Chiến sự Iran giúp cảng Pakistan đạt sản lượng trung chuyển cả năm chỉ trong 24 ngày

Hình ảnh cảng Karachi. Ảnh: AFP

Theo Nikkei Asia, cảng Karachi của Pakistan đang chứng kiến sự bùng nổ chưa từng có về lượng hàng trung chuyển khi căng thẳng tại Trung Đông làm gián đoạn tuyến vận tải huyết mạch qua Eo biển Hormuz, buộc các hãng tàu quốc tế phải nhanh chóng điều chỉnh hành trình. Cùng với đó, chính sách giảm mạnh phí cảng của Islamabad đã tạo thêm động lực để các hãng vận tải chuyển hướng về cảng biển bên bờ Arab này.

Bộ trưởng Hàng hải Pakistan Muhammad Junaid Anwar Chaudhry cho biết chỉ trong 24 ngày gần đây, cảng Karachi đã xử lý lượng hàng trung chuyển tương đương 8.313 container, gần bằng toàn bộ sản lượng của cả năm 2025 là khoảng 8.300 container. Con số này cho thấy mức tăng trưởng đột biến trong thời gian rất ngắn.

Các hãng tàu bắt đầu dỡ hàng tại Karachi khi hoạt động vận tải tới các cảng lớn trong khu vực Vùng Vịnh như Dubai hay Salalah bị gián đoạn nghiêm trọng. Nguyên nhân chính đến từ việc Eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược toàn cầu - gần như bị đóng cửa từ đầu tháng 3 sau các cuộc tấn công liên quan đến Mỹ và Israel.

Các chuyên gia nhận định xung đột Trung Đông là yếu tố then chốt khiến các trung tâm trung chuyển truyền thống, đặc biệt là cảng Jebel Ali của Dubai, rơi vào tình trạng tê liệt. Trong bối cảnh đó, Karachi nổi lên như một điểm thay thế khả thi nhờ vị trí địa lý gần kề.

Một chuyên gia kinh tế cho biết việc các hãng tàu buộc phải chuyển hướng đã mang lại lợi ích trực tiếp cho Karachi, không chỉ ở lưu lượng hàng hóa mà còn ở nguồn thu từ phí cảng và dịch vụ đi kèm.

Không chỉ hưởng lợi từ yếu tố địa chính trị, sự tăng trưởng của cảng Karachi còn được hỗ trợ bởi nền tảng hợp tác sẵn có với các doanh nghiệp vận tải biển quốc tế. Nhiều tập đoàn khai thác cảng và hãng tàu lớn đã duy trì hoạt động tại Pakistan từ trước, giúp việc chuyển hướng hàng hóa diễn ra nhanh chóng mà không cần thiết lập lại hệ thống từ đầu.

Theo các chuyên gia trong ngành, việc các tuyến thương mại hiện hữu đã được thiết lập từ trước cho phép các hãng tàu tận dụng ngay cơ sở hạ tầng và mạng lưới vận hành tại Karachi khi khủng hoảng xảy ra.

Bên cạnh đó, công suất còn dư tại các cảng Pakistan cũng đóng vai trò quan trọng. Việc đóng cửa biên giới với Afghanistan khiến hoạt động trung chuyển quá cảnh bị đình trệ, vô tình tạo thêm không gian để tiếp nhận lượng hàng quốc tế tăng đột biến.

Một yếu tố quan trọng khác là chính sách tài khóa mới của chính phủ Pakistan, áp dụng từ ngày 18/3, với mức giảm tới 60% phí cảng. Chính sách này được đánh giá là đòn bẩy chi phí hấp dẫn, khiến nhiều hãng tàu ưu tiên lựa chọn Karachi thay vì các cảng khác trong khu vực.

Dù đà tăng trưởng hiện tại rất ấn tượng, các chuyên gia cho rằng để duy trì vị thế này trong dài hạn, Pakistan cần xây dựng một khung chính sách ổn định và bền vững nhằm giữ lợi thế cạnh tranh về chi phí.

Việc tích hợp các ưu đãi tài chính vào chiến lược dài hạn sẽ quyết định liệu Karachi có thể trở thành một trung tâm trung chuyển mới hay chỉ là giải pháp tạm thời trong bối cảnh khủng hoảng.

Ở góc độ tích cực, sự gia tăng đột biến về hàng hóa đã góp phần cải thiện hình ảnh của Pakistan trên bản đồ logistics quốc tế, chứng minh khả năng xử lý hàng hóa quy mô lớn và đáng tin cậy. Đây được xem là bước tiến quan trọng để cạnh tranh với các trung tâm lâu đời tại Vùng Vịnh.

Tuy nhiên, không phải tất cả đều lạc quan. Một số chuyên gia tài chính cảnh báo rằng hệ thống cảng chỉ là một phần của chuỗi logistics đa phương thức, bao gồm kho bãi, vận tải đường bộ và đường sắt. Việc mở rộng công suất cảng đòi hỏi đầu tư đồng bộ trên toàn bộ chuỗi giá trị này.

Trong bối cảnh ngân sách hạn chế, Pakistan có thể gặp khó khăn trong việc huy động nguồn lực để nâng cấp hạ tầng quy mô lớn, điều có thể cản trở khả năng duy trì đà tăng trưởng hiện tại.

Sự bùng nổ của cảng Karachi là minh chứng rõ nét cho cách các biến động địa chính trị có thể nhanh chóng tái định hình dòng chảy thương mại toàn cầu, đồng thời mở ra cơ hội cho những trung tâm mới nổi nếu biết tận dụng đúng thời điểm.

Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc