Có gì trong cuộc hội đàm 'cài đặt lại quan hệ' giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Thủ tướng Anh Keir Starmer tại Bắc Kinh?

Báo The Guardian đưa tin, đây là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của một Thủ tướng Anh sau 8 năm, diễn ra trong bối cảnh quan hệ song phương từng rơi vào căng thẳng sâu sắc do bất đồng về nhân quyền, an ninh mạng, vấn đề Hong Kong và mất cân bằng kinh tế.

Thủ tướng Anh lên đường thăm Trung Quốc: Nói 'không' với một lời kêu gọi về 'trật tự thế giới mới', sẽ không đánh đổi an ninh quốc gia

Phát biểu mở đầu cuộc gặp, Chủ tịch Tập Cận Bình thừa nhận quan hệ Trung-Anh trong những năm qua đã trải qua nhiều “khúc quanh và thăng trầm”, không phục vụ lợi ích của bất kỳ bên nào.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh, nếu hai nước có thể “nhìn xa trông rộng, tôn trọng lẫn nhau và vượt lên trên khác biệt”, quan hệ song phương sẽ “đứng vững trước thử thách của lịch sử”.

Trong bối cảnh tình hình quốc tế được mô tả là “biến động và khó lường”, từ xung đột Ukraine, căng thẳng tại Trung Đông đến những bất ổn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương, Chủ tịch Trung Quốc cho rằng, việc tăng cường đối thoại giữa Bắc Kinh và London là “điều mang tính thiết yếu”, không chỉ vì lợi ích kinh tế song phương mà còn vì hòa bình và ổn định toàn cầu.

Về phía Anh, Thủ tướng Keir Starmer khẳng định mong muốn xây dựng một mối quan hệ “tinh tế và trưởng thành hơn” với Trung Quốc – nền kinh tế lớn thứ hai thế giới và là một chủ thể quan trọng trên trường quốc tế.

“Trung Quốc là một tác nhân then chốt toàn cầu. Điều cần thiết là xây dựng một mối quan hệ vừa cho phép hợp tác ở những lĩnh vực có lợi ích chung, vừa duy trì đối thoại thực chất ở những vấn đề còn bất đồng”, Thủ tướng Starmer nói.

Nhấn mạnh động cơ kinh tế của chuyến thăm, người đứng đầu Chính phủ Anh cho biết ông tới Bắc Kinh với mục tiêu phục vụ lợi ích của người dân Anh, trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế trong nước gặp nhiều khó khăn.

“Những gì diễn ra trên thế giới tác động trực tiếp tới đời sống người dân – từ giá cả trên kệ siêu thị cho tới cảm nhận về an ninh”, ông nói đồng thời khẳng định chính phủ Công đảng theo đuổi đường lối đưa nước Anh “mở cửa trở lại với thế giới”.

Hai nhà lãnh đạo tránh đề cập công khai tới các vấn đề nhạy cảm trong phần phát biểu trước truyền thông, song Thủ tướng Starmer khẳng định, hai bên cần duy trì “đối thoại có ý nghĩa” trong những lĩnh vực tồn tại bất đồng.

Trước chuyến thăm, Thủ tướng Anh từ chối cho biết liệu ông có đề nghị Trung Quốc gây sức ép với Nga liên quan xung đột Ukraine hay không, song khẳng định trọng tâm thảo luận bao gồm ổn định toàn cầu, an ninh và biến đổi khí hậu.

Chủ tịch Tập Cận Bình đồng thời đánh giá cao vai trò của các chính phủ Công đảng trước đây tại Anh, cho rằng họ từng “đóng góp quan trọng” cho sự phát triển quan hệ song phương, đồng thời bày tỏ sẵn sàng xây dựng với London một quan hệ đối tác chiến lược “lâu dài và nhất quán”.

Cuộc hội đàm kín giữa hai nhà lãnh đạo kéo dài khoảng 1 giờ 20 phút, gần gấp đôi thời gian dự kiến. Trong khuôn khổ chuyến thăm, hai bên dự kiến ký kết một loạt thỏa thuận hợp tác, tập trung vào các lĩnh vực như tạo thuận lợi đi lại, công nhận bằng cấp và tăng cường giao lưu kinh tế – xã hội, dù hợp tác công nghệ cao vẫn được đánh giá là thận trọng.

Chuyến công du của Thủ tướng Keir Starmer diễn ra trong bối cảnh nội bộ Anh còn nhiều tranh luận về chính sách đối với Trung Quốc, song London khẳng định, mục tiêu là đưa quan hệ song phương trở lại trạng thái “ổn định, rõ ràng và có thể dự đoán”, sau nhiều năm dao động từ “thời kỳ vàng son” sang đối đầu căng thẳng.

Trong một động thái liên quan cuộc hội đàm, chính phủ Anh đã công bố chi tiết về thỏa thuận mà hai nhà lãnh đạo thảo luận, nhằm ngăn chặn việc cung cấp thuyền nhỏ từ Trung Quốc sang châu Âu để phục vụ cho hoạt động buôn người.

Chính phủ tuyên bố: “Theo thỏa thuận, các cơ quan thực thi pháp luật của Anh sẽ hợp tác với chính quyền Trung Quốc để ngăn chặn động cơ và thiết bị tàu thuyền nhỏ dùng trong các vụ vượt eo biển Manche rơi vào tay các băng nhóm tội phạm”.

Sự hợp tác này sẽ bao gồm việc chia sẻ thông tin tình báo để xác định các tuyến đường cung cấp của tội phạm buôn lậu và trực tiếp làm việc với các nhà sản xuất Trung Quốc nhằm ngăn chặn các doanh nghiệp hợp pháp bị tội phạm có tổ chức lợi dụng.

Thỏa thuận này phản ánh cam kết của chính phủ Anh trong việc tích cực và kiên quyết hợp tác với các cường quốc lớn trên thế giới để mang lại lợi ích cho người lao động trong nước.

Bảo Minh