa sinh động để người dân dễ tiếp cận và thực hành. Đến nay, đã phát hành 9 bài học kỹ năng số và 9 video ứng dụng AI”. Bên cạnh đó, địa phương còn xây dựng các video hướng dẫn thủ tục hành chính trực tuyến như đăng ký khai sinh, khai tử, kết hôn, chứng thực điện tử, giúp người dân tiết kiệm thời gian và chi phí.

Trong khi đó, tại phường An Nhơn Bắc, phong trào được triển khai từ những việc gần gũi nhất với đời sống người dân. Mô hình “Gia đình văn hóa số” thí điểm tại tổ dân phố Trung Lý với 50 hộ tham gia đã mang lại hiệu quả rõ nét.

Ông Trịnh Quang Huy - Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội, UBND phường - cho biết: Địa phương triển khai theo phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng điện thoại thông minh, dịch vụ công trực tuyến và thanh toán điện tử. Đến nay, 100% hộ tham gia đã có kỹ năng số cơ bản và chủ động ứng dụng vào đời sống. Đồng thời, địa phương xây dựng mô hình tuyến đường và chợ không dùng tiền mặt. Tại chợ Cảnh Hàng, 100% tiểu thương đã áp dụng thanh toán bằng mã QR, từng bước hình thành phương thức kinh doanh hiện đại, minh bạch.

Ở các địa phương khác, vai trò tiên phong của đảng viên trong chuyển đổi số ngày càng được phát huy. Tại xã Chư A Thai, đội ngũ cán bộ, đảng viên chú trọng nâng cao chất lượng văn bản, đồng thời đi đầu trong ứng dụng kỹ năng số vào công việc. Tại xã Ya Hội, việc sử dụng Sổ tay đảng viên điện tử được triển khai đồng bộ, góp phần nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ; đảng viên tích cực ứng dụng công nghệ trong trao đổi thông tin, họp trực tuyến và công tác chăm sóc, giáo dục trẻ. Qua đó, hình thành tác phong làm việc hiện đại, linh hoạt, đưa đảng viên trở thành lực lượng nòng cốt trong lan tỏa kỹ năng số.

Tạo nền tảng cho kinh tế số

Không chỉ dừng ở phổ cập kỹ năng, nhiều mô hình đã mở ra hướng phát triển kinh tế số tại địa phương. Tại xã Ia Hiao, mô hình phòng livestream cộng đồng đi vào hoạt động đã hỗ trợ người dân quảng bá, tiêu thụ sản phẩm trực tuyến. Với hệ thống thiết bị và đường truyền ổn định, người dân có thể giới thiệu sản phẩm mà không cần đầu tư lớn. Mô hình do HTX Nông - Lâm nghiệp Ia Hiao vận hành miễn phí, tạo điều kiện cho các hộ sản xuất, HTX mở rộng thị trường.

ĐVTN xã Canh Vinh hướng dẫn người dân nộp hồ sơ thủ tục hành chính. Ảnh: T.Lợi

Cùng với đó, toàn tỉnh đã thành lập đầy đủ 135/135 Tổ Công nghệ số cộng đồng, trở thành lực lượng nòng cốt hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ số, định danh điện tử, thanh toán không tiền mặt và đảm bảo an toàn thông tin.

Phát huy vai trò của ĐVTN, giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh có gần 2.600 thành viên tham gia chuyển đổi số cộng đồng, trong đó các đơn vị Đoàn trực thuộc đã thành lập đội hình “Bình dân học vụ số” với 755 thành viên, góp phần lan tỏa kỹ năng số đến từng hộ dân.

Nhờ các nỗ lực đồng bộ này, phong trào đã đạt nhiều kết quả ấn tượng: 100% cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong khu vực công được trang bị kỹ năng số; 100% học sinh, sinh viên tiếp cận kỹ năng số trong học tập. Đồng thời, hơn 80% người dân trưởng thành có kỹ năng số cơ bản, sử dụng thành thạo các nền tảng thiết yếu và hơn 90% người lao động trong DN, HTX ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh.

Tuy vậy, quá trình triển khai vẫn còn một số khó khăn, nhất là đối với người cao tuổi, đồng bào dân tộc thiểu số trong việc tiếp cận công nghệ; việc lan tỏa phong trào ở một số nơi chưa đồng đều.

Trong quý II năm 2026, các địa phương, đơn vị trong tỉnh tăng cường chỉ đạo, đôn đốc thực hiện các nội dung phong trào “Bình dân học vụ số”, đặc biệt là phấn đấu hoàn thành các chỉ tiêu: 100% người dân trưởng thành có tri thức cơ bản về chuyển đổi số, sử dụng thành thạo thiết bị thông minh và các nền tảng, dịch vụ số thiết yếu, đồng thời biết cách bảo vệ bản thân trên môi trường số.

100% người lao động trong DN, HTX được trang bị kiến thức và kỹ năng số, vận dụng vào sản xuất, kinh doanh, nâng cao năng suất lao động. 100% học sinh từ tiểu học có kiến thức và kỹ năng số phục vụ học tập, nghiên cứu, sáng tạo, đồng thời nhận biết và phòng ngừa các rủi ro trên môi trường số.

Đồng thời, tiếp tục mở rộng các mô hình, như: “Gia đình số”, “Chợ số - Nông thôn số”, “Tổ công nghệ số cộng đồng”, mạng lưới “Đại sứ số”; đẩy mạnh ứng dụng nền tảng học trực tuyến, xây dựng tài liệu số ngắn gọn, tích hợp trên các nền tảng phổ biến để người dân có thể học tập mọi lúc, mọi nơi. Qua đó, góp phần hình thành thói quen số trong cộng đồng, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số trong thời gian tới.

TRỌNG LỢI