Chuyển đổi số y tế để tiến tới hệ sinh thái bệnh viện thông minh

Thế giới đang chứng kiến sự thay đổi căn bản trong mô hình y tế toàn cầu. Theo TS Phạm Xuân Viết - nguyên Phó Cục trưởng Cục Khoa học công nghệ và Đào tạo (Bộ Y tế), xu hướng hiện nay là chuyển từ việc chỉ tập trung điều trị bệnh sang quản lý sức khỏe trọn đời, lấy dữ liệu làm nền tảng và người dân làm trung tâm.

Sức ép từ tình trạng già hóa dân số nhanh, sự gia tăng của các bệnh không lây nhiễm và quá tải ở các bệnh viện tuyến trên khiến yêu cầu chuyển đổi số tại Việt Nam càng trở nên cấp thiết. Dù đã đạt được những bước tiến như triển khai bệnh án điện tử tại hơn 1.200 cơ sở và ứng dụng căn cước công dân gắn chip, hành trình này vẫn đòi hỏi một hạ tầng công nghệ thiết bị đồng bộ hơn.

TS Nguyễn Minh Lợi - Cục trưởng Cục Hạ tầng và Thiết bị y tế (Bộ Y tế).

Đích đến của chuyển đổi số là mô hình bệnh viện thông minh, nơi dữ liệu y tế được xem là "hạ tầng lõi". Hệ sinh thái này không chỉ dừng lại ở bệnh án điện tử mà còn tích hợp sâu rộng các thiết bị y tế thông minh như hệ thống cảm biến sinh học, thiết bị đeo thông minh, nền tảng IoT, hệ thống y tế từ xa và trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ chẩn đoán. Dữ liệu sức khỏe từ các thiết bị này được thu thập, phân tích để hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực.

Thực tiễn đã cho thấy sức mạnh của các giải pháp công nghệ số trong việc hỗ trợ hệ thống y tế. Hệ thống sàng lọc và tiếp đón bệnh nhân tự động MediKiosk và MediCase có khả năng tự động đo các chỉ số sinh tồn như huyết áp, BMI, điện tâm đồ chỉ trong khoảng 5 phút. Với công suất xử lý từ 250 - 300 lượt bệnh nhân/ngày cho mỗi thiết bị, hệ thống giúp giảm tới 60 - 70% áp lực nhân sự tại các bệnh viện, đồng thời chuẩn hóa dữ liệu đầu vào, phục vụ đắc lực cho quá trình chuyển đổi số.

Bên cạnh đó, các mô hình ứng dụng công nghệ y sinh tiên tiến cũng đang định hình lại phương thức điều trị và đào tạo. Một minh chứng tiêu biểu là Lab công nghệ 3D trong Y học tại Trường Đại học VinUni. Hệ thống này tích hợp công nghệ in 3D, mô phỏng giải phẫu số và dữ liệu y khoa, mở ra những hướng đi mới trong nghiên cứu và hỗ trợ điều trị lâm sàng. Cùng với đó, thị trường đang chuyển mạnh sang các giải pháp tích hợp công nghệ kết nối (IoT) và khả năng hỗ trợ điều trị từ xa.

Chuyển đổi số và việc xây dựng bệnh viện thông minh là một hành trình dài hạn, đòi hỏi sự đồng bộ. Như TS Nguyễn Minh Lợi - Cục trưởng Cục Hạ tầng và Thiết bị y tế (Bộ Y tế) đã nhấn mạnh: "Nếu bệnh viện không có thiết bị công nghệ phù hợp, nhân viên y tế không được đào tạo để tiếp cận và vận hành hệ thống số, thì chuyển đổi số sẽ chỉ dừng lại ở một nửa".

Bằng việc đầu tư thích đáng vào hệ sinh thái các thiết bị y tế thông minh và công nghệ số, Việt Nam hoàn toàn có thể hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một hệ thống y tế thông minh, hiện đại, hiệu quả và lấy người dân làm trung tâm.

Hiền Thảo