Chung sức hành động vì nghề cá bền vững

Thành phố có 4.058 tàu cá, 100% được đăng ký, cấp phép và cập nhật vào cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia.

Tại Đà Nẵng, thời gian qua, công tác chống khai thác IUU trên địa bàn được triển khai khá đồng bộ, có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Từ năm 2024 đến tháng 2-2026, nhiều văn bản quan trọng đã được ban hành nhằm cụ thể hóa chỉ đạo của Trung ương. Thành ủy ban hành 3 kế hoạch, Hội đồng nhân dân thành phố thông qua 1 nghị quyết, UBND thành phố ban hành 11 quyết định, 1 chỉ thị, 1 công điện và 8 kế hoạch cùng nhiều văn bản liên quan. Hệ thống văn bản này tạo cơ sở pháp lý cho việc quản lý đội tàu, kiểm soát hoạt động khai thác, truy xuất nguồn gốc và xử lý vi phạm. Đáng chú ý, UBND thành phố đã thành lập Tổ công tác liên ngành nhằm rà soát các hồ sơ vi phạm chưa xử lý dứt điểm, bổ sung chứng cứ, đảm bảo tính chặt chẽ về pháp lý. Lực lượng Bộ đội Biên phòng thành phố tiếp tục giữ vai trò nòng cốt trong thực thi nhiệm vụ trên biển, với hàng loạt kế hoạch, công văn, điện chỉ đạo được ban hành, đồng thời ưu tiên nguồn lực cho công tác kiểm soát tàu cá.

Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, tình hình vi phạm IUU trên địa bàn thành phố cơ bản được kiểm soát. Từ đầu năm 2024 đến nay, không có tàu cá của Đà Nẵng vi phạm vùng biển nước ngoài bị bắt giữ. Trong lĩnh vực xử lý vi phạm hành chính, các lực lượng chức năng đã phát hiện và xử phạt 310 vụ với 334 đối tượng, tổng số tiền hơn 14,36 tỷ đồng. Tỷ lệ chấp hành quyết định xử phạt đạt gần 100%, phản ánh ý thức tuân thủ pháp luật của ngư dân ngày càng được nâng cao. Công tác quản lý đội tàu cũng có nhiều chuyển biến rõ nét. Đến cuối tháng 2-2026, toàn thành phố có 4.058 tàu cá, 100% được đăng ký, cấp phép và cập nhật vào cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia. Tỷ lệ tàu còn hạn đăng kiểm đạt 96,3%. Đối với các tàu không đủ điều kiện hoạt động, thành phố đã lập danh sách quản lý chặt chẽ và kiên quyết không cho xuất bến. Đặc biệt, 100% tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS). Công tác theo dõi, cảnh báo tàu cá có nguy cơ vi phạm được thực hiện thường xuyên, liên tục, góp phần ngăn chặn từ sớm các hành vi vi phạm.

Để nâng cao hiệu quả công tác chống khai thác IUU trong thời gian tới, các cơ quan chức năng của thành phố cần tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết, giữ vững nguyên "thế trận" chống khai thác IUU, xác định công tác chống khai thác IUU là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, không chỉ nhằm gỡ cảnh báo "thẻ vàng" của EC mà còn bảo vệ sinh kế lâu dài của người dân, bảo đảm phát triển bền vững, duy trì uy tín, vị thế của quốc gia trên trường quốc tế. Cùng với đó, cần duy trì hệ thống giám sát tàu cá hoạt động 24/7, tăng cường cảnh báo sớm đối với các trường hợp có nguy cơ vi phạm như vượt ranh giới khai thác hoặc mất kết nối VMS kéo dài. Việc kiểm soát tàu cá ra, vào bến phải được thực hiện chặt chẽ thông qua hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử (eCDT), bảo đảm sự liên thông giữa cảng cá và lực lượng biên phòng. Đồng thời, tiếp tục rà soát, phân loại và quản lý nghiêm các tàu cá không đủ điều kiện hoạt động; kiểm soát sản lượng bốc dỡ qua cảng và hướng dẫn ngư dân, doanh nghiệp tuân thủ đầy đủ quy định về khai báo, truy xuất nguồn gốc.

Song song với các biện pháp quản lý, yếu tố an sinh cho ngư dân cần được quan tâm thỏa đáng, nhất là đối với các trường hợp dừng hoạt động hoặc giải bản tàu theo quy hoạch. Thành phố cần đẩy mạnh hỗ trợ chuyển đổi nghề, đào tạo việc làm mới, đồng thời nghiên cứu các chính sách đặc thù như: bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế và chăm sóc sức khỏe phù hợp với lao động nghề biển, góp phần bảo đảm sinh kế bền vững.

Siết chặt quản lý nghề cá không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu cấp bách trong việc tháo gỡ cảnh báo quốc tế, mà còn là bước chuyển mang tính nền tảng để định hình một ngành thủy sản hiện đại, minh bạch và có trách nhiệm.

Minh Sơn