Chứng khoán phái sinh hút dòng tiền giữa nhịp rung lắc mạnh của thị trường

Hai tuần đầu tháng, chỉ số chịu áp lực điều chỉnh từ vùng 1.900 điểm xuống quanh 1.650 điểm. Sau nhịp hồi phục nhẹ lên vùng 1.740 điểm, thị trường tiếp tục lao dốc về mức 1.586 điểm trong phiên 23/3 trước khi bật tăng trở lại. VN30 giảm 11,25%, trong khi VNMID và VNSML lần lượt giảm 4,55% và giảm 6,24%. Một phần nguyên nhân đến từ việc nhóm vốn hóa vừa và đã có giai đoạn tích lũy kéo dài từ tháng 8-10/2025.

Trong tháng 3 vừa qua, VN-Index biến động mạnh. Kết thúc tháng, VN-Index đóng cửa ở 1.674,49 điểm, giảm 10,95% so với tháng 2/2026. Áp lực bán tập trung chủ yếu ở nhóm vốn hóa lớn. Chỉ số VN30 giảm 11,25% so với tháng trước. Mức giảm của cổ phiếu vốn hóa lớn mạnh hơn đáng kể so với nhóm vốn hóa trung bình và nhỏ.

Thanh khoản trên thị trường cơ sở cũng cho thấy sự dịch chuyển của dòng tiền. Trong tháng 3/2026, nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn VN30 ghi nhận giá trị giao dịch bình quân 16.242 tỷ đồng/phiên, giảm 3,62% so với tháng trước. Tỷ trọng giao dịch của nhóm VN30 tiếp tục thu hẹp, giảm về 53,7%, thấp hơn đáng kể so với mức đột biến 61,2% của tháng đầu năm 2026.

Trong bối cảnh thị trường cơ sở biến động mạnh, dòng tiền có xu hướng tìm đến thị trường chứng khoán phái sinh. Theo thống kê của Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội, thị trường chứng khoán phái sinh tháng 3 ghi nhận thanh khoản tăng mạnh. Riêng sản phẩm hợp đồng tương lai chỉ số VN30, khối lượng giao dịch bình quân phiên đạt 303.269 hợp đồng, tăng 33,08% so với tháng trước. Phiên 10/3 là ngày giao dịch sôi động nhất tháng với 404.043 hợp đồng được sang tay.

Dù khối lượng tăng mạnh, giá trị giao dịch bình quân phiên giảm 22%, xuống còn 56.396 tỷ đồng, chủ yếu do chỉ số cơ sở giảm trong kỳ.

Ảnh minh họa.

Khối lượng hợp đồng mở (OI) cũng cho thấy dòng tiền duy trì mạnh trên thị trường. Tính đến ngày 31/3/2026, OI đạt 37.185 hợp đồng, tăng 16,33% so với cuối tháng trước. Mức OI cao nhất tháng được ghi nhận trong phiên 10/3 với 46.672 hợp đồng, phản ánh nhu cầu mở vị thế gia tăng mạnh trong giai đoạn biến động.

Ở sản phẩm hợp đồng tương lai chỉ số VN100, giao dịch cũng ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng. Khối lượng giao dịch bình quân đạt 129 hợp đồng/phiên, tăng 39,41%, trong khi giá trị giao dịch bình quân đạt 22,95 tỷ đồng, tăng 30,9% so với tháng trước. OI tại cuối tháng đạt 67 hợp đồng.

Giao dịch hợp đồng tương lai VN30 trong tháng 3/2026 - Nguồn: HNX

Trong khi đó, các hợp đồng tương lai trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 5 năm và 10 năm không phát sinh giao dịch trong tháng, với OI duy trì ở mức 0.

Về cơ cấu nhà đầu tư, giao dịch tự doanh của các công ty chứng khoán trên thị trường phái sinh có xu hướng giảm nhẹ, khi tỷ trọng giảm từ 2,05% trong tháng 2 xuống còn 1,64% trong tháng 3. Ngược lại, nhà đầu tư nước ngoài gia tăng sự hiện diện. Tỷ trọng giao dịch hợp đồng tương lai VN30 và VN100 của khối ngoại đạt 4,13% tổng khối lượng giao dịch toàn thị trường, nhích nhẹ so với mức 4,1% của tháng trước./.

Tùng Linh