Chính quyền Tổng thống Trump đã hoàn khoảng 100 tỷ USD tiền thuế đối ứng

Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố chính sách thuế đối ứng, còn gọi là thuế quan "ngày giải phóng" vào ngày 1/4/2025 - Ảnh: Getty Images

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã hoàn khoảng 100 tỷ USD tiền thuế quan kể từ khi Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết rằng Nhà Trắng không được sử dụng quyền hạn kinh tế khẩn cấp để áp thuế quan đối ứng lên các đối tác thương mại.

Khoản tiền này tương đương khoảng 60% trong tổng số 165 tỷ USD mà Mỹ thu được từ loạt thuế quan được ông Trump công bố trong “ngày giải phóng” 1/4/2025.

Đây là số liệu được giới chức hải quan Mỹ báo cáo với các thẩm phán tại Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ hôm thứ Ba (4/8).

Trước đó, Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ đã yêu cầu Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) xử lý các khoản hoàn thuế. Yêu cầu này được đưa ra sau khi Tòa án Tối cao hồi tháng 2 bác bỏ việc chính quyền sử dụng quyền hạn kinh tế khẩn cấp để áp thuế quan ở mức cao, qua đó hạn chế đáng kể phạm vi sử dụng quyền hành pháp của Tổng thống.

TỐC ĐỘ HOÀN THUẾ GÂY BẤT NGỜ

Việc nhanh chóng hoàn lại hàng chục tỷ USD tiền thuế quan là diễn biến mới nhất trong cuộc chiến thương mại nhiều biến động của ông Trump. Tổng thống Mỹ trước đó đã áp thuế quan trên quy mô chưa từng có nhằm định hình lại quan hệ thương mại giữa Mỹ và các nền kinh tế trên thế giới.

Sau phán quyết của Tòa án Tối cao, giới chức Mỹ và ông Trump từng cảnh báo rằng việc hoàn tiền sẽ phụ thuộc vào các vụ kiện tiếp theo và có thể mất nhiều năm.

“Quá trình kiện tụng và chi trả có thể kéo dài nhiều năm. Nếu khoản tiền này được hoàn lại, đó có vẻ sẽ chỉ là một hình thức hỗ trợ doanh nghiệp quy mô lớn”, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent phát biểu hồi tháng 2. “”.

Mới tháng trước, ông Trump tiếp tục chỉ trích Tòa án Tối cao. Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông cho rằng quyết định bác bỏ các mức thuế quan của mình đã khiến Mỹ thiệt hại “hàng nghìn tỷ USD”.

Tuy nhiên, tiến độ hoàn tiền nhanh hơn nhiều so với dự báo, khiến các luật sư thương mại và chuyên gia phân tích bất ngờ.

“Chính quyền đang xử lý các khoản hoàn thuế với tốc độ rất nhanh”, ông Ted Murphy, luật sư thương mại tại hãng luật Sidley Austin ở Washington, nhận xét với tờ báo Financial Times.

Trong hồ sơ gửi tòa án hôm thứ Ba, CBP cho biết hơn 128 tỷ USD tiền thuế đã được chấp nhận đưa vào quy trình xử lý, cho thấy Mỹ sẽ sớm hoàn thêm nhiều khoản tiền.

“Tôi rất bất ngờ và hài lòng trước tốc độ xử lý của chính phủ trong vấn đề này”, ông Walker Livingston, chuyên gia tại công ty tư vấn Capstone đang theo dõi tiến trình hoàn thuế qua các vụ kiện, chia sẻ.

NGƯỜI TIÊU DÙNG VÀ DOANH NGHIỆP NHỎ KHÓ NHẬN LẠI TIỀN

Dù tiến độ hoàn thuế diễn ra nhanh chóng, một số nghị sĩ Mỹ cho rằng phần lớn tiền đang được trả cho các công ty lớn, thay vì người tiêu dùng và doanh nghiệp nhỏ. Đây là những đối tượng trên thực tế phải gánh chi phí thuế quan khi các nhà nhập khẩu chuyển phần chi phí này sang giá bán hoặc áp thêm phụ phí.

“Ông Trump đang gửi tiền ‘hoàn thuế’ cho các công ty, chứ không phải người lao động. Từng xu trong số tiền này đều phải được trả lại cho người tiêu dùng Mỹ”, nghị sĩ Greg Casar, thành viên Đảng Dân chủ đại diện bang Texas, phát biểu.

Sau phán quyết của Tòa án Tối cao, CBP được yêu cầu xây dựng một hệ thống mới để xử lý việc hoàn thuế. Tuy nhiên, chỉ nhà nhập khẩu đứng tên trên hồ sơ mới có thể đăng ký yêu cầu hoàn tiền qua trang web của cơ quan này.

Điều đó khiến nhiều doanh nghiệp nhỏ không đủ điều kiện nộp đơn vì họ không trực tiếp nhập khẩu hàng hóa, dù vẫn phải gián tiếp chịu thuế quan thông qua giá đầu vào cao hơn hoặc các khoản phụ thu được ghi riêng trên hóa đơn.

Một số doanh nghiệp nhỏ khác cho biết họ không biết cách yêu cầu hoàn thuế hoặc không có đủ nhân lực và nguồn lực để hoàn thành các thủ tục cần thiết.

Trong khi hoàn trả hàng tỷ USD cho các nhà nhập khẩu, chính quyền Tổng thống Trump vẫn tìm cách dựng lại “hàng rào thuế quan” bằng một loạt mức thuế mới.

Tuần trước, Nhà Trắng bắt đầu viện dẫn một đạo luật khác làm cơ sở áp thuế từ 10% đến 12,5% đối với hàng hóa đến từ hơn 60 nền kinh tế.

Tuy nhiên, loạt thuế quan mới đã đối mặt với ít nhất 3 vụ kiện riêng biệt. Trong số những người khởi kiện có các luật sư từng thành công trong việc yêu cầu Tòa án Tối cao bác bỏ thuế quan đối ứng.

Hoài Thu