Chiến sự Trung Đông ngày 8: Ông Trump yêu cầu Iran 'đầu hàng vô điều kiện'; Ông Putin điện đàm Tổng thống Iran

Chiến sự Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp, dù bắt đầu xuất hiện những nỗ lực ngoại giao.

Ông Trump yêu cầu Iran “đầu hàng vô điều kiện”

Ngày 6-3, Tổng thống Mỹ Donald Trump yêu cầu Iran “đầu hàng vô điều kiện” như là kết quả duy nhất có thể chấp nhận được để chấm dứt xung đột, đồng thời hứa sẽ giúp tái thiết nền kinh tế nước này nếu Tehran chấp nhận, theo hãng tin Reuters.

Yêu cầu của ông Trump được xem là sự mở rộng đáng kể mục tiêu của Mỹ trong cuộc chiến, khi trước đó Washington nói rằng chiến dịch chủ yếu nhằm vào chương trình tên lửa và lực lượng hải quân của Iran.

“Sẽ không có thỏa thuận nào với Iran ngoài đầu hàng vô điều kiện” - ông Trump viết trên nền tảng Truth Social.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: WHITE HOUSE

Bài đăng được đưa ra trong lúc Israel oanh kích các mục tiêu của chính quyền Iran tại Tehran và các vị trí của Hezbollah ở thủ đô Beirut (Lebanon). Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho biết các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào Iran “sắp gia tăng mạnh mẽ”.

Ông Trump nói rằng sau khi Cộng hòa Hồi giáo Iran chấp nhận đầu hàng, Mỹ và các đồng minh sẽ nỗ lực đưa Iran “trở lại từ bờ vực hủy diệt, khiến nền kinh tế nước này lớn hơn, tốt hơn và mạnh hơn bao giờ hết”.

Điều này sẽ phụ thuộc vào việc thiết lập một nhà lãnh đạo mà ông gọi là “tuyệt vời và được chấp nhận”.

Bình luận của tổng thống Mỹ được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết “một số quốc gia đã bắt đầu các nỗ lực hòa giải” - một trong những tín hiệu đầu tiên cho thấy có sáng kiến ngoại giao nhằm chấm dứt cuộc xung đột.

Ông Pezeshkian không nêu rõ những quốc gia đó là ai và cũng không cung cấp thêm chi tiết.

“Cần nói rõ: chúng tôi cam kết hướng tới hòa bình lâu dài trong khu vực, nhưng chúng tôi sẽ không do dự dù chỉ một chút trong việc bảo vệ phẩm giá và quyền lực của đất nước mình” - ông Pezeshkian cho biết.

Mỹ gây sức ép lên Sri Lanka liên quan tàu Iran

Hãng Reuters ngày 6-3 dẫn một bức điện nội bộ của Bộ Ngoại giao Mỹ rằng Washington đang gây sức ép lên chính phủ Sri Lanka nhằm không hồi hương những người sống sót từ tàu chiến Iran mà Mỹ đánh chìm trong tuần này, cũng như thủy thủ đoàn của một tàu Iran thứ hai hiện đang bị Sri Lanka giữ.

Một tàu ngầm Mỹ đã đánh chìm tàu chiến IRIS Dena của Iran ở Ấn Độ Dương, cách thành phố cảng Galle ở phía nam Sri Lanka khoảng 19 hải lý vào ngày 4-3, khiến hàng chục thủy thủ thiệt mạng.

Đến ngày 5-3, Sri Lanka bắt đầu đưa 208 thủy thủ từ con tàu Iran thứ hai - tàu hỗ trợ hải quân IRIS Booshehr - lên bờ. Con tàu này bị mắc kẹt trong vùng đặc quyền kinh tế của Sri Lanka nhưng nằm ngoài ranh giới lãnh hải.

Tổng thống Sri Lanka Anura - ông Kumara Dissanayake cho biết quốc đảo của ông có “trách nhiệm nhân đạo” trong việc tiếp nhận thủy thủ đoàn.

Bức điện nội bộ của Bộ Ngoại giao Mỹ, đề ngày 6-3 và chưa từng được công bố trước đó, cho biết bà Jayne Howell, quyền đại biện tại đại sứ quán Mỹ ở Sri Lanka, đã nhấn mạnh với chính phủ Sri Lanka rằng cả thủy thủ đoàn tàu Booshehr lẫn 32 người sống sót từ tàu Dena đều không nên được hồi hương về Iran.

Bức điện cũng nêu rõ “giới chức Sri Lanka nên hạn chế các nỗ lực của Iran nhằm sử dụng những người bị giam giữ cho mục đích tuyên truyền”.

Theo bức điện, bà Howell cũng nói với đại sứ Israel phụ trách Ấn Độ và Sri Lanka rằng không có kế hoạch hồi hương các thủy thủ này về Iran. Vị đại sứ đã hỏi bà Howell liệu có nỗ lực nào nhằm tiếp cận thủy thủ đoàn để khuyến khích họ “đào tẩu” hay không.

Các bên liên quan chưa bình luận về thông tin trên.

Iran cảnh báo EU không tham gia cùng Mỹ và Israel

Khói và lửa bốc lên từ hiện trường các cuộc không kích ở khu vực trung tâm thủ đô Tehran (Iran) vào ngày 6-3. Ảnh: AFP

Ngày 6-3, trả lời phỏng vấn của đài France24, Thứ trưởng Ngoại giao Iran - ông Majid Takht-Ravanchi nói rằng các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) tham gia cùng Mỹ và Israel tấn công Iran sẽ trở thành “mục tiêu hợp pháp” của Iran.

“Bất kỳ quốc gia nào tham gia vào hành động xâm lược Iran, đứng cùng Mỹ và Israel trong cuộc tấn công chống lại Iran, chắc chắn cũng sẽ trở thành mục tiêu hợp pháp cho các đòn trả đũa của Iran” - ông Takht-Ravanchi nói.

Trong khi một số nước EU như Pháp, Hy Lạp và Ý đã điều tàu chiến tới Trung Đông, và phần lớn các lãnh đạo cấp cao của EU đã lên án các cuộc tấn công của Iran trong khu vực, họ chủ yếu kêu gọi chấm dứt xung đột và thúc đẩy một giải pháp ngoại giao.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết hôm 6-3 rằng Berlin đang làm việc với các đối tác để tìm cách chấm dứt giao tranh với Iran, đồng thời khẳng định nước này chia sẻ các mục tiêu của Mỹ và Israel.

Cùng ngày, Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc Amir Saeid Iravani cho biết ít nhất 1.332 dân thường Iran đã thiệt mạng cho đến nay trong cuộc xung đột với Israel và Mỹ, và hàng nghìn người khác đã bị thương.

Phe đối lập người Kurd tuyên bố không tham chiến với Iran theo yêu cầu của bất kỳ nước nào

Ngày 6-3, người phát ngôn đảng Tự do Kurdistan Iran - ông Khalil Nadiri nói với kênh Al Jazeera rằng phe đối lập người Kurd không có ý định tham gia xung đột vũ trang với Tehran theo yêu cầu của bất kỳ quốc gia nào.

“Nếu chúng tôi muốn tham gia chiến tranh, đó sẽ không phải theo yêu cầu hay lời kêu gọi của bất kỳ quốc gia nào” - ông Nadiri nói.

Ông Nadiri cũng cho biết lực lượng chủ yếu của phe đối lập người Kurd đang ở trong lãnh thổ Iran.

“Hàng chục nghìn chiến binh của chúng tôi đang đóng tại Kurdistan thuộc Iran” - ông nói. Vì vậy, theo người phát ngôn, việc tham gia xung đột không đòi hỏi phải điều động lực lượng từ nhóm người Kurd ở Iraq.

Trước đó trong tuần, trang Axios đưa tin các lực lượng người Kurd đang chuẩn bị cho khả năng mở một chiến dịch tấn công nhằm vào Iran với sự hỗ trợ của cơ quan tình báo Mỹ và Israel.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết Tổng thống Trump gần đây đã trao đổi với các lãnh đạo lực lượng người Kurd. Bà khẳng định Washington không có kế hoạch sử dụng các lực lượng người Kurd chống lại chính quyền Iran.

Ông Putin điện đàm Tổng thống Iran

Ngày 6-3, Điện Kremlin cho biết Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã nhất trí tiếp tục duy trì liên lạc giữa hai nước thông qua nhiều kênh khác nhau sau khi hai nhà lãnh đạo có cuộc điện đàm trước đó cùng ngày, theo hãng thông tấn TASS.

Đây là thông báo công khai đầu tiên về các cuộc tiếp xúc ở cấp cao như vậy kể từ sau cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran.

“Chúng tôi đã nhất trí rằng các cuộc tiếp xúc với phía Iran sẽ tiếp tục thông qua nhiều kênh khác nhau” - Điện Kremlin cho biết.

THẢO VY