Chủ quan với cơn tê bì, một HLV boxing tại TP.HCM bị liệt nửa người

Ngày 16.1.2026, BSCK2 Đỗ Văn Long – chuyên khoa Ngoại Thần kinh – Cột sống, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Minh Anh – cho biết ông cùng ê-kíp đã thực hiện thành công ca đại phẫu “cân não”, bóc tách khối canxi hóa cứng như đá chèn ép tủy sống, cứu một huấn luyện viên boxing chuyên nghiệp tại TP.HCM khỏi nguy cơ tàn phế vĩnh viễn, giúp bệnh nhân có thể bước đi chỉ sau 24 giờ.

Khi đĩa đệm trở thành “tảng đá” tử thần

Bệnh nhân là anh T.N.Q. (54 tuổi, ngụ TP.HCM), xuất thân là võ sĩ boxing chuyên nghiệp, sau đó chuyển sang làm huấn luyện viên. Với nền tảng thể lực vượt trội và khả năng chịu đựng va chạm cao, anh đã vô tình tạo ra một “điểm mù” trong việc nhận diện bệnh lý.

BSCK2 Đỗ Văn Long cùng ê-kíp tiến hành phẫu thuật bóc tách từng lớp canxi siêu nhỏ ra khỏi màng tủy nhạy cảm của bệnh nhân - Ảnh: BVCC

Khoảng hơn 10 năm trước, khi xuất hiện các triệu chứng tê bì tay chân, anh Q. nhầm lẫn những tín hiệu thần kinh này với chấn thương thể thao thông thường. Sự chủ quan kéo dài suốt nhiều năm. Ngay cả khi cơ thể bắt đầu yếu dần, anh vẫn duy trì cường độ tập luyện cao với suy nghĩ rằng sức mạnh cơ bắp có thể lấn át những bất ổn bên trong.

Cho đến khi bệnh tiến triển nặng, anh bị liệt hoàn toàn nửa người bên phải, nửa người bên trái suy yếu nghiêm trọng, mất khả năng di chuyển độc lập và phải nhập viện cấp cứu.

Kết quả thăm khám và chẩn đoán hình ảnh cho thấy nguyên nhân gốc rễ nằm ở đoạn cột sống cổ C3–C4. Khối thoát vị đĩa đệm tại đây, thay vì mang tính chất mềm như nhân nhầy thông thường, đã bị cốt hóa sau nhiều năm không điều trị, biến thành một khối canxi hóa có độ cứng như đá.

Về mặt sinh lý bệnh, khối canxi này không chỉ gây chèn ép cơ học mà còn xâm lấn sâu vào màng tủy, dẫn đến tình trạng hủy myelin (mất lớp bao bảo vệ sợi thần kinh) và phù tủy nặng. Đây là những tổn thương thực thể nghiêm trọng, trực tiếp đe dọa khả năng dẫn truyền vận động từ não bộ xuống các chi.

Theo BSCK2 Đỗ Văn Long, đây là ca mổ đặc biệt phức tạp do khối canxi đã dính chặt vào màng tủy, khiến ranh giới giữa mô bệnh và mô lành trở nên vô cùng mong manh

Cuộc đấu trí trong không gian milimet

Để xử lý khối canxi hóa mà không gây tổn thương thêm cho tủy sống, ê-kíp phẫu thuật buộc phải huy động hệ thống trang thiết bị hiện đại nhất. Ca đại phẫu kéo dài 3 giờ đồng hồ là sự kết hợp giữa kinh nghiệm của phẫu thuật viên và công nghệ vi phẫu tiên tiến.

Kính hiển vi phẫu thuật được sử dụng để phóng đại tối đa các cấu trúc thần kinh, cho phép bác sĩ bóc tách từng lớp canxi siêu nhỏ ra khỏi màng tủy nhạy cảm. Song song đó, máy khoan mài cao tốc được điều phối chính xác để phá vỡ khối cốt hóa mà không tạo rung chấn hay sinh nhiệt gây hại cho tủy sống.

Đặc biệt, hệ thống theo dõi thần kinh liên tục trong mổ đóng vai trò như một “máy radar” cảnh báo, giúp mọi thao tác đều nằm trong ngưỡng an toàn, hạn chế tối đa nguy cơ rách màng tủy hoặc rò dịch não tủy.

Kết quả sau 3 giờ “cân não” đã mang lại kỳ tích y khoa: bệnh nhân có thể ngồi dậy và thực hiện những bước đi đầu tiên chỉ sau 24 giờ hậu phẫu. Từ tình trạng liệt hoàn toàn nửa người bên phải, anh Q. phục hồi vận động nhanh chóng, có thể co duỗi tay chân, cầm nắm và bắt tay bác sĩ.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia Ngoại thần kinh, tủy sống là cơ quan có cấu trúc phức tạp và cực kỳ nhạy cảm. Khi đã xuất hiện hủy myelin và phù tủy nặng, khả năng phục hồi hoàn toàn như ban đầu là rất khó. Thông thường, mức hồi phục lý tưởng chỉ đạt khoảng 80–90%. Điều này một lần nữa khẳng định nguyên tắc then chốt trong y khoa: thời gian là vàng trong bảo tồn chức năng thần kinh.

Từ trường hợp trên, BSCK2 Đỗ Văn Long khuyến cáo người dân không nên bỏ qua các dấu hiệu sớm của bệnh lý cột sống cổ như tê bì vai gáy, tay chân kéo dài, hay sự vụng về đột ngột trong các thao tác tinh tế như cài khuy áo, cầm đũa.

Việc phát hiện sớm thông qua các phương tiện chẩn đoán hình ảnh hiện đại sẽ giúp người bệnh tránh được những cuộc đại phẫu sinh tử và nguy cơ để lại di chứng vĩnh viễn. Đừng để sự chủ quan hay bản lĩnh cá nhân trở thành rào cản khiến bạn chậm trễ tìm đến cơ sở y tế khi cơ thể đã phát đi những tín hiệu cầu cứu cuối cùng.

Bình Thuận