Cộng đồng quốc tế kêu gọi ngừng việc phong tỏa eo biển Hormuz

Tàu hàng chờ ở ngoài khơi Oman để di chuyển qua eo biển Hormuz, sau khi Mỹ - Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần, ngày 8/4/2026. Ảnh: Anadolu Agency/TTXVN

Phát biểu trong cuộc gặp giới chức Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) tại Bắc Kinh, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị (Wang Yi) nhấn mạnh việc phong tỏa eo biển Hormuz không phục vụ lợi ích chung của cộng đồng quốc tế; và việc đạt được một thỏa thuận ngừng bắn toàn diện và lâu dài thông qua các biện pháp chính trị và ngoại giao là cách cơ bản để giải quyết vấn đề. Ông Vương Nghị khẳng định Trung Quốc cam kết thúc đẩy lệnh ngừng bắn và chấm dứt xung đột, đồng thời sẵn sàng hợp tác với cộng đồng quốc tế, bao gồm cả UAE, để giúp khôi phục hòa bình và ổn định cho Trung Đông càng sớm càng tốt.

Cùng ngày, sau cuộc họp trực tuyến để thảo luận về ảnh hưởng từ cuộc xung đột, các bộ trưởng ngoại giao Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đã nhất trí kêu gọi Mỹ và Iran tiếp tục các cuộc đàm phán dẫn đến việc chấm dứt vĩnh viễn xung đột và mang lại hòa bình và ổn định lâu dài trong khu vực. Tuyên bố cũng kêu gọi "thực hiện đầy đủ và hiệu quả" lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần đang diễn ra và "khôi phục việc đi lại an toàn, không bị cản trở và liên tục của tàu thuyền và máy bay qua eo biển Hormuz".

Trong khi đó, điện đàm với người đồng cấp Iran, Ngoại trưởng Qatar cũng kêu gọi Tehran và Washington tích cực tham gia vào các nỗ lực hòa giải, đồng thời cảnh báo rằng các tuyến đường hàng hải không thể được sử dụng như "công cụ gây áp lực hoặc mặc cả".

Tổng Thư ký Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) Arsenio Dominguez cùng ngày cũng nhấn mạnh theo luật pháp quốc tế, không quốc gia nào có quyền ngăn chặn hoạt động vận tải qua eo biển quốc tế được sử dụng cho quá cảnh quốc tế.

Các lời kêu gọi được đưa ra vài giờ trước thời hạn 14h ngày 13/4 theo giờ GMT (tức 21 giờ cùng ngày theo giờ Việt Nam) mà Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố quân đội nước này sẽ phong tỏa các cảng biển của Iran không cho phép tàu vào ra. Trong một bài đăng trên mạng xã hội sau thời hạn trên, Tổng thống Trump cũng cảnh báo bất kỳ tàu hải quân nào của Iran tiến đến gần khu vực phong tỏa của Mỹ "sẽ bị tiêu diệt".

Trong khi đó, đáp trả lệnh phong tỏa của Mỹ, Bộ Tư lệnh Trung ương Khatam al-Anbiya của Iran cảnh báo nếu an ninh của các cảng ở vùng biển phía Nam nước này bị đe dọa, không một cảng nào ở Vịnh Persian hay Biển Oman sẽ được an toàn. Khẳng định quyền hợp pháp của Iran đối với vùng lãnh hải của mình, quân đội Iran tuyên bố các tàu khác sẽ tiếp tục được phép đi qua tuyến đường thủy này theo quy định của lực lượng vũ trang nước này.

Đài Trang (TTXVN)