Công nghệ Việt trên đà bứt tốc

Sản phẩm của Viettel thu hút khách tham quan tại lễ khởi công nhà máy bán dẫn. (Ảnh MINH SƠN)

Nỗ lực của các “sếu đầu đàn”

Ngày 16/1, Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội (Viettel) khởi công nhà máy bán dẫn đầu tiên của Việt Nam. Tập đoàn CMC đăng ký 6 nhiệm vụ quốc gia cho năm 2026, trong đó đáng chú ý có điện toán đám mây quốc gia. Tập đoàn VNPT tiếp tục nghiên cứu, làm chủ công nghệ chiến lược, sản phẩm công nghệ chiến lược, trong đó có nghiên cứu thiết kế vi mạch bán dẫn. Đây là những tín hiệu cho thấy năm 2026, doanh nghiệp công nghệ cũng như ngành công nghệ Việt sẽ tiếp tục bứt phá.

Theo số liệu vừa được công bố, doanh thu hợp nhất của Viettel năm 2025 là 220.400 tỷ đồng, vượt kế hoạch và tăng trưởng 13,8%. Lợi nhuận trước thuế đạt 56.800 tỷ đồng, tăng trưởng 4,5%, nộp ngân sách 40.900 tỷ đồng. Sáu tháng cuối năm 2025, Viettel thần tốc triển khai 23.500 trạm 5G, vượt cam kết với Chính phủ và đạt lũy kế 30.000 trạm. 5G Viettel là mạng 5G lớn nhất Việt Nam, đồng thời có số lượng thuê bao lớn nhất - 12,6 triệu. Các kết quả này nhằm đáp ứng lộ trình mục tiêu phủ sóng 5G toàn quốc đến năm 2030 mà Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết 03 của Chính phủ đề ra.

Doanh thu hợp nhất của Viettel năm 2025 là 220.400 tỷ đồng, vượt kế hoạch và tăng trưởng 13,8%. Lợi nhuận trước thuế đạt 56.800 tỷ đồng, tăng trưởng 4,5%, nộp ngân sách 40.900 tỷ đồng. Sáu tháng cuối năm 2025, Viettel thần tốc triển khai 23.500 trạm 5G, vượt cam kết với Chính phủ và đạt lũy kế 30.000 trạm. 5G Viettel là mạng 5G lớn nhất Việt Nam, đồng thời có số lượng thuê bao lớn nhất - 12,6 triệu.

Trong khi đó, VNPT đảm nhận vai trò nòng cốt về kỹ thuật và hạ tầng số, bảo đảm cho các hệ thống hành chính vận hành an toàn, liên tục, không gián đoạn từ ngày chính quyền địa phương 2 cấp bắt đầu hoạt động (ngày 1/7/2025). VNPT đã nâng cấp toàn bộ mạng truyền dẫn, mở rộng băng thông gấp đôi, kết nối đến tận cấp xã, phủ sóng thêm gần 200 thôn, bản lõm sóng và chia sẻ hạ tầng với các nhà mạng khác để mọi người dân đều được tiếp cận dịch vụ số. VNPT cũng triển khai AI Chatbot và Robot tự động hỗ trợ cán bộ xử lý hồ sơ, hướng dẫn người dân làm các thủ tục và dịch vụ trực tuyến, từng bước hình thành mô hình “công chức số-công dân số” ngay tại cơ sở...

Tập đoàn CMC được giao hai nhiệm vụ quốc gia 2025 là Cloud quốc gia và AI phục vụ lĩnh vực pháp luật. Theo đại diện CMC, việc được giao và ghi nhận triển khai hai nhiệm vụ quốc gia trong năm 2025 là dấu mốc thể hiện niềm tin đối với năng lực làm chủ công nghệ của doanh nghiệp Việt, đồng thời đặt ra chuẩn mực cao về chất lượng, an toàn và khả năng mở rộng khi triển khai trên quy mô lớn.

Xây dựng các nền tảng và công nghệ chuyển đổi số cốt lõi

Tập đoàn Viettel xác định trí tuệ nhân tạo (AI) là một trong những mũi nhọn chiến lược, đã nghiên cứu, phát triển và làm chủ một số công nghệ lõi: Mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt; Trợ lý ảo thế hệ mới-AI Agent đa ngành; các công nghệ hạ tầng thông minh (Bản sao số, Hệ điều hành Robot tự hành định vị SLAM 3D…). Gần 60 sản phẩm dịch vụ công nghệ thông tin của Viettel được tôn vinh tại các giải thưởng uy tín quốc tế.

Về dân sự, Viettel làm chủ toàn trình hệ sinh thái 5G, đưa vào khai thác trên mạng lưới số lượng lớn trạm 5G 32T32R và lần đầu tiên đưa thiết bị 5G “Make in Vietnam” ra thị trường nước ngoài. Cũng trong năm nay, Viettel xác định mục tiêu tham gia nghiên cứu, phát triển, làm chủ 9/11 công nghệ chiến lược quốc gia, bao gồm các dự án về hàng không vũ trụ, kinh tế tầm thấp và nhất là dự án xây dựng nhà máy sản xuất chip bán dẫn vừa được khởi công ngày 16/1.

Năm qua, Viettel khởi công 3 trung tâm dữ liệu với quy mô lớn và siêu lớn tại Hoàng Hoa Thám, Tân Phú Trung (Thành phố Hồ Chí Minh) và An Khánh (Hà Nội). Ngay đầu năm 2026, Tập đoàn tiếp tục khởi công nhà máy bán dẫn đầu tiên - công trình chiến lược đặt nền móng cho công nghiệp bán dẫn Việt Nam. Nhà máy được xây dựng tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc (Hà Nội), trên diện tích 27ha, với định hướng trở thành hạ tầng quốc gia phục vụ nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm và sản xuất chip bán dẫn.

Phát biểu tại Lễ khởi công, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh: Việc khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đầu tiên của Việt Nam là bước đi nhằm hiện thực hóa chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn quốc gia, tạo nền tảng để Việt Nam từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel nhấn mạnh: "Nhằm hiện thực hóa các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị và Nghị quyết 3488 của Quân ủy Trung ương, Viettel xác định tâm thế luôn chủ động nhận việc mới, việc khó của quân đội và đất nước, tiên phong, dẫn dắt làm chủ công nghệ và công nghiệp chiến lược quốc gia. Năm 2025, tập đoàn lần đầu thử nghiệm thành công loại vũ khí chiến lược công nghệ cao có tầm xa mới với thời gian nghiên cứu vượt tiến độ. Tập đoàn sản xuất hàng loạt và đưa vào trang bị cho Bộ Quốc phòng nhiều vũ khí trọng điểm, hướng tới tự chủ hoàn toàn trong nước".

VNPT ghi dấu ấn với một số nhiệm vụ công nghệ chiến lược, sản phẩm công nghệ chiến lược đang thực hiện như: Các mô hình GenAI Make In Việt Nam trên các lĩnh vực ngôn ngữ, hình ảnh, âm thanh, dữ liệu; trong đó mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) tiếng Việt của người Việt có hiểu biết vượt trội về văn hóa, lịch sử, địa lý Việt Nam, giải quyết các vấn đề lớn của Việt Nam; xây dựng bản sao số cho các thành phố, phát triển bản đồ số quốc gia 3D Make In Việt Nam gồm hạ tầng kỹ thuật đô thị, môi trường, giao thông-logistics, giáo dục, y tế, công thương, bản đồ dịch bệnh từ công trình ngầm đến không gian mặt đất và không gian vệ tinh...

VNPT đang phát triển và triển khai các trung tâm điều hành thông minh tại các bộ/ngành/địa phương để đưa toàn bộ hoạt động điều hành của cơ quan nhà nước trực tuyến và dựa trên dữ liệu; phát triển và triển khai Trợ lý AI Hành chính công, nền tảng và ứng dụng AI hỗ trợ người dân và công chức xử lý, vận hành hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính; phát triển và triển khai nền tảng Bàn làm việc số có tích hợp GenAI trở thành môi trường làm việc hợp nhất, hỗ trợ các cán bộ, công chức, viên chức quản lý, xử lý công việc hằng ngày tập trung...

Với CMC, Chủ tịch Hội đồng quản trị/Chủ tịch điều hành Nguyễn Trung Chính khẳng định: "CMC sẽ đầu tư mạnh mẽ và dài hạn, từ hạ tầng, công nghệ lõi, dữ liệu, đến nhân lực chất lượng cao, nhằm triển khai hiệu quả các nhiệm vụ đã được ghi nhận trong năm 2025 và nhiệm vụ mới trong năm 2026; qua đó tạo ra các nền tảng Make in Vietnam có thể nhân rộng, phục vụ khu vực công và thị trường rộng lớn hơn, góp phần đưa Việt Nam tiến nhanh trên con đường độc lập-tự chủ-thịnh vượng".

TRẦN THANH