Đa dạng hình thức tuyên truyền ngư dân cùng chung tay gỡ 'thẻ vàng' IUU

Bằng nhiều giải pháp khác nhau; trong đó, chú trọng công tác tuyên truyền, tỉnh Đắk Lắk quyết tâm cùng cả nước gỡ cảnh báo "thẻ vàng" trong năm 2026.

Cùng với các địa phương khác, tỉnh Đắk Lắk đang tập trung khắc phục các hạn chế còn lại chống khai thác IUU, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức ngư dân. Ảnh tư liệu: Phạm Cường/TTXVN

Cùng với các địa phương khác, tỉnh Đắk Lắk đang tập trung khắc phục các hạn chế còn lại chống khai thác IUU, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức ngư dân. Thực tế cho thấy, đa dạng các hình thức tuyên truyền đang trở thành giải pháp then chốt giúp ngư dân Đắk Lắk thay đổi nhận thức trong thực hiện các quy định chống khai thác IUU. Từ chỗ còn bỡ ngỡ, nhiều ngư dân đã chủ động ứng dụng công nghệ trong khai báo, truy xuất nguồn gốc thủy sản. Những cách làm gần gũi, sát thực tế của lực lượng chức năng đã giúp quy định đi vào cuộc sống.

Ngư dân Lưu Xuân Hàn (phường Xuân Đài, tỉnh Đắk Lắk) cho biết, khi đi khai thác thủy sản trên biển trở về cập cảng, ông thực hiện nghiêm các thủ tục khai báo với cơ quan chức năng về sản lượng, hành trình. Hiện nay, công việc này được ứng dụng trên điện thoại di động nên rất thuận tiện. Trước đó, khi tàu còn trên biển, ông đã đăng ký giờ cập bến, vùng khai thác và loài khai thác qua phần mềm truy xuất nguồn gốc thủy sản cài sẵn trên điện thoại. Những ngư dân nào gặp khó khăn, vướng mắc đều được lực lượng biên phòng và ban quản lý cảng cá hỗ trợ.

Với ngư dân, việc ứng dụng công nghệ trong thực hiện các quy định IUU là điều không dễ. Tuy nhiên, nhờ được tuyên truyền, hướng dẫn thường xuyên nên đến thời điểm hiện nay đã có 99% tàu cá ra vào bến tại 4 cảng cá ở Đắk Lắk đã khai báo trên hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản. Lực lượng biên phòng phối hợp với các địa phương tăng cường tuyên truyền, vận động ngư dân chấp hành nghiêm các quy định về chống khai thác IUU.

Thượng tá Nguyễn Văn Luyến (Đồn Biên phòng Xuân Đài, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Đắk Lắk) chia sẻ, thời gian quan, các chiến sĩ của Đồn đã sử dụng loa phóng thanh, phát tờ rơi để tuyên truyền ngư dân thực hiện các quy định về chống khai thác IUU. Các hình thức tuyên truyền này gần gũi người dân nên đạt hiệu quả cao, góp phần nâng cao nhận thức của họ trong việc khai thác thủy sản trên biển hợp pháp cũng như chấp hành các quy định trong xuất, nhập cảng.

Tại phường Phú Yên, Đồn Biên phòng Tuy Hòa phối hợp với Phòng An ninh đối ngoại (Công an tỉnh Đắk Lắk) vừa tổ chức hội nghị tuyên truyền pháp luật về chống khai thác IUU cho 120 chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân trên địa bàn. Nhũng quy định mới về khai thác thủy sản được truyền đạt đến ngư dân một cách dễ hiểu, sinh động và trực quan. Một số đề xuất của ngư dân cũng được kịp thời ghi nhận để có giải pháp tháo gỡ. Toàn bộ ngư dân tham dự hội nghị cũng đã ký cam kết chấp hành nghiêm các quy định về chống khai thác IUU.

Tính đến ngày 23/7/2026, toàn tỉnh Đắk Lắk có 2.596 tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 6 m trở lên được đăng ký trên Hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia. Tất cả tàu cá được cập nhật lên hệ thống VNFishbase và đã được đối soát dữ liệu, số hóa, định danh đồng bộ với dữ liệu giữa hệ thống VNFishbase với Cơ sở dữ liệu dân cư (VNeID).

Tỉnh Đắk Lắk hiện có 691 tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 15m trở lên, tất cá tàu cá đều đã lắp đặt, vận hành thiết bị giám sát hành trình theo quy định (đạt tỉ lệ 100%). Cơ quan chức năng của tỉnh tổ chức trực giám sát hoạt động của tàu cá trên Hệ thống giám sát (Cục Thủy sản và Kiểm ngư), kịp thời phát hiện, thông báo, cảnh báo tàu cá mất tín hiệu kết nối giám sát hành trình, tàu cá vượt ranh giới được phép khai thác thủy sản trên biển.... Từ đầu năm đến nay, trên địa bàn tỉnh không có trường hợp nào vi phạm khai thác IUU nghiêm trọng như: mất kết nối trên 10 ngày trên biển không về bờ, vượt ranh giới cho phép khai thác trên biển, vi phạm vùng biển nước ngoài bị nước ngoài bắt giữ, xử lý.

Từ đầu năm đến nay, tỉnh Đắk Lắk thực hiện kiểm tra, kiểm soát 100% tàu cá rời cảng, cập cảng, kết hợp ứng dụng phần mềm eCDT tại 4 cảng cá trên địa bàn; đồng thời, số hóa toàn bộ quy trình từ lúc tàu chuẩn bị ra khơi cho đến khi thủy sản được đưa vào nhà máy chế biến xuất khẩu, ngư dân khai báo trước thông tin xuất cập cảng ngay trên điện thoại thay vì viết giấy. Nhân viên cảng xác nhận số lượng, loài thực tế cân được, cấp biên nhận bốc dỡ thủy sản điện tử cho ngư dân và nậu vựa, doanh nghiệp thu mua để làm cơ sở xác nhận giấy SC (giấy chứng nhận phạm vi hoạt động) sau này.

Theo ông Nguyễn Thái Hòa, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trưởng tỉnh Đắk Lắk, thời gian qua, tỉnh đã triển khai quyết liệt, đồng bộ nhiều giải pháp nhằm chống khai thác IUU và đạt được nhiều kết quả tích cực. Công tác quản lý đội tàu cá được tăng cường; việc lắp đặt và quản lý thiết bị giám sát hành trình được thực hiện nghiêm túc; công tác kiểm soát tàu cá xuất, nhập bến, truy xuất nguồn gốc thủy sản được duy trì thường xuyên.

Ngoài ra, các lực lượng chức năng tỉnh Đắk Lắk đã tăng cường kiểm tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực khai thác thủy sản. Đối với các hành vi không đủ điều kiện để tiến hành xử phạt, cơ quan chức năng đã tiến hành lập biên bản nhắc nhở; qua đó nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân, giúp ngư dân nhận thức và có ý thức trách nhiệm, chung tay trong công tác chống khai thác IUU.

Tường Quân (TTXVN)