Xôi Lạc, Rophim, Motchill vào tầm giám sát: Chính phủ mở đợt cao điểm xử lý hệ sinh thái web lậu từ 7/5

Chỉ vài ngày sau khi Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký Công điện 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026, nhiều website phim lậu tại Việt Nam đồng loạt thông báo ngừng hoạt động hoặc hạn chế truy cập. Phim4k.xyz thông báo dừng hoạt động từ ngày 6/5 với lý do tuân thủ quy định pháp luật. Thìa Phim hiển thị thông báo “Service unavailable” và công khai rao bán mã nguồn. Cò TV cũng đăng tải thông báo chia tay người dùng.

Tuy nhiên, các nền tảng như Rophim, Motchill, Xôi Lạc và Phimmoi vẫn tiếp tục hoạt động đến sáng 7/5, thời điểm đợt cao điểm chính thức bắt đầu. Diễn biến này cho thấy hoạt động xử lý vi phạm bản quyền số tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn siết chặt hơn.

Web phim lậu Phim4k.xyz ngừng hoạt động từ 6/5

Từ vụ Xôi Lạc TV bị khởi tố 30 bị can đến làn sóng website lậu dừng hoạt động trước đợt cao điểm tháng 5

Tháng 3/2026, Bộ Công an triệt phá hệ thống Xôi Lạc TV, đường dây phát sóng bóng đá lậu quy mô lớn tại Việt Nam. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hưng Yên đã khởi tố 30 bị can về các tội danh xâm phạm quyền tác giả, tổ chức đánh bạc và đánh bạc. Cơ quan chức năng đồng thời phong tỏa 58 tài khoản ngân hàng, thu giữ tiền mặt, ô tô và kê biên tài sản với tổng giá trị hơn 300 tỷ đồng.

Theo cơ quan chức năng, hệ thống Xôi Lạc TV không chỉ phát sóng trái phép các giải bóng đá quốc tế mà còn lồng ghép quảng cáo điều hướng người dùng tới các nền tảng cờ bạc trực tuyến và nội dung độc hại. Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao nhận định hành vi này tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh trật tự và môi trường mạng.

Trước đó, trong tháng 2/2026, nhiều website phát sóng bóng đá và phim trực tuyến không bản quyền đã đồng loạt gián đoạn hoạt động. Hệ thống Xoilac, Vebo và Thapcam rơi vào trạng thái không thể truy cập từ ngày 2/2. Đến ngày 5/2, Rophim, nền tảng bị nhiều đơn vị trong ngành nội dung số đánh giá là một trong những website phim lậu có lượng truy cập lớn tại Việt Nam, thông báo đóng cửa.

Theo ông Võ Trung Tín, Phó Giám đốc Viện Công nghệ Bản quyền và Tài sản số, Rophim ghi nhận khoảng 103,3 triệu lượt truy cập tính đến năm 2025, trung bình 34,46 triệu lượt mỗi tháng, xếp hạng thứ 19 tại Việt Nam và 1.367 toàn cầu. Kho nội dung vi phạm được cho là lên tới hơn 18.000 đầu phim. Tuy nhiên, sau thông báo đóng cửa, một số tên miền và nền tảng liên quan vẫn tiếp tục xuất hiện dưới nhiều hình thức khác nhau.

Hệ quả từ tình trạng phát tán nội dung không bản quyền không chỉ ảnh hưởng đến các tập đoàn giải trí quốc tế mà còn tạo áp lực cạnh tranh lớn đối với các doanh nghiệp nội dung số trong nước. Nhiều bộ phim và chương trình có bản quyền bị sao chép, phát tán trái phép chỉ sau thời gian ngắn phát hành trên các nền tảng chính thống, gây thiệt hại đáng kể cho đơn vị sở hữu bản quyền.

Lực lượng chức năng tăng cường xử lý vi phạm bản quyền số, nhiều website phim lậu và nền tảng phát sóng trái phép nằm trong diện giám sát, kiểm tra trong đợt cao điểm tháng 5/2026.

Doanh nghiệp sử dụng phần mềm không bản quyền đối mặt rủi ro pháp lý và an ninh mạng

Bên cạnh hoạt động xử lý các website phát sóng nội dung vi phạm, đợt cao điểm tháng 5 cũng tập trung vào việc kiểm tra tình trạng sử dụng phần mềm không bản quyền tại doanh nghiệp. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao tổ chức kiểm tra việc chấp hành quy định về bản quyền chương trình máy tính tại các văn phòng và cơ sở kinh doanh trên cả nước.

Theo khảo sát của Liên minh Phần mềm BSA công bố năm 2023, tỷ lệ sử dụng phần mềm không bản quyền tại Việt Nam vẫn ở mức trên 70%, thuộc nhóm cao trong khu vực Đông Nam Á. Nhiều doanh nghiệp và văn phòng được cho là vẫn sử dụng phần mềm văn phòng, đồ họa hoặc ứng dụng quản trị doanh nghiệp chưa có giấy phép hợp lệ.

Theo Nghị định 131/2013/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 28/2017/NĐ-CP, mức xử phạt đối với tổ chức vi phạm bản quyền phần mềm có thể lên tới 250 triệu đồng, đồng thời buộc tiêu hủy tang vật vi phạm. Trong một số trường hợp có yếu tố thương mại và quy mô lớn, hành vi này có thể bị xem xét xử lý hình sự theo Điều 225 Bộ luật Hình sự.

Ngoài yếu tố pháp lý, các chuyên gia an ninh mạng cũng nhiều lần cảnh báo nguy cơ mã độc từ website lậu và phần mềm crack. Một số nghiên cứu quốc tế cho thấy nhiều website vi phạm bản quyền có thể chứa mã độc, phần mềm gián điệp hoặc công cụ lừa đảo trực tuyến. Thiết bị cài đặt phần mềm bẻ khóa hoặc thường xuyên truy cập website không rõ nguồn gốc có nguy cơ bị đánh cắp dữ liệu hoặc bị lợi dụng cho các hoạt động tấn công mạng.

Đối với người dùng cá nhân, hành vi tải nội dung về sử dụng riêng hiện vẫn gặp khó khăn trong việc phát hiện và xử lý. Tuy nhiên, các hành vi chia sẻ lại nội dung vi phạm, vận hành website phát tán nội dung lậu, thu lợi từ quảng cáo hoặc kinh doanh dữ liệu vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc xem xét xử lý hình sự tùy theo mức độ vi phạm.

Giao diện website RoPhim hiển thị quảng cáo cá cược trực tuyến xen lẫn nội dung phim trực tuyến, sáng 10/5/2026.

Đợt cao điểm tháng 5 gắn với yêu cầu tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ

Công điện 38/CĐ-TTg được triển khai trong bối cảnh Chính phủ đang đẩy mạnh các giải pháp tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số. Trước đó, Nghị quyết 397/NQ-CP ngày 5/12/2025 và Chỉ thị 02/CT-TTg ngày 30/1/2026 đã đặt ra nhiều nhiệm vụ liên quan đến bảo vệ bản quyền và phát triển môi trường nội dung số lành mạnh.

Nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam được thông qua cuối tháng 4/2026 cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường bảo vệ bản quyền và chủ quyền văn hóa số trên môi trường mạng.

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, vấn đề sở hữu trí tuệ tiếp tục là một nội dung được nhiều đối tác thương mại quan tâm. Hàng năm, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) công bố Báo cáo 301 liên quan đến tình hình thực thi quyền sở hữu trí tuệ toàn cầu, trong đó Việt Nam nhiều lần nằm trong danh sách theo dõi.

Theo nội dung Công điện 38, Bộ Ngoại giao được giao phối hợp với Bộ Công Thương cung cấp thông tin về kết quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ cho các đối tác quốc tế. Điều này cho thấy hoạt động tăng cường xử lý vi phạm bản quyền không chỉ gắn với môi trường nội dung số trong nước mà còn liên quan đến các cam kết và quan hệ thương mại quốc tế.

Bên cạnh đó, việc nhiều giải đấu thể thao quốc tế lớn diễn ra trong năm 2026, trong đó có World Cup 2026 dự kiến khởi tranh vào tháng 6, cũng làm gia tăng áp lực đối với công tác bảo vệ bản quyền phát sóng tại Việt Nam.

Theo yêu cầu tại Công điện 38, số vụ vi phạm bị xử lý trong đợt cao điểm phải tăng tối thiểu 20% so với cùng kỳ tháng 5/2025. Trên sóng VTV tối 6/5, bà Phạm Thị Kim Oanh, Phó Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả, cho biết hoạt động xử lý vi phạm bản quyền thời gian tới sẽ được triển khai thường xuyên thay vì theo từng chiến dịch ngắn hạn.

Việc các nền tảng như Rophim, Motchill hay nhiều website phát sóng trái phép khác có bị xử lý triệt để hay không vẫn cần thêm thời gian để đánh giá. Tuy nhiên, sau vụ án Xôi Lạc TV với hàng chục bị can bị khởi tố và khối tài sản lớn bị phong tỏa, cơ quan chức năng đang cho thấy xu hướng tăng cường mạnh hơn hoạt động xử lý vi phạm bản quyền số trong thời gian gần đây.

Đợt cao điểm xử lý vi phạm bản quyền số dự kiến kéo dài đến ngày 30/5.

Tạp chí Điện tử và Ứng dụng sẽ tiếp tục theo dõi diễn biến và kết quả xử lý từ các cơ quan chức năng.

Đình Tưởng