Chính phủ Nhật Bản thông qua kế hoạch giải tán Hạ viện, các đảng chuẩn bị cạnh tranh khốc liệt

Nội các của Thủ tướng Takaichi Sanae đã thông qua kế hoạch giải tán Hạ viện. (Nguồn: Kyodo)

Hãng thông tấn Kyodo cho biết, dù Hiến pháp Nhật Bản quy định Thủ tướng có thẩm quyền giải tán Hạ viện, nhưng đây là lần đầu tiên trong vòng 60 năm qua, việc giải tán Hạ viện diễn ra ngay đầu kỳ họp Quốc hội thường kỳ.

Việc giải tán Hạ viện ngay trong ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội đã chính thức khởi động chiến dịch tranh cử ngắn kỷ lục. Trong bối cảnh đó, cả liên minh cầm quyền và phe đối lập đều đưa ra đề xuất giảm hoặc bãi bỏ thuế tiêu dùng đối với thực phẩm, nhằm giảm gánh nặng chi phí sinh hoạt cho các hộ gia đình đang chịu tác động của lạm phát.

Nhiệm kỳ hiện tại của các nghị sĩ Hạ viện lẽ ra kéo dài đến năm 2028. Tuy nhiên, bà Takaichi cho rằng bà chưa từng nhận được sự ủy nhiệm trực tiếp của cử tri kể từ khi nhậm chức hồi tháng 10/2025 khi bà nhậm chức, cũng như đối với liên minh cầm quyền mới giữa đảng Dân chủ Tự do (LDP) và đảng Đổi mới Nhật Bản được thành lập cùng thời điểm.

Cuộc bầu cử sắp tới đánh dấu lần đầu các ứng cử viên ra tranh cử dưới danh nghĩa Liên minh cải cách trung dung, khối đối lập mới được hình thành từ sự hợp tác giữa đảng Dân chủ lập hiến Nhật Bản và đảng Komeito, đối tác liên minh lâu năm của LDP trong suốt 26 năm.

Trong khi liên minh cầm quyền cân nhắc tạm ngừng áp thuế tiêu dùng đối với thực phẩm, phe đối lập đề xuất xóa bỏ hoàn toàn sắc thuế này, khiến vấn đề nguồn tài chính bù đắp dự kiến trở thành trọng tâm tranh luận trong chiến dịch tranh cử, nhất là trong bối cảnh giá cả leo thang kéo dài.

Bên cạnh đó, các chủ đề như tài chính – chính trị, sau những bê bối quỹ đen từng làm rung chuyển LDP, cùng các vấn đề liên quan người nước ngoài và khách du lịch, dự báo sẽ nổi lên trong các cuộc tranh luận bầu cử.

Dù nội các của bà Takaichi hiện có tỷ lệ ủng hộ cao, liên minh cầm quyền chỉ nắm đa số mong manh tại Hạ viện và vẫn ở thế thiểu số tại Thượng viện, buộc chính phủ phải dựa vào sự hợp tác của phe đối lập trong quá trình thông qua luật và ngân sách.

Quyết định ấn định ngày bầu cử chỉ 16 ngày sau khi giải tán Hạ viện, khoảng thời gian ngắn nhất trong lịch sử hậu chiến của Nhật Bản, vấp phải chỉ trích vì khiến cử tri không có đủ thời gian đánh giá các chương trình chính sách.

Các đảng đối lập lên án việc Thủ tướng kêu gọi bầu cử sớm trước khi Quốc hội thông qua ngân sách sơ bộ cho tài khóa 2026, bắt đầu từ tháng 4, cho rằng chính phủ đã đặt tính toán chính trị lên trên ưu tiên điều hành.

Cuộc bầu cử Hạ viện gần nhất của Nhật Bản được tổ chức vào tháng 10/2024.

Bảo Minh