Chuyện chưa kể của những người 'phụng công, thủ pháp'-Bài 5: 'Đòn cân não' trước đối tượng sừng sỏ

Loa cầm tay đối mặt với loa kéo

18 năm trong nghề, Phó trưởng Thi hành án dân sự tỉnh Khánh Hòa Trần Mạnh Đức đã phải giải quyết nhiều vụ việc phức tạp. Nhưng vụ cưỡng chế giao nhà ở thành phố Phan Rang (trước đây thuộc tỉnh Ninh Thuận, nay là phường Phan Rang, tỉnh Khánh Hòa) khiến anh căng thẳng hơn cả.

Đứng sau đối tượng phải thi hành án là các phần tử xấu xúi giục, kích động. Vì thế, vụ việc được xếp vào dạng có yếu tố phức tạp về an ninh. Vụ việc đã trải qua nhiều chấp hành viên nhưng chưa thể tổ chức cưỡng chế thành công.

Tiếp nhận vụ việc này, anh Đức nghiên cứu rất kỹ từng kịch bản chi tiết nhất cho mỗi tình huống xảy ra. Ngày tổ chức cưỡng chế, cả đoạn đường phía trước ngôi nhà ở trung tâm thành phố Phan Rang bao phủ bởi bầu không khí căng thẳng. Hơn 100 cán bộ, chiến sĩ công an được huy động. Cùng với đó là các lực lượng y tế, phòng cháy chữa cháy, chính quyền và đoàn thể địa phương cũng có mặt từ rất sớm. Cánh cổng sắt của căn nhà cưỡng chế vẫn đang khóa chặt, quây kín bàn ghế phía trước. Một bà lão được bố trí ngồi trên ghế, dáng vẻ rất ốm yếu. Đối tượng đứng trên bàn, bên cạnh chiếc loa kéo công suất lớn. Ông ta cầm micro, liên tục hét oang oang để kích động đám đông bên ngoài và gây sức ép với đoàn cưỡng chế.

Một vụ cưỡng chế thi hành án tại Gia Lai. Ảnh: Thi hành án dân sự tỉnh Gia Lai cung cấp

"Các ông cưỡng chế sai!"; "Chúng tôi không chấp nhận cưỡng chế!". Âm thanh của loa kéo dội vào các bức tường hai bên đường, huyên náo cả một vùng. Người dân hiếu kỳ đứng chật kín vỉa hè theo dõi. Anh Đức biết, xen lẫn trong đám đông hiếu kỳ là nhiều phần tử xấu. Bọn chúng chỉ cần chờ đợi một sai sót nhỏ của đoàn cưỡng chế để đẩy vụ việc thành điểm nóng.

Chiếc loa thông báo nhỏ của chấp hành viên chắc chắn không thể át được tiếng loa kéo công suất lớn của đối tượng. Vì thế, anh Đức phải chờ đúng nhịp đối tượng nghỉ lấy hơi, mới cất giọng đanh thép: "Tôi yêu cầu người phải thi hành án tự nguyện chấp hành bản án đã có hiệu lực pháp luật!".

Đối tượng bị khựng lại trước giọng nói của anh Đức. Khoảnh khắc ngắn ngủi ấy trở thành cơ hội để anh Đức thông báo quyết định cưỡng chế, rất ngắn gọn nhưng đầy đủ thông tin cần thiết.

Ngay sau đó, anh Đức yêu cầu đối tượng mở cổng để đoàn cưỡng chế làm việc, nhưng không có phản hồi. Yêu cầu được đưa ra lần thứ hai, đối tượng vẫn im lặng. Anh Đức lập tức yêu cầu thợ phá khóa tiến lên, trong vòng bảo vệ của lực lượng chức năng. Chỉ vài phút sau, khóa cổng được mở. Trong đám đông lập tức bùng lên những tiếng la ó. Các đối tượng xấu bắt đầu xô đẩy người dân để tạo không khí căng thẳng. Nhưng mọi lực lượng đều giữ đúng vị trí đã được phân công từ trước, không có một sai sót nhỏ nào xảy ra. Vì thế, những kẻ kích động không thể làm gì hơn. Đến cuối ngày, việc cưỡng chế hoàn thành, bản án đã được thực thi mà không phát sinh điểm nóng về an ninh, trật tự.

Chấp hành viên dùng loa cầm tay vận động đương sự tự nguyện thi hành án. Ảnh do Phòng Thi hành án dân sự Khu vực 7 tỉnh Khánh Hòa cung cấp.

"Đó thực sự là một cuộc đấu trí căng thẳng. Với chúng tôi, khó khăn lớn nhất khi ấy là làm thế nào để tiếng nói của pháp luật phải được lắng nghe!", anh Đức hồi tưởng.

Sự mưu trí, dũng cảm của chấp hành viên-"linh hồn" của lực lượng cưỡng chế hôm ấy-đã mang lại thành công cho việc thực thi công lý, khiến các thế lực xấu tại địa phương không thể lợi dụng để chống phá.

Cuộc cưỡng chế giữa lằn ranh sinh tử

Sự đối đầu gay gắt giữa người bị cưỡng chế thi hành án với chấp hành viên nhiều không đếm xuể. Việc chấp hành viên bị hành hung, mạt sát, đe dọa diễn ra như cơm bữa. Nhưng lấy tính mạng trẻ con để uy hiếp, thì đó thực sự là điều rất kinh khủng. Phó trưởng phòng Thi hành án dân sự khu vực 10 tỉnh Gia Lai Đặng Tấn Dũng đã từng phải đối mặt với một vụ việc như thế.

Chuyện bắt đầu bằng việc bà H. (xã Đak Đoa, tỉnh Gia Lai) vay tiền nhưng không có khả năng thanh toán, căn nhà của bà bị kê biên, bán đấu giá để trả nợ. Người trúng đấu giá là bà N. cho bà H. thuê lại chính căn nhà đó. Sau nhiều năm cho thuê, bà N. yêu cầu bà H. trả nhà để sử dụng, nhưng bị từ chối. Tòa ra phán quyết yêu cầu bà H. trả lại nhà cho bà N., nhưng việc thi hành bản án không hề đơn giản.

Bà H. sống cùng một người con gái mắc bệnh tâm thần, hoàn cảnh gia đình rất khó khăn. Để mưu sinh, bà nhận một nhóm trẻ về trông nom trong chính ngôi nhà đang tranh chấp. Trong số đó, có cả những đứa trẻ được gửi lại theo tháng, bởi bố mẹ chúng đi làm ở xa. Bà H. luôn để một can xăng trong nhà, dọa sẽ tự thiêu nếu bị cưỡng chế ra khỏi nhà.

Ngày cưỡng chế thi hành bản án, bà H. cố thủ trong nhà, bên cạnh là can xăng đã được mở nắp, trên tay là 2 đứa trẻ khóc ngặt nghẽo. Chỉ một hành động mất kiểm soát, hậu quả sẽ rất khó lường. Trong tình thế đó, Thư ký thi hành án Hoàng Thị Kim Dung quyết định lao vào trong nhà, bình tĩnh và quyết đoán ôm chặt lấy người phụ nữ đang bị kích động, tạo cơ hội để các lực lượng khác khống chế thu giữ can xăng và đưa những đứa trẻ trong nhà ra nơi an toàn.

Sau nhiều lần thuyết phục, bà H. cuối cùng cũng đồng ý rời khỏi căn nhà. "Trước hoàn cảnh của bà H., chúng tôi đã vận động bà N. hỗ trợ tiền thuê nhà trong một năm. Trong một năm đó, chúng tôi tiếp tục vận động các nhà hảo tâm trên địa bàn quyên góp được gần 100 triệu đồng, chính quyền xã cũng cho bà H. mượn một mảnh đất để bà H. có nơi sinh sống ổn định", chị Dung chia sẻ.

Bên lằn ranh sinh tử của người phụ nữ manh động và những đứa trẻ vô tội, sự bình tĩnh, dũng cảm, quyết đoán của cán bộ thi hành án đã mang lại thành công cho việc thực thi công lý. Vụ việc khép lại về mặt pháp lý, nhưng lòng nhân ái, sự bao dung giữa người với người vẫn còn đó. Những sai lầm của bà H. không hề nhỏ nhưng mọi người đã chọn bỏ qua và dang rộng vòng tay nhân ái với bà và đứa con tật nguyền...

80 năm qua, ngành Thi hành án dân sự đã đồng hành cùng cả hệ thống tư pháp để thực thi công lý với tinh thần "phụng công thủ pháp, chí công vô tư" mà Bác Hồ đã căn dặn. Trong 80 năm ấy, những cán bộ thi hành án dân sự đã chứng kiến đủ mọi cung bậc của cuộc sống. Họ hiểu rất rõ, sau mỗi bản án, mỗi hồ sơ là một số phận, một chuyện đời rất khác nhau. Bởi vậy, họ không thể chỉ biết đến điều nọ, khoản kia trong các văn bản luật, mà còn phải biết lắng nghe, sẻ chia, đồng cảm, thấu hiểu, giải thích, thuyết phục, giúp người dân hiểu vì sao mình phải chấp hành pháp luật. Phận sự của họ là thực thi công lý nhưng họ luôn lặng lẽ đi tìm điểm cân bằng giữa sự nghiêm minh của pháp luật và tình người trong cuộc sống, để giữ cho công lý được thực thi, nhưng cũng để lòng nhân ái không bị lãng quên...

CHIẾN THẮNG