Chủ động tuân thủ để tránh bị ấn định thuế

Từ ngày 1-7-2026, Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 có hiệu lực, quy định cụ thể các trường hợp cơ quan thuế thực hiện ấn định thuế. Để giúp người nộp thuế (NNT) hiểu rõ quy định mới, chủ động thực hiện đúng nghĩa vụ và hạn chế rủi ro, phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa phỏng vấn bà Bùi Thị Thanh Nga - Trưởng phòng Nghiệp vụ, Dự toán, Pháp chế Thuế tỉnh xung quanh vấn đề này.

Bà Bùi Thị Thanh Nga.

- Bà cho biết cụ thể những trường hợp nào người nộp thuế có thể bị cơ quan thuế ấn định thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế năm 2025?

- Cơ quan thuế thực hiện ấn định số tiền thuế phải nộp hoặc từng yếu tố làm căn cứ tính thuế đối với NNT thuộc các trường hợp do pháp luật quy định. Cụ thể, NNT có thể bị ấn định thuế khi không đăng ký thuế; không khai thuế; không nộp bổ sung hồ sơ thuế theo yêu cầu của cơ quan thuế hoặc khai thuế không đầy đủ, trung thực, chính xác về căn cứ tính thuế. Trường hợp đã nộp hồ sơ khai thuế nhưng không xác định được các yếu tố làm cơ sở tính thuế hoặc có xác định được nhưng không tự tính được số tiền thuế phải nộp cũng thuộc trường hợp bị ấn định thuế.

Bên cạnh đó, biện pháp ấn định thuế được áp dụng khi NNT không phản ánh hoặc phản ánh không đầy đủ, trung thực, chính xác số liệu trên sổ kế toán để xác định nghĩa vụ thuế; không xuất trình sổ kế toán, hóa đơn, chứng từ và các tài liệu cần thiết liên quan đến việc xác định số thuế phải nộp trong thời hạn quy định; không chấp hành quyết định kiểm tra thuế.

Cơ quan thuế cũng thực hiện ấn định thuế đối với trường hợp mua, bán, trao đổi và hạch toán, kê khai thuế theo giá trị hàng hóa, dịch vụ không đúng với giá thực tế thanh toán hoặc không theo giá trị giao dịch thông thường trên thị trường, làm giảm nghĩa vụ nộp thuế.

Ngoài ra, các trường hợp sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp; sử dụng chứng từ, tài liệu không phản ánh đúng bản chất hoặc giá trị giao dịch thực tế để làm giảm nghĩa vụ thuế; thực hiện giao dịch không đúng bản chất kinh tế nhằm giảm nghĩa vụ thuế; không tuân thủ quy định về kê khai, xác định giá giao dịch liên kết hoặc không cung cấp thông tin theo quy định đối với doanh nghiệp có phát sinh giao dịch liên kết cũng có thể bị áp dụng biện pháp ấn định thuế.

- Khi thực hiện ấn định thuế, cơ quan thuế sẽ căn cứ vào những nguồn thông tin, dữ liệu và tiêu chí nào để xác định số thuế phải nộp?

- Việc ấn định thuế được thực hiện theo quy định của Luật Quản lý thuế năm 2025, bảo đảm khách quan, công khai, minh bạch và dựa trên các căn cứ được pháp luật quy định.

Theo đó, cơ quan thuế có thể sử dụng một hoặc nhiều căn cứ để ấn định thuế, gồm: Cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế và cơ sở dữ liệu thương mại; thông tin, dữ liệu do cơ quan có thẩm quyền cung cấp hoặc công bố; so sánh doanh thu, tỷ suất lợi nhuận và số thuế phải nộp với cơ sở kinh doanh cùng ngành nghề, quy mô; bảng giá do UBND, HĐND cấp tỉnh ban hành đối với trường hợp chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho bất động sản; kết quả kiểm tra, thanh tra và các tài liệu có liên quan; tỷ lệ thuế trên doanh thu từng lĩnh vực, ngành nghề theo quy định của pháp luật về thuế.

Việc sử dụng các căn cứ này nhằm xác định nghĩa vụ thuế đúng quy định, phù hợp với thực tế phát sinh và bảo đảm công bằng trong thực hiện nghĩa vụ thuế.

Cán bộ Thuế cơ sở 6 trao đổi về thủ tục hành chính thuế với người dân.

-Để người nộp thuế thực hiện đúng quy định, tránh bị ấn định thuế và các rủi ro phát sinh, cơ quan thuế có khuyến nghị và hỗ trợ người nộp thuế như thế nào?

- Để hạn chế nguy cơ bị ấn định thuế và các rủi ro phát sinh, Thuế tỉnh khuyến nghị NNT thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật về quản lý thuế. Trong đó, cần đăng ký thuế, khai thuế và nộp thuế đúng quy định; kê khai trung thực, đầy đủ, chính xác các thông tin làm căn cứ xác định nghĩa vụ thuế.

NNT cũng cần lập, quản lý và lưu giữ đầy đủ sổ kế toán, hóa đơn, chứng từ theo quy định; chấp hành yêu cầu cung cấp thông tin, hồ sơ, tài liệu và quyết định kiểm tra của cơ quan thuế; thực hiện đúng các quy định về quản lý thuế, kế toán, hóa đơn, chứng từ và giá giao dịch.

Việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế không chỉ giúp NNT hạn chế nguy cơ bị ấn định thuế, xử phạt vi phạm hành chính và tính tiền chậm nộp mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng và tuân thủ pháp luật.

Bên cạnh thực hiện các biện pháp quản lý thuế theo quy định, Thuế tỉnh xác định tuyên truyền, hỗ trợ NNT là nhiệm vụ trọng tâm, nhằm giúp NNT hiểu đúng và thực hiện đúng các quy định của pháp luật về thuế.

Thời gian tới, Thuế tỉnh tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến Luật Quản lý thuế năm 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành thông qua nhiều hình thức như: Tổ chức tập huấn, đối thoại; đăng tải tài liệu hướng dẫn trên Cổng thông tin điện tử, các nền tảng số của ngành Thuế; phối hợp với các cơ quan thông tin, truyền thông để phổ biến chính sách thuế đến người dân, doanh nghiệp.

Đồng thời, ngành Thuế tiếp tục tăng cường hướng dẫn, giải đáp kịp thời các vướng mắc; hỗ trợ NNT trong quá trình đăng ký, khai, nộp thuế, quản lý hóa đơn, chứng từ và thực hiện các thủ tục hành chính về thuế.

- Xin cảm ơn bà!

C.VÂN (Thực hiện)