Chiến dịch 500 ngày đêm - Viết tiếp hành trình tri ân • Kỳ 2: Tăng tốc với thời gian trả lại tên cho các liệt sĩ

Cán bộ, chiến sĩ Bộ CHQS tỉnh dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ, tử sĩ Viện Quân y 6, Quân khu Tây Bắc.

Mỗi mẫu ADN đều thắp lên hy vọng đoàn tụ

Triển khai cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin trên toàn quốc do Bộ Công an phát động, từ ngày 19-23/7, Công an tỉnh Sơn La đã phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức thu nhận mẫu sinh phẩm ADN trên địa bàn toàn tỉnh. Đây là nguồn dữ liệu quan trọng để xây dựng ngân hàng ADN thân nhân liệt sĩ, phục vụ công tác đối sánh, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin trong thời gian tới.

Ngay từ sáng sớm, nhiều thân nhân liệt sĩ đã có mặt tại điểm thu nhận mẫu tại Trụ sở Công an tỉnh (số 53, đường Tô Hiệu) với mong muốn góp phần tìm lại danh tính người thân đã hy sinh vì Tổ quốc. Trong số đó, nhiều cụ ông, cụ bà, mái tóc bạc phơ, đôi chân mỏi, nhưng trong ánh mắt vẫn ánh lên hy vọng tìm lại thông tin liệt sĩ là người thân trong suốt mấy chục năm qua với một niềm mong mỏi, người thân sớm được trở về.

Lực lượng công an kiểm tra thông tin thân nhân liệt sĩ.

Là một trong những thân nhân được lấy mẫu ADN đợt này, ông Bùi Nguyên Lượng, hiện sinh sống tại tổ 6, phường Tô Hiệu mang theo hy vọng tìm lại phần mộ người anh trai là liệt sĩ Bùi Xuân Cát. Suốt nhiều năm qua, gia đình ông Lượng đã tìm kiếm thông tin tại nhiều đơn vị, đến nhiều nghĩa trang liệt sĩ để tìm kiếm phần mộ của liệt sĩ Bùi Xuân Cát nhưng đều chưa có kết quả

Ông Lượng chia sẻ: Anh trai tôi nhập ngũ năm 1971, đến cuối năm 1973, gia đình nhận được giấy báo tử, biết anh hi sinh tại chiến trường C tại nước bạn Lào. Ngoài thông tin đó, gia đình không có bất cứ manh mối nào về nơi anh trai an nghỉ. Vì vậy, việc được thu nhận mẫu ADN lần này thắp lên hy vọng giúp gia đình sớm xác định được danh tính, tìm được phần mộ của anh để đưa anh trở về với quê hương, người thân sau hơn 50 năm xa cách.

Tổ công tác thu nhận mẫu ADN cho thân nhân liệt sĩ.

Mang theo niềm hy vọng tìm được danh tính của 2 người chú ruột là liệt sĩ Lê Đình Mao, hi sinh năm 1966 và liệt sĩ Lê Đình Phi, hi sinh năm 1973 đều tại chiến trường miền Nam, ông Lê Xuân Hải ở phường Chiềng Cơi đưa người bố là thương binh đã ngoài 90 tuổi tới lấy mẫu ADN. Ông Hải thông tin: Gia đình tôi cũng đã rất nhiều lần đi tìm kiếm phần mộ 2 chú tôi, từ các tỉnh từ phía Nam trở ra; mỗi khi có quy tập ở đâu là gia đình đều đến để tìm kiếm, nhưng đến giờ phút này, phần mộ của 2 chú vẫn chưa được tìm thấy. Gia đình tôi mong rằng, qua Chiến dịch 500 ngày đêm, xác định được danh tính của các chú, để đưa các chú về với quê hương, về với gia đình.

Lực lượng công an kiểm tra thông tin thân nhân liệt sĩ.

Qua rà soát, tỉnh Sơn La có hơn 2.360 liệt sĩ chưa xác định được thông tin phần mộ. Lực lượng Công an đã rà soát, xác định trên 2.400 thân nhân theo dòng mẹ thuộc diện thu nhận mẫu ADN, trong đó hơn 2.000 thân nhân sẽ tham gia lấy mẫu ADN trong đợt này. Đợt cao điểm thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ được tổ chức tại 12 xã, phường trung tâm của các huyện, thành phố trước đây; đồng thời bố trí thêm điểm thu nhận tại phường Chiềng An. Các tổ công tác triển khai theo hình thức cuốn chiếu, hoàn thành việc thu nhận tại địa bàn này sẽ tiếp tục di chuyển đến địa bàn khác theo lịch trình…
Trung tá Nguyễn Thái Hiệp, Phó Trưởng phòng Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an tỉnh, thông tin: Trong quá trình triển khai, lực lượng Công an đã phối hợp chặt chẽ với các cấp, ngành, thu nhận số lượng lớn mẫu sinh phẩm của thân nhân liệt sĩ phục vụ xây dựng cơ sở dữ liệu ADN. Không chỉ đạt kết quả về số lượng, chương trình còn nhận được sự đồng thuận, tham gia của các gia đình. Nhiều thân nhân cao tuổi trực tiếp đến điểm thu mẫu, còn những trường hợp không thể đi lại được lực lượng Công an đến tận nhà hỗ trợ.

Công tác thu nhận mẫu sinh phẩm được thực hiện theo quy trình chặt chẽ, từ khâu kiểm tra, đối chiếu thông tin, đến lấy mẫu, hoàn thiện hồ sơ... Mỗi mẫu ADN được thu nhận không chỉ góp phần hoàn thiện cơ sở dữ liệu phục vụ đối sánh, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ mà còn thắp lên niềm hy vọng cho các gia đình đã mòn mỏi chờ đợi suốt nhiều thập kỷ.

Trách nhiệm và nghĩa vụ thiêng liêng

Chạy đua với thời gian trả lại tên cho các liệt sĩ, với tinh thần, trách nhiệm cao, Ban Chỉ đạo tỉnh đã xây dựng kế hoạch tuyên truyền, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan báo chí Trung ương, Quốc phòng Việt Nam, Quân khu 2, hệ thống phát thanh, truyền hình và các nền tảng số để tăng cường tuyên truyền về kết quả thực hiện nhiệm vụ và các hoạt động của Chiến dịch. Đã có gần 400 lượt tin, bài, phóng sự, chuyên trang, chuyên mục được đăng tải, phát sóng trên các phương tiện thông tin đại chúng. Qua đó, lan tỏa trách nhiệm xã hội, khơi dậy tinh thần tri ân và huy động sự tham gia của toàn dân trong chiến dịch đầy ý nghĩa.

Lễ truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ phường Tô Hiệu.

Cùng với đó, là sự vào cuộc đầy tình cảm, trách nhiệm, lương tâm, xuất phát từ mệnh lệnh của trái tim đối với các Anh hùng liệt sĩ và thân nhân liệt sĩ của các thành viên, các sở ngành, cơ quan, đơn vị, địa phương. Hiện nay, Sở Nội vụ, Sở Y tế, Công an tỉnh và các ngành liên quan, luôn chủ động rà soát, chuẩn hóa toàn bộ hồ sơ liệt sĩ, hồ sơ mộ liệt sĩ, thông tin thân nhân và tài liệu lưu trữ. Tăng cường phối hợp trong xác minh nhân thân, đối chiếu thông tin, khai thác dữ liệu dân cư, dữ liệu lịch sử và các nguồn tư liệu phục vụ xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Bảo quản, lưu trữ tạm thời mẫu hài cốt liệt sĩ; tăng cường lực lượng chuyên môn tham gia các tổ lấy mẫu hài cốt liệt sĩ khi có hiệp đồng của Bộ CHQS tỉnh.

Đặc biệt, bằng uy tín và tình đồng đội, Hội Cựu chiến binh trong tỉnh đang đóng vai trò quan trọng, là cầu nối tiếp nhận thông tin và trực tiếp cùng các lực lượng đưa các anh hùng liệt sĩ về với đất mẹ. Đại tá Hoàng Mạnh Long, Chủ tịch Hội CCB tỉnh, chia sẻ: Hội Cựu Chiến binh tỉnh và các Ban liên lạc truyền thống, Ban liên lạc các mặt trận tổ chức hội nghị phát động cung cấp thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ. Tổ chức phát phiếu khảo sát gửi đến từng hộ gia đình; đăng tải, chia sẻ Thư ngỏ, đường link và mã QR phiếu khảo sát điện tử của Quân khu trên các fanpage, cổng thông tin điện tử và các nền tảng mạng xã hội chính thống của cơ quan, đơn vị, địa phương. Đồng thời, kêu gọi toàn thể cán bộ, hội viên và nhân dân tích cực cung cấp thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ và nơi an táng để chiến dịch đạt kết quả cao nhất.

Công an phường Chiềng An đưa đón thân nhân liệt sĩ đến lấy mẫu sinh phẩm.

Bằng những việc làm thiết thực nhất, Tuổi trẻ trong tỉnh đã tích cực phát huy tinh thần xung kích, tình nguyện, tích cực tham gia các hoạt động tuyên truyền, thu thập thông tin, chăm sóc các công trình ghi công liệt sĩ và các hoạt động tri ân. Thành lập các đội hình thanh niên tình nguyện hỗ trợ lực lượng chức năng trong quá trình tìm kiếm, quy tập khi có yêu cầu. Tham gia thu thập thông tin về liệt sĩ; thông tin từ nhân chứng lịch sử, cựu chiến binh, thân nhân liệt sĩ. Vận động nhân dân cung cấp thông tin có giá trị phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Tổ chức các hoạt động tình nguyện, tri ân; tổ chức vệ sinh, chỉnh trang nghĩa trang liệt sĩ, nhà bia tưởng niệm, công trình ghi công liệt sĩ; thăm hỏi, tặng quà các gia đình chính sách, thân nhân liệt sĩ, người có công với cách mạng...
Chị Đinh Thị Bích Phương, Bí thư Đoàn xã Thuận Châu, chia sẻ: Là thế hệ trẻ hôm nay, chúng ta được sống trong hòa bình, độc lập và phát triển nhờ sự hi sinh to lớn của các Anh hùng liệt sĩ. Tham gia chiến dịch 500 ngày đêm không chỉ là trách nhiệm mà còn là tình cảm, lòng biết ơn sâu sắc của tuổi trẻ đối với những người đã ngã xuống vì Tổ quốc. Chúng tôi nhận thức rằng việc tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ góp phần làm vơi đi nỗi đau chiến tranh, giúp các gia đình liệt sĩ tìm lại người thân, đồng thời giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ.

Lấy mẫu sinh phẩm xét nghiệm ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Tiếp tục quán triệt và triển khai thực hiện các chỉ thị, nghị quyết, văn bản lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước và Ban Chỉ đạo quốc gia, Quân khu 2 về công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Ban Chỉ đạo tỉnh chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, địa phương gắn công tác khảo sát, xác minh thông tin với tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị, địa phương, huy động tối đa các nguồn lực tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền về nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; chỉ đạo đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính trên địa bàn tỉnh, trọng tâm là các khu vực, địa bàn có nhiều thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ; phấn đấu hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ năm 2026 và tạo nền tảng hoàn thành mục tiêu của Chiến dịch 500 ngày đêm.

Đại tá Hà Văn Dưng, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Ủy viên Thường trực Ban Chỉ đạo tỉnh về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, cho biết: Chiến dịch 500 ngày đêm kéo dài đến tháng 7/2027. Với quyết tâm của cả hệ thống chính trị, tỉnh Sơn La đã hoàn thành việc lấy mẫu giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ sớm hơn kế hoạch đề ra, đó là một đoạn đường đầy cảm xúc, là tình cảm, sự tri ân của cán bộ, đảng viên và đồng bào các dân tộc tỉnh Sơn La đối với các Anh hùng liệt sĩ.

Thân nhân liệt sĩ thắp hương tại Nghĩa trang liệt sĩ phường Mộc Châu.

Những người trực tiếp làm nhiệm vụ luôn quyết tâm “vượt nắng thắng mưa” không chỉ vì trách nhiệm mà còn là lời tri ân dành cho những người đã hi sinh vì Tổ quốc. Mỗi mẫu hài cốt được thu thập là một niềm hy vọng được thắp lên. Hy vọng về ngày những người lính trở về với đúng tên tuổi của mình, sau bao năm chờ đợi.

Chiến dịch 500 ngày đêm không chỉ nhân văn, ý nghĩa phù hợp với truyền thống, đạo lý của dân tộc ta mà còn là minh chứng rõ nét rằng Đảng là của dân và các quyết sách của Đảng xuất phát từ nguyện vọng, mong mỏi của người dân. Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, hành trình tìm lại tên cho những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc đang từng bước được hiện thực hóa. Sau Chiến dịch 500 ngày đêm, tin rằng, sẽ có những giọt nước mắt đoàn tụ khi các liệt sĩ được “trở về” trong vòng tay gia đình sau hơn nửa thế kỷ chờ mong.

Việt Anh - Hồng Nhẫn