Chuyển đổi số nâng cao tính minh bạch, hiệu quả của cuộc bầu cử

Chuyển đổi số đóng vai trò then chốt

Chiều 31/3, Hội đồng bầu cử quốc gia tổ chức tổ chức Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác bầu cử bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 theo hình thức trực tiếp kết hợp với trực tuyến.

Bà Phùng Thị Hồng Hà, Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội, Chủ tịch Hội đồng nhân dân TP. Hà Nội

Tại hội nghị, đại diện Ủy ban bầu cử một số địa phương đã chia sẻ kinh nghiệm từ thực tiễn tổ chức thành công cuộc bầu cử, đồng thời, rút ra nhiều bài học quan trọng cho công tác bầu cử thời gian tới. Có thể nói, đây là kỳ bầu cử có nhiều điểm mới, thể hiện rõ yêu cầu đổi mới mạnh mẽ cả về điều kiện tổ chức và phương thức triển khai thực hiện.

Bà Phùng Thị Hồng Hà, Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội, Chủ tịch Hội đồng nhân dân, Chủ tịch Ủy ban Bầu cử TP Hà Nội cho biết, ngay từ những ngày đầu quán triệt công tác bầu cử, Hà Nội xác định bầu cử là một nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng - yêu cầu đặt ra không chỉ là đúng quy trình, đúng quy định, mà còn phải ngày càng minh bạch hơn, chính xác hơn và gần dân hơn.

Từ nhận thức đó, TP. Hà Nội xác định chuyển đổi số không chỉ là công cụ hỗ trợ, mà là phương thức tổ chức chủ đạo, được triển khai đồng bộ, xuyên suốt từ Thành phố đến cơ sở trong quá trình chuẩn bị và tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Theo bà Phùng Thị Hồng Hà, ngay từ đầu, Thành phố đã chủ động xây dựng, hoàn thiện hệ thống phần mềm quản lý bầu cử; đồng thời chuẩn bị đồng bộ về hạ tầng, nhân lực, bảo đảm các đơn vị sẵn sàng tham gia vận hành.

Trong giai đoạn đầu triển khai, để bảo đảm độ chính xác của dữ liệu, các đơn vị thực hiện song song cả hai phương thức: Vừa cập nhật trên hệ thống, vừa rà soát, đối chiếu thủ công. Việc đối chiếu với dữ liệu căn cước công dân được thực hiện chặt chẽ, nhiều vòng.

Nhờ quá trình rà soát kỹ lưỡng, dữ liệu cử tri từng bước được làm sạch, không trùng lặp, không sai lệch, phản ánh đúng thực tế. Toàn bộ các khâu của quy trình bầu cử - từ lập danh sách cử tri, quản lý hồ sơ ứng cử, hiệp thương, tiếp xúc cử tri đến tổng hợp báo cáo - đều được số hóa và cập nhật theo thời gian thực, bảo đảm thông tin được kết nối xuyên suốt, không gián đoạn giữa các cấp.

"Việc số hóa không chỉ giảm sai sót trong xử lý thủ công, mà còn góp phần chuẩn hóa quy trình, nâng cao tính thống nhất và hỗ trợ công tác chỉ đạo, điều hành kịp thời, chính xác" - bà Phùng Thị Hồng Hà nói.

Trên nền tảng dữ liệu đã được chuẩn hóa, Thành phố triển khai nhiều tiện ích số phục vụ trực tiếp người dân, từng bước đưa cử tri trở thành trung tâm của quá trình bầu cử. Cử tri có thể tra cứu thông tin qua mã QR, tìm hiểu tiểu sử chương trình hành động của ứng cử viên, xác định khu vực và địa điểm bỏ phiếu nhanh chóng, thuận tiện.

Đồng thời, việc tích hợp bản đồ số giúp cử tri định vị điểm bỏ phiếu, khi cử tri chạm vào địa điểm bỏ phiếu trong ứng dụng thì sẽ tự động dẫn đường từ vị trí nhà ở đến đúng hòm phiếu, giúp tránh tình trạng cử tri đi nhầm khu vực bỏ phiếu trong các khu đô thị lớn, đặc biệt tại các khu dân cư đông. Trong ngày bầu cử, “bản đồ số bầu cử” cho phép theo dõi tiến độ theo thời gian thực, giúp các cấp kịp thời nắm bắt tình hình.

Bên cạnh đó, hoạt động tiếp xúc cử tri được tổ chức linh hoạt theo hướng kết hợp giữa trực tiếp và trực tuyến, tiếp xúc cử tri số, từ đó mở rộng phạm vi tiếp cận và tăng cường tương tác giữa ứng cử viên và cử tri có thêm điều kiện tương tác hai chiều, làm cho hoạt động bầu cử trở nên gần dân, minh bạch và thực chất hơn.

Chuyển đổi số đã từng bước khẳng định vai trò là phương thức tổ chức mới, góp phần nâng cao tính minh bạch, chính xác và hiệu quả của toàn bộ quá trình bầu cử và chuyển đổi số không chỉ làm thay đổi cách thức tổ chức bầu cử, mà còn góp phần hình thành năng lực số trong xã hội, từng bước xây dựng nền tảng công dân số.

"Đây không chỉ là kết quả của một cuộc bầu cử, mà là bước tiến trong xây dựng một nền quản trị hiện đại, trong đó người dân được đặt ở vị trí trung tâm và niềm tin được củng cố bằng những kết quả cụ thể" - bà Hà nói.

Chủ động đổi mới phương thức tổ chức

Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân, Phó Chủ tịch Ủy ban bầu cử TP. Hồ Chí Minh cho rằng, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra trong bối cảnh cả nước triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp sau sắp xếp đơn vị hành chính, với phạm vi quản lý rộng hơn, quy mô dân số lớn hơn và yêu cầu năng lực điều hành cao hơn.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân, Phó Chủ tịch Ủy ban bầu cử Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường

Song, với sự lãnh đạo chặt chẽ của Trung ương, sự chỉ đạo quyết liệt của Thành ủy, sự điều hành hiệu quả của Ủy ban bầu cử và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị Thành phố Hồ Chí Minh, cuộc bầu cử trên địa bàn Thành phố đã thành công tốt đẹp, với nhiều kết quả nổi bật.

Trong quá trình triển khai thực hiện, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân, Phó Chủ tịch Ủy ban bầu cử Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường chỉ rõ bên cạnh việc tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật, hệ thống Mặt trận các cấp Thành phố đã chủ động đổi mới phương thức tổ chức, linh hoạt trong điều hành, phù hợp với tình hình thực tiễn.

Trước hết, công tác triển khai, hướng dẫn cho cơ sở được thực hiện cụ thể, chi tiết, bảo đảm tính thống nhất cao trong toàn hệ thống. Các tài liệu được xây dựng theo hướng dễ hiểu, dễ áp dụng, cụ thể hóa từng nội dung công việc, quy trình thực hiện và mốc thời gian rõ ràng, tạo thuận lợi cho cơ sở triển khai đồng bộ.

Thành phố đã mạnh dạn đổi mới hình thức tổ chức vận động bầu cử theo hướng linh hoạt, đa dạng, phù hợp với điều kiện thực tiễn. Ngoài hình thức tiếp xúc cử tri trực tiếp truyền thống, đã triển khai hiệu quả các hình thức vận động bầu cử trực tuyến và kết hợp trực tiếp với trực tuyến.

Việc ứng dụng công nghệ thông tin không chỉ mở rộng phạm vi tiếp cận cử tri, nhất là đối với công nhân, người lao động, cử tri trẻ, mà còn góp phần tăng tính công khai, minh bạch trong hoạt động vận động bầu cử. Các ứng cử viên có thể kết nối với nhiều địa phương cùng lúc, giúp đông đảo người dân theo dõi chương trình hành động.

Trong vòng 10 ngày, tổ chức hơn 5.347 hội nghị tiếp xúc cử tri, thu hút hơn 400 ngàn lượt cử tri tham dự với hơn 17 ngàn ý kiến. Đây được xem là một hình thức mới, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số.

Song song đó, việc tổ chức mạn đàm, giới thiệu tiểu sử người ứng cử được triển khai với nhiều hình thức phong phú, phù hợp với từng nhóm đối tượng cử tri. Nội dung mạn đàm được xây dựng ngắn gọn, dễ hiểu, tập trung làm rõ quá trình công tác, năng lực, uy tín và chương trình hành động của người ứng cử.

Ông Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh, cuộc bầu cử trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh đã thành công rất tốt đẹp. Đây là tiền đề quan trọng củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, đồng thời tạo động lực để Thành phố thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển trong giai đoạn tới.

Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An Nguyễn Khắc Thận

Từ thực tiễn triển khai tại Nghệ An, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Khắc Thận nêu rõ, công tác thông tin, tuyên truyền và vận động bầu cử có vai trò đặc biệt quan trọng, là một trong những yếu tố trực tiếp góp phần tạo sự thống nhất về nhận thức, đồng thuận trong xã hội, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, bảo đảm để cuộc bầu cử thực sự trở thành ngày hội lớn của toàn dân.

Ở Nghệ An, Tiểu ban Thông tin, tuyên truyền bầu cử tỉnh đã ban hành kịp thời nhiều văn bản chỉ đạo; đồng thời tổ chức các phiên họp, họp báo, đôn đốc, hướng dẫn các địa phương, đơn vị triển khai nhiệm vụ theo đúng tiến độ, đúng các mốc công việc của Luật Bầu cử.

Đề xuất một số giải pháp khắc phục trong thời gian tới, ông Nguyễn Khắc Thận đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện và hướng dẫn cụ thể hơn việc thực hiện các quy định của pháp luật về thông tin, tuyên truyền, vận động bầu cử, nhất là trong môi trường số.

Đồng thời, cần có hướng dẫn rõ hơn về quy trình tuyên truyền trên các nền tảng số, về giới hạn và trách nhiệm trong chia sẻ thông tin vận động bầu cử, về cơ chế xử lý các hành vi lợi dụng không gian mạng để xuyên tạc, bôi nhọ, kích động, làm sai lệch thông tin liên quan đến bầu cử.

Tiếp tục đầu tư, củng cố hệ thống thông tin cơ sở, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn; đồng thời tăng cường bồi dưỡng kỹ năng cho đội ngũ làm công tác tuyên truyền ở cơ sở...

Việc ứng dụng chuyển đổi số vào cuộc bầu cử đã mang lại nhiều kết quả rõ nét và tích cực so với kỳ vọng ban đầu. Từ thực tiễn tại các địa phương cho thấy, nếu được triển khai đồng bộ, chuyển đổi số có thể trở thành phương thức vận hành chính của quy trình bầu cử trong tương lai.

Quỳnh Nga