Chủ động từ cơ sở, quyết tâm chống khai thác IUU

Cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai thường xuyên tuần tra, kiểm soát trên biển. Ảnh: Thanh Bình

Đa dạng hóa công tác tuyên truyền pháp luật cho ngư dân

Để nâng cao nhận thức, tạo chuyển biến trong hành động của ngư dân, Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai thường xuyên phối hợp với các lực lượng, địa phương đổi mới nội dung, phương pháp tuyên truyền theo hướng trực quan, dễ hiểu, sát thực tế. Bên cạnh tuyên truyền trực tiếp, đơn vị đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, sử dụng các phương tiện trực quan; khai thác hiệu quả hệ thống loa truyền thanh, pa nô, áp phích và mạng xã hội để đưa các quy định về chống khai thác IUU đến gần hơn với ngư dân.

Chỉ tính từ đầu năm 2026 đến nay, Bộ đội Biên phòng tỉnh đã tổ chức 125 buổi tuyên truyền tập trung, nhỏ lẻ với 5.875 lượt chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân tham gia; tuyên truyền lưu động 1 lượt/2 giờ với 6 cán bộ, chiến sĩ tham gia; trao tặng 560 cờ Tổ quốc, 415 ảnh Bác Hồ; cấp phát 1.711 mã QR, tờ rơi, tờ gấp, sổ tay pháp luật và 70 túi thuốc an sinh cho chủ tàu. Đơn vị tổ chức 229 lượt tuần tra với 914 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia; phối hợp với lực lượng Kiểm ngư thường xuyên tuần tra, kiểm soát tại các khu vực trọng điểm như cảng cá Tam Quan, Đề Gi, Quy Nhơn.

Thiếu tá Trịnh Ngọc Sinh, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Tam Quan Nam chia sẻ: "Thời gian qua, đơn vị thường xuyên tổ chức các lớp truyền thông giúp chủ phương tiện, thuyền trưởng và ngư dân trên địa bàn nắm rõ các quy định của Luật Biển Việt Nam, quy định khi hành nghề trên biển, nhất là những nội dung liên quan đến chống khai thác IUU. Qua đó, nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân khi hành nghề trên biển. Bên cạnh đó, các báo cáo viên Bộ đội Biên phòng tỉnh thường xuyên cấp phát tờ rơi, tờ gấp, sổ tay pháp luật và hướng dẫn ngư dân quét mã QR, giúp củng cố, bổ sung kiến thức khi hành nghề trên biển".

Không chỉ chú trọng tuyên truyền, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh chỉ đạo các đơn vị phối hợp với chính quyền địa phương duy trì hoạt động của 546 “Tổ tàu thuyền an toàn”, “Tổ tàu thuyền đoàn kết” với 2.267 tàu và 9.602 ngư dân tham gia; vận động 6.230 lượt chủ tàu, thuyền trưởng ký cam kết không vi phạm vùng biển nước ngoài. Đồng thời, các đồn Biên phòng, trạm kiểm soát Biên phòng tăng cường phối hợp với lực lượng Kiểm ngư và Ban quản lý các cảng cá kiểm soát chặt chẽ hoạt động xuất, nhập bến. Công tác truy xuất nguồn gốc thủy sản, kiểm tra nhật ký khai thác, quản lý nhóm tàu có nguy cơ cao được thực hiện thường xuyên. Các phương tiện có dấu hiệu mất kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS) hoặc vượt ranh giới trên biển được kịp thời cảnh báo, xử lý.

Ngư dân Nguyễn Văn Giàu, xã Đề Gi, chủ tàu BĐ-93669-TS chia sẻ: “Qua công tác tuyên truyền của Bộ đội Biên phòng, chúng tôi nhận thức rõ hiểm họa và hậu quả của việc vi phạm vùng biển nước ngoài. Ngư dân chúng tôi tự nguyện chấp hành nghiêm các quy định, vừa khai thác đánh bắt, vừa chung tay giữ vững chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc”.

Cán bộ Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai vận động ngư dân ký cam kết không xâm phạm vùng biển nước ngoài. Ảnh: Thanh Bình

Phát huy vai trò nòng cốt, chủ động từ cơ sở

Khu vực biên giới biển tỉnh Gia Lai có 134km bờ biển, vùng biển rộng 3.770km², gồm 15 xã, phường và 3 cảng cá lớn là Tam Quan, Đề Gi, Quy Nhơn. Toàn tỉnh hiện quản lý 5.751 tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên; 100% dữ liệu tàu cá đã được đăng ký, cập nhật trên hệ thống VNFishbase và VNeID. Trong đó, 5.572 tàu được cấp phép khai thác; 3.341 tàu lắp đặt VMS; 3.470/3.950 tàu có chiều dài từ 12m trở lên cài đặt nhật ký khai thác điện tử. Hiện, Ủy ban nhân dân tỉnh và Bộ đội Biên phòng đã vận động, hỗ trợ 100% số tàu cá hành nghề câu mực có nguy cơ cao vi phạm vùng biển nước ngoài, với 197/197 tàu được lắp đặt VMS.

Trong công tác chống khai thác IUU, Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai không chỉ thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, kiểm soát, mà còn xác định rõ trách nhiệm nắm chắc địa bàn, quản lý chặt phương tiện, con người và phòng ngừa vi phạm ngay từ cơ sở; chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương tháo gỡ khó khăn cho ngư dân, nhất là những trường hợp tàu cá nằm bờ, tàu không đủ điều kiện khai thác hoặc chủ tàu gặp khó khăn trong việc hoàn thiện hồ sơ, thủ tục, lắp đặt thiết bị theo quy định. Các đơn vị thuộc Bộ đội Biên phòng tỉnh thường xuyên rà soát, phân loại tàu cá theo nhóm nguy cơ, nhất là những phương tiện có chiều dài lớn, thường xuyên hoạt động dài ngày trên biển, tàu có nguy cơ vượt ranh giới hoặc mất kết nối VMS. Những trường hợp có nguy cơ vi phạm được đưa vào diện theo dõi, quản lý; kịp thời nhắc nhở, cảnh báo và phối hợp với gia đình, chính quyền địa phương để ngăn ngừa từ sớm. Đồng thời, khi phát hiện tàu có dấu hiệu bất thường, lực lượng chức năng nhanh chóng liên hệ với chủ phương tiện, thuyền trưởng để cảnh báo, hướng dẫn quay về vùng biển được phép khai thác; kịp thời xác minh, làm rõ nguyên nhân đối với những trường hợp mất tín hiệu kéo dài. Qua đó, công tác quản lý tàu cá xuất, nhập bến và hoạt động trên biển từng bước chuyển từ xử lý bị động sang chủ động phòng ngừa. Các “Tổ tàu thuyền an toàn”, “Tổ tàu thuyền đoàn kết” được duy trì, củng cố, trở thành những “cánh tay nối dài” của Bộ đội Biên phòng trong tuyên truyền pháp luật, hỗ trợ nhau sản xuất và bảo vệ chủ quyền biển, đảo.

Đại tá Trần Tiến Hải, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai cho biết, phát huy kết quả đạt được, thời gian tới, Đảng ủy, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh tiếp tục chỉ đạo các đơn vị tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát tại các cửa biển, cửa sông, cảng cá, khu neo đậu. Đồng thời, đơn vị chủ động tham mưu cho Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh thực hiện hiệu quả chủ trương chuyển đổi nghề nghiệp, tăng cường nuôi trồng, giảm khai thác, từng bước loại bỏ các tàu cá không đủ điều kiện. Cùng với đó, đơn vị tiếp tục tham mưu chính quyền địa phương quản lý chặt đội tàu, cập nhật đầy đủ dữ liệu, xử lý dứt điểm tàu “3 không”, tàu không đủ điều kiện hoạt động; tăng cường kiểm tra việc duy trì VMS, nhật ký khai thác điện tử và các quy định về truy xuất nguồn gốc thủy sản. Bên cạnh đó, tăng cường công tác phối hợp giữa Bộ đội Biên phòng, Kiểm ngư, Công an, chính quyền cơ sở và Ban quản lý cảng cá nhằm hình thành cơ chế quản lý liên thông, không để xảy ra khoảng trống trong kiểm soát.

Với việc triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai đang góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm của ngư dân trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản, giữ gìn chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc; qua đó, cùng cấp ủy, chính quyền và nhân dân hướng tới phát triển ngành thủy sản bền vững và cùng cả nước sớm gỡ “thẻ vàng” IUU.

Thanh Bình