Chung tay tìm lại tên cho liệt sĩ

Cán bộ, chiến sĩ Công an Đồng Nai kiểm tra thông tin để lấy mẫu ADN cho thân nhân liệt sĩ tại phường Bình Phước.

Việc thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ được triển khai trên phạm vi cả nước, trong đó có Đồng Nai, không chỉ phục vụ công tác xác định danh tính liệt sĩ mà còn thể hiện nghĩa cử tri ân sâu sắc, góp phần đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương bằng chính tên tuổi của mình.

Thêm hy vọng...

Trong ký ức của nhiều gia đình liệt sĩ, ngày người thân lên đường nhập ngũ cũng là lần gặp cuối cùng. Sau chiến tranh, nhiều gia đình chỉ nhận được giấy báo tử, không có thông tin về nơi an nghỉ của người thân. Hơn nửa thế kỷ qua, họ vẫn lặng lẽ tìm kiếm khắp các chiến trường xưa, nghĩa trang liệt sĩ. Thế nhưng, trước những phần mộ chỉ mang dòng chữ "Mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin", hành trình ấy vẫn đang tiếp tục...

Những năm gần đây, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - công nghệ, đặc biệt là công nghệ phân tích ADN, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS đã có thêm một phương thức mới mang tính đột phá. Nếu trước đây, việc xác minh chủ yếu dựa vào hồ sơ lưu trữ, nhân chứng hoặc hiện vật thì nay, dữ liệu ADN trở thành "chìa khóa" giúp kết nối quá khứ với hiện tại, mở ra cơ hội xác định chính xác danh tính những người đã hy sinh.

Xuất phát từ ý nghĩa đó, Bộ Công an đã phát động đợt cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính trên phạm vi toàn quốc, hướng tới xây dựng ngân hàng dữ liệu ADN phục vụ đối sánh với mẫu ADN từ HCLS. Đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS, thể hiện quyết tâm của Đảng, Nhà nước trong công tác Đền ơn đáp nghĩa, thực hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn".

Theo Công an thành phố Đồng Nai, việc thu nhận mẫu ADN được thực hiện trên tinh thần tự nguyện nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ, phục vụ đối sánh với ADN từ HCLS chưa xác định được danh tính. Gia đình có thân nhân là liệt sĩ chưa xác định được danh tính có thể liên hệ công an xã, phường nơi cư trú để được hướng dẫn đăng ký và thông báo thời gian lấy mẫu theo quy định.

Chung sức tìm lại tên cho liệt sĩ

Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước và kế hoạch của Bộ Công an về xây dựng cơ sở dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính, Công an thành phố Đồng Nai đã tham mưu UBND thành phố chỉ đạo các đơn vị, địa phương triển khai việc lấy mẫu ADN của thân nhân các liệt sĩ.

Thượng tá Hồ Ngọc Chiến, Phó Trưởng phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an thành phố Đồng Nai cho biết: Để đảm bảo triển khai đợt cao điểm thu nhận mẫu ADN cho thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính, đơn vị đã tham mưu Công an thành phố trình UBND thành phố ban hành Kế hoạch số 142/KH-UBND ngày 7-7-2026 triển khai nhiệm vụ đến các đơn vị, địa phương. Trong đó lực lượng công an đóng vai trò nòng cốt, chủ công.

Cũng theo Thượng tá Hồ Ngọc Chiến, để triển khai đợt cao điểm thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính, lực lượng công an đã khẩn trương rà soát, cập nhật thông tin liệt sĩ và thân nhân lên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; phối hợp với các ngành chức năng lập danh sách người đủ điều kiện lấy mẫu. Từ ngày 23 đến 25-7, Công an thành phố tổ chức thu nhận mẫu ADN trên toàn địa bàn; đồng thời thành lập các đoàn công tác trực tiếp xuống các xã, phường kiểm tra, chỉ đạo và thông báo cụ thể thời gian, địa điểm để người dân thuận tiện tham gia.

Trước đó, ngày 14-7, đoàn công tác của Công an thành phố Đồng Nai do Thượng tá Nguyễn Thanh Phong, Phó Trưởng phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội làm trưởng đoàn đã có buổi làm việc với các xã, phường: Xuân Lộc, Xuân Hòa, Xuân Thành, Xuân Phú, Xuân Bắc, Xuân Đông, Sông Ray để khảo sát, nắm tình hình công tác chuẩn bị việc thu, nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính.

Qua kiểm tra thực tế, các đơn vị, địa phương đã có sự chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị, bố trí cán bộ, chiến sĩ, lực lượng an ninh cơ sở hỗ trợ quá trình thu nhận mẫu, nhất là đối với những thân nhân tuổi cao, sức yếu, đi lại khó khăn. Một số địa phương đã chuẩn bị bố trí lực lượng đến từng gia đình tuyên truyền, giải thích ý nghĩa của việc xây dựng cơ sở dữ liệu ADN. Nhiều cán bộ, chiến sĩ đã trực tiếp đến tận nhà động viên, hướng dẫn người dân hoàn thiện hồ sơ và bố trí phương tiện đưa đón các Mẹ Việt Nam anh hùng, thân nhân liệt sĩ cao tuổi đến điểm lấy mẫu.

Trong 2 năm 2024 và 2025, Công an Đồng Nai đã phối hợp với Cục C06, Công ty cổ phần GeneStory và công an cấp xã tổ chức 3 đợt thu mẫu ADN với 106 thân nhân liệt sĩ. Đến nay, công an cấp xã đã rà soát, thu thập, cập nhật thông tin trên hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đối với hơn 11,9 ngàn thân nhân hưởng trợ cấp, cập nhật hơn 5,8 ngàn thân nhân đã xác định được phần mộ liệt sĩ. Trong số hơn 6 ngàn thân nhân chưa xác định được phần mộ liệt sĩ, có hơn 3,3 ngàn thông tin thân nhân liệt sĩ đăng ký lấy mẫu.

Công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ đòi hỏi sự phối hợp của nhiều lực lượng, từ các cơ quan chức năng, công an, quân đội, ngành y tế, đội ngũ làm công tác chính sách đến các nhà khoa học và thân nhân liệt sĩ. Mỗi mẫu ADN được thu nhận sẽ bổ sung dữ liệu cho ngân hàng ADN quốc gia, mở thêm cơ hội xác định danh tính các liệt sĩ.

Ông Lê Văn Minh (ở phường Bình Phước), em trai của liệt sĩ Lê Lưu cho biết: Anh trai hy sinh ở chiến trường Quảng Trị năm 1972. Đã hơn nửa thế kỷ qua, gia đình tìm kiếm nhiều nguồn nhưng chưa xác định danh tính của liệt sĩ Lê Lưu. Trong chiến dịch ra quân lấy mẫu ADN này, gia đình cũng rất hy vọng tìm kiếm được phần mộ của liệt sĩ Lê Lưu.

Theo cơ quan chức năng, mỗi mẫu ADN được thu nhận sẽ bổ sung dữ liệu cho ngân hàng ADN quốc gia, mở thêm cơ hội xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin. Khi một liệt sĩ được xác định danh tính, không chỉ một gia đình vơi đi nỗi chờ đợi, mà còn góp phần thực hiện trọn vẹn đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc.

Trần Danh