Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Kiên quyết không đưa vào chương trình những nội dung chưa đủ điều kiện

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại phiên họp (Ảnh VPQH)

Phối hợp từ sớm, từ xa, không phân biệt “việc anh, việc tôi”

Phát biểu tổng kết Kỳ họp không thường lệ chiều 3/9, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá, trước yêu cầu rất cao về chất lượng và tiến độ, các đại biểu Quốc hội đã nêu cao tinh thần trách nhiệm, tập trung nghiên cứu, làm việc nghiêm túc, đóng góp nhiều ý kiến xác đáng, sâu sắc và đề xuất nhiều vấn đề thiết thực, khả thi. Qua đó, chất lượng các luật, nghị quyết được Quốc hội thông qua tiếp tục được nâng lên.

Theo Chủ tịch Quốc hội, kỳ họp diễn ra trong 17 ngày, trong đó có khoảng 5 ngày dành cho công tác tiếp thu, giải trình. Các đại biểu Quốc hội đã chủ động sắp xếp công việc, tham dự nghiêm túc, tập trung cao. Chính phủ cũng chỉ đạo các đại biểu Quốc hội thuộc Chính phủ tham dự khá đầy đủ.

Một kết quả nổi bật được Chủ tịch Quốc hội ghi nhận là sự phối hợp chặt chẽ, kịp thời giữa Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan hữu quan. Việc phối hợp được tiến hành “từ sớm, từ xa”, không có tư tưởng phân biệt “quyền anh, quyền tôi”, “việc anh, việc tôi”. Hội đồng Dân tộc và các ủy ban của Quốc hội đã gắn kết chặt chẽ với cơ quan chủ trì soạn thảo trong quá trình chuẩn bị, thẩm tra, tiếp thu và hoàn thiện các dự án luật.

Chương trình kỳ họp được bố trí khoa học, hợp lý; việc điều chỉnh, bổ sung được thực hiện kịp thời, đúng quy định. Chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo tiếp tục được ứng dụng để phục vụ hoạt động của kỳ họp. Các điều kiện về cơ sở vật chất, kỹ thuật, lễ tân, hậu cần, an ninh và an toàn được triển khai đồng bộ, đáp ứng yêu cầu tổ chức.

Chủ tịch Quốc hội ghi nhận, cảm ơn Chính phủ, các bộ, ngành, cơ quan và tổ chức hữu quan; các Phó Chủ tịch Quốc hội đã bám sát chương trình, nội dung, điều hành các phiên họp chủ động, linh hoạt, khoa học, hiệu quả và xử lý kịp thời những vấn đề phát sinh.

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, các Chủ nhiệm ủy ban của Quốc hội, thường trực các cơ quan của Quốc hội và Văn phòng Quốc hội đã làm việc khẩn trương, trách nhiệm trong công tác thẩm tra, tiếp thu, giải trình, chỉnh lý, hoàn thiện các dự án luật, nghị quyết và những nội dung trình Quốc hội, nhất là khi nhiều nội dung phải bổ sung, hoàn thiện trong thời gian rất gấp.

Chủ tịch Quốc hội biểu dương toàn thể cán bộ, công chức, viên chức và người lao động thuộc các cơ quan của Quốc hội đã nỗ lực làm việc ngày đêm, tận tâm tham mưu, phục vụ và bảo đảm các điều kiện cần thiết. Trong dịp nghỉ Quốc khánh 2/9 kéo dài 5 ngày, các cơ quan của Quốc hội và các ủy ban vẫn tích cực làm việc để hoàn thiện các luật, nghị quyết trình Chủ tịch Quốc hội ký.

Đến thời điểm tổng kết, còn Luật Hòa giải và Luật Xuất bản chưa được gửi sang Văn phòng Chủ tịch nước để trình Chủ tịch nước công bố. Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục rà soát nội dung này.

Các cơ quan cũng được đánh giá đã khẩn trương rà soát, hoàn thiện hồ sơ ngay sau kỳ họp để trình ký xác thực các luật, nghị quyết được Quốc hội thông qua, bảo đảm thời gian công bố theo quy định.

Khắc phục tình trạng bổ sung gấp, gửi tài liệu sát thời điểm xem xét

Bên cạnh những kết quả đạt được, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu nghiêm túc nhìn nhận và rút kinh nghiệm đối với một số hạn chế được các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội nêu, nhất là ý kiến của Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến và Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định.

Một số nội dung được đề nghị bổ sung rất gấp vào chương trình kỳ họp; tài liệu gửi đại biểu sát thời điểm xem xét. Có hồ sơ, tài liệu chỉ được bổ sung, hoàn thiện gần thời điểm thẩm tra, thảo luận, gây áp lực lớn cho cơ quan thẩm tra và thu hẹp thời gian nghiên cứu của đại biểu.

Việc bố trí thời gian quá sát từ thảo luận tổ đến thảo luận tại hội trường cũng tạo áp lực đối với cơ quan chủ trì thẩm tra và cơ quan chủ trì soạn thảo trong tổng hợp ý kiến, tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo văn bản.

Theo Chủ tịch Quốc hội, việc ứng dụng chuyển đổi số đã hỗ trợ tổng hợp nhanh ý kiến tại tổ và hội trường. Nếu vẫn thực hiện theo phương thức viết, tổng hợp biên bản thủ công, công việc sẽ rất khó hoàn thành trong khoảng thời gian ngắn. Tuy nhiên, một số chức năng hỗ trợ đại biểu tra cứu, khai thác thông tin vẫn cần tiếp tục được hoàn thiện, nâng cao chất lượng và khả năng hỗ trợ chuyên sâu.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị Văn phòng Quốc hội tiếp tục phối hợp với Tập đoàn Viễn thông Quân đội để rà soát, chấn chỉnh và nâng cao hiệu quả các công cụ hỗ trợ.

Sau kỳ họp, Chính phủ, các cơ quan và tổ chức hữu quan phải khẩn trương triển khai những luật, nghị quyết đã được Quốc hội thông qua. Hội đồng Dân tộc và các ủy ban của Quốc hội được giao theo dõi sát tiến độ ban hành nghị định, thông tư của các cơ quan thuộc Chính phủ, bảo đảm văn bản hướng dẫn được ban hành kịp thời, “trúng, đúng” và thực sự đến với người dân, doanh nghiệp.

Cùng với việc ban hành đúng tiến độ các văn bản quy định chi tiết, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật, đưa các luật, nghị quyết sớm đi vào cuộc sống, bảo đảm hiệu lực, hiệu quả và củng cố niềm tin của người dân, doanh nghiệp đối với những quyết sách được Quốc hội thông qua tại kỳ họp.

Chỉ đưa vào Kỳ họp thứ hai những nội dung đủ điều kiện

Hướng tới Kỳ họp thứ hai, Chủ tịch Quốc hội cho biết có 7 dự án luật đã được thảo luận tại Kỳ họp không thường lệ. Trong đó, hai dự án Luật Đất đai và Luật Hình sự phải tổ chức lấy ý kiến nhân dân.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ khẩn trương triển khai việc lấy ý kiến qua hệ thống VNeID của Bộ Công an, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Cổng thông tin điện tử Chính phủ. Quá trình này cần rút kinh nghiệm từ đợt lấy ý kiến về sửa đổi một số điều của Hiến pháp năm 2013, khi các ý kiến được tổng hợp nhanh và có nội dung phong phú.

Kỳ họp thứ hai của Quốc hội khóa XVI dự kiến có khối lượng công việc đặc biệt lớn, với khoảng 60 nội dung, trong đó có nhiều dự án luật và nghị quyết quan trọng. Vì vậy, các cơ quan phải chủ động, khẩn trương chuẩn bị từ sớm, kỹ lưỡng, bảo đảm mọi nội dung trình Quốc hội có chất lượng, đúng tiến độ và đúng quy trình.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu kiên quyết khắc phục tình trạng chậm gửi hồ sơ, tài liệu, không để ảnh hưởng đến chất lượng và tiến độ chung của kỳ họp. Qua Kỳ họp không thường lệ, việc chấp hành yêu cầu chuẩn bị hồ sơ, tài liệu được đánh giá khoảng 80% nghiêm túc, nhưng vẫn còn 20% chưa nghiêm.

Đối với Kỳ họp thứ hai, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo quyết liệt, thể hiện quyết tâm bằng hành động và kết quả cụ thể. Trong thời điểm khó khăn, khi nhiều vấn đề cần được xử lý, kết quả thực hiện nhiệm vụ cũng là căn cứ để đánh giá cán bộ, người đứng đầu.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội phải xem xét thận trọng, chỉ đạo rà soát chặt chẽ và chỉ đưa vào chương trình kỳ họp những nội dung đủ điều kiện theo quy định. Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách, dự kiến tổ chức vào cuối tháng 9/2026, cũng phải được chuẩn bị chu đáo để tập trung thảo luận những dự án luật còn có ý kiến khác nhau.

Trên cơ sở ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Chính phủ, Chủ tịch Quốc hội giao Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội tiếp thu đầy đủ, hoàn thiện báo cáo gửi đại biểu Quốc hội cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan theo quy định của Nội quy kỳ họp Quốc hội.

Dương Công Chiến