Chuyển đổi xanh gắn với chuyển đổi số để phát triển bền vững

Ông Cung Trọng Cường, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển thành phố trao đổi cùng các đại biểu

Chuyển mô hình phát triển từ quy mô sang chất lượng

Tại phiên thứ nhất, các đại biểu phân tích xu hướng chuyển dịch của kinh tế toàn cầu và bài toán đặt ra cho phát triển bền vững. Trọng tâm là quá trình chuyển đổi sang kinh tế tuần hoàn, khoảng cách phúc lợi giữa các vùng cùng năng lực cạnh tranh ngành vận tải.

Phiên thứ hai xoay quanh chủ đề đô thị di sản, du lịch và đổi mới sáng tạo. Nhiều ý kiến đề xuất giải pháp quản trị đô thị di sản năng động, phát triển du lịch phù hợp với sức chịu tải của điểm đến. Các tham luận cũng làm rõ yêu cầu bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo vệ môi trường, an sinh xã hội và bảo tồn các giá trị văn hóa.

GS.TS Trần Thọ Đạt, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân nhận định, các nền kinh tế hiện không còn phát triển trong môi trường ổn định và tuyến tính. Những “cú sốc” về khí hậu, dịch bệnh, địa chính trị, tài chính, năng lượng đã làm thay đổi căn bản cách thức hoạch định chính sách. Vì thế, phát triển bền vững cần được tiếp cận trong trạng thái động, gắn liền với năng lực thích ứng, khả năng chống chịu và chuyển đổi mô hình tăng trưởng.

Phát triển bền vững không thể chỉ dựa vào việc mở rộng quy mô mà phải chuyển trọng tâm sang chất lượng tăng trưởng. Kinh tế tuần hoàn, sử dụng hiệu quả nguồn lực, đổi mới mô hình kinh doanh cùng sự tham gia của thể chế và doanh nghiệp là các hướng tiếp cận cốt lõi. Việc chuyển đổi kinh tế tuần hoàn và phát triển vùng giúp doanh nghiệp, địa phương vượt qua sức ỳ tổ chức, tận dụng chính sách để tạo được kết quả thực chất.

Đại biểu chia sẻ các nội dung liên quan đến khả năng chống chịu của nền kinh tế

Theo GS.TS Trần Thọ Đạt, bất lợi địa lý, khoảng cách phúc lợi hay năng lực vận tải container cũng phản ánh phát triển bền vững không chỉ là bài toán môi trường, mà còn là sự công bằng trong phân bổ nguồn lực, kết nối thị trường và năng lực logistics.

Đối với Việt Nam, việc giải bài toán phát triển cân bằng giữa các vùng, miền có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đỏi hỏi phải tái cấu trúc mô hình phát triển. Thông quan việc thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, phát triển vùng và logistics, chúng ta nhận diện được các công cụ và điều kiện để nâng cao năng lực thích ứng và phát triển bền vững chỉ có ý nghĩa khi được cụ thể hóa vào thực tiễn địa phương, đời sống cộng đồng, hoạt động doanh nghiệp và năng lực quản trị của các chủ thể phát triển.

Phát triển bền vững cho đô thị di sản

Đối với một đô thị di sản như thành phố Huế, phát triển bền vững không thể chỉ đo bằng tốc độ tăng trưởng kinh tế hay lượng khách du lịch, mà phải thể hiện qua chất lượng quản trị đô thị, khả năng bảo tồn di sản, sự hài hòa giữa cư dân với du khách và năng lực tạo ra giá trị mới trên nền tảng bản sắc địa phương.

GS.TS Trần Thọ Đạt nhấn mạnh, Huế cần phát triển nhưng không thể bằng mọi giá; cần đổi mới nhưng không thể đánh mất bản sắc; cần tăng cường hấp dẫn du lịch nhưng phải kiểm soát dòng khách và sức chịu tải của không gian di sản.

Các tham luận tại hội thảo còn bổ sung nhiều góc nhìn thực tiễn về cách thức duy trì dòng khách phù hợp, phát triển du lịch vùng bền vững và đổi mới truyền thông marketing cho doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Mô hình kinh tế bền vững dựa vào cộng đồng của Công ty Liên Minh Xanh đang được triển khai ở nhiều địa phương

Ông Cung Trọng Cường, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển thành phố chia sẻ, chuyển đổi số giúp chính quyền chuyển từ quản lý dựa trên hồ sơ sang quản trị dựa trên dữ liệu, giúp nhận diện sớm vấn đề và xử lý theo thời gian thực. Tại Huế, chuyển đổi số được triển khai trên ba trụ cột: Chính quyền số, xã hội số và kinh tế số. Trong đó, ứng dụng Hue-S đóng vai trò cầu nối quan trọng, tích hợp nhiều lĩnh vực như y tế, giáo dục, du lịch, giao thông, môi trường và phòng chống thiên tai, tạo nên không gian tương tác hai chiều hiệu quả giữa chính quyền và người dân.

Cùng với chuyển đổi số, Huế đang đẩy mạnh chuyển đổi xanh. Thành phố hiện có 16 nhà máy điện tái tạo (chủ yếu là thủy điện vừa và nhỏ) và 530 hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất khoảng 618,3 MW. Nhà máy điện rác Phú Sơn công suất 12MW là minh chứng cho hướng tiếp cận biến chất thải thành tài nguyên. Về giao thông, hiện, xe đạp công cộng và taxi điện đang hoạt động tích cực. Huế cũng triển khai kế hoạch chuyển đổi xe buýt điện trên 15 tuyến từ năm 2026, hoàn thành khoảng 1.000 trạm sạc và thí điểm 30 thuyền điện trên sông Hương trong năm nay.

Tuy nhiên, ông Cung Trọng Cường cũng khẳng định, chuyển đổi xanh chỉ bền vững khi tổ chức đồng bộ: Phương tiện điện phải đi kèm hạ tầng sạc, nguồn điện, tiêu chuẩn kỹ thuật và giải pháp xử lý pin. Kinh tế tuần hoàn phải được tích hợp ngay từ khâu thiết kế sản phẩm, chính sách.

Theo bà Trần Thị Thùy Yên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thì khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp bằng chứng khoa học và giải pháp ứng phó với biến động. Các công nghệ mới như AI, năng lượng sạch, sinh học hay vật liệu mới mở ra khả năng giải quyết các bài toán phát triển, tạo điều kiện cho mô hình kinh tế tuần hoàn và kinh tế tri thức.

Đối với thành phố Huế, yêu cầu đặt ra là vừa bảo tồn giá trị di sản, vừa mở ra không gian phát triển mới dựa trên khoa học công nghệ, chuyển đổi số và kinh tế xanh. Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Huế xác định, đây là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, thúc đẩy chuyển giao nghiên cứu và từng bước hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Hoàng Anh