Chính phủ Pháp tránh được kịch bản sụp đổ, bà Le Pen phản ứng gắt

Chính phủ Pháp, do Thủ tướng Sébastien Lecornu lãnh đạo, ngày 23/1 đã thành công tránh được kịch bản sụp đổ, sau khi kích hoạt "điều khoản đặc biệt" 49.3 của Hiến pháp để thông qua phần thu nhập của ngân sách năm 2026 mà không cần lá phiếu của các nhà lập pháp.

Điều này diễn ra trong bối cảnh Quốc hội (Hạ viện) Pháp bị "treo", không đảng nào nắm đa số tuyệt đối, dẫn đến những tháng đàm phán thất bại về dự luật tài chính nhằm kiểm soát thâm hụt ngân sách.

Điều 49.3, một công cụ Hiến pháp cho phép chính phủ thông qua luật mà không cần đưa ra bỏ phiếu tại Hạ viện, đã được sử dụng như một "giải pháp cuối cùng", theo Thủ tướng Lecornu.

Trước đó, vào tháng 10 năm ngoái, ông Lecornu từng hứa không sử dụng cơ chế này, nhưng tình hình chính trị buộc phải đảo ngược quyết định. Để đảm bảo sự ủng hộ, ông đã đưa ra các nhượng bộ phút chót cho Đảng Xã hội để họ không tham gia lật đổ chính phủ.

Chính phủ Pháp, do Thủ tướng Sébastien Lecornu lãnh đạo, vượt qua 2 cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm, ngày 23/1/2026. Ảnh: Belga News Agency

Việc kích hoạt điều 49.3 đã khơi mào 2 cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm tại Hạ viện vào ngày 23/1. Cuộc bỏ phiếu đầu tiên do Đảng Nước Pháp Bất khuất (LFI) cực tả liên minh với Đảng Xanh và Đảng Cộng sản đề xuất, nhận được 269 phiếu ủng hộ – thiếu 19 phiếu so với mức 288 cần thiết để thành công.

Cuộc bỏ phiếu thứ hai do Đảng Tập hợp Quốc gia (NR) cực hữu của bà Marine Le Pen khởi xướng thậm chí nhận được ít phiếu hơn và cũng thất bại. Cả Đảng Xã hội trung tả và Đảng Cộng hòa bảo thủ đều không ủng hộ các động thái này, giúp chính phủ sống sót.

Nghị sĩ Laurent Baumel của Đảng Xã hội bảo vệ quyết định từ chối ủng hộ các cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm bằng cách cảnh báo về "một cuộc khủng hoảng chính trị" nếu chính phủ sụp đổ.

Nghị sĩ Nicolas Ray của Đảng Cộng hòa cũng có lập trường tương tự, lập luận rằng quốc hội nên cho phép thông qua ngân sách, vì "đó là điều mà người dân Pháp đang yêu cầu chúng ta".

Chính quyền Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã phải một lần nữa "bỏ qua" quốc hội sau nhiều tháng đàm phán không thành công trong việc thông qua dự luật tài chính kiềm chế thâm hụt ngân sách tại Hạ viện.

Trong cuộc chạy đua tìm kiếm ngân sách này, ông Macron đã mất 2 chính phủ và chứng kiến nước Pháp rơi vào tình trạng hỗn loạn hiếm thấy kể từ khi thành lập nền Cộng hòa thứ 5 vào năm 1958, hệ thống chính phủ hiện tại.

Chính trị gia cực hữu Le Pen đã chỉ trích gay gắt quy trình này là "sự lạm dụng Hiến pháp". Bà cảnh báo, những người đã ủng hộ ông Lecornu trong các cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm sẽ phải trả giá trong các cuộc bầu cử sắp tới, bao gồm cả bầu cử địa phương vào tháng 3/2026 và bầu cử Tổng thống vào năm 2027.

"Đừng nghĩ rằng không ai đang theo dõi các ông. Người dân Pháp đang nhìn thấy các ông, và họ sẽ bắt các ông phải trả giá tại hòm phiếu", bà Le Pen nói.

Ông Lecornu cho biết thâm hụt ngân sách sẽ không vượt quá 5% GDP, thấp hơn mức 5,4% vào năm 2025 nhưng vẫn cao hơn nhiều so với mức trần 3% của Liên minh châu Âu (EU). Một quan chức chính phủ cho biết chính phủ dự kiến toàn bộ ngân sách sẽ được thông qua chính thức trong nửa đầu tháng 2.

Minh Đức (Theo Reuters, Euronews)