Chiến dịch 500 ngày đêm: Đã quy tập hơn 2.000 hài cốt liệt sĩ, đẩy nhanh xác định danh tính

Lễ viếng, truy điệu và an táng 13 hài cốt liệt sĩ được tìm thấy tại khu vực Câu Nhi, xã Nam Hải Lăng (Quảng Trị). (Ảnh: HIẾU MINH)

Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Chiến dịch 500 ngày đêm) không chỉ là nhiệm vụ chính trị mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc mà còn là hành trình tri ân được thực hiện bằng trách nhiệm, khoa học công nghệ và sự chung tay của toàn xã hội, hướng tới dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2027).

Theo số liệu tổng hợp của Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, tính đến ngày 29/8, các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập được 2.014 hài cốt liệt sĩ, trong đó 990 hài cốt ở trong nước, 174 hài cốt tại Lào và 850 hài cốt tại Campuchia.

Trong đó, tại Tuyên Quang, đã phát hiện 5 mộ tập thể, với khoảng 23 hài cốt liệt sĩ, được tìm thấy qua 5 đợt từ tháng 1 đến tháng 7/2026 tại các điểm cao 211A, mỏm E2 và E4 điểm cao 685, điểm cao 823,2.

Tại Công viên Lê Thị Riêng, Thành phố Hồ Chí Minh, lực lượng chức năng đã tìm kiếm được 521 hài cốt liệt sĩ. Ngoài ra, tại khu vực Câu Nhi, Quảng Trị phát hiện 13 hài cốt liệt sĩ; xã Minh Đức, thành phố Đồng Nai phát hiện 26 hài cốt; xã Đắk Pé, Đắk Lắk phát hiện 10 hài cốt và khu vực đường Trường Chinh (Quảng Ngãi) phát hiện 4 hài cốt liệt sĩ.

Tính đến ngày 29/8, Chiến dịch 500 ngày đêm đang huy động 32 đội tìm kiếm, quy tập với tổng quân số 1.559 người. Trong đó, có 13 đội thực hiện nhiệm vụ trong nước và 19 đội làm nhiệm vụ ở nước ngoài, gồm 8 đội tại Lào và 11 đội tại Campuchia. Các đơn vị đã tổ chức 17 lễ truy điệu, an táng hài cốt liệt sĩ, trong đó đón 888 hài cốt liệt sĩ.

Đã có 17/34 tỉnh, thành phố hoàn thành lấy mẫu hài cốt liệt sĩ

Về công tác tổ chức lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, đến nay, các lực lượng đã tổ chức lấy mẫu tại 167.948 mộ liệt sĩ, đạt 78,83% tiến độ. Trong số này, có 116.083 mộ đủ điều kiện lấy mẫu, đạt 69,19%; 51.865 mộ chưa đủ điều kiện lấy mẫu.

Đến nay, đã có 17/34 tỉnh, thành phố đã hoàn thành tổ chức lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, gồm các tỉnh: Cao Bằng, Lạng Sơn, Điện Biên, Tuyên Quang, Lai Châu, Sơn La, Lào Cai, Hải Phòng, Ninh Bình, Nghệ An, Hà Tĩnh, thành phố Huế, Khánh Hòa, Đắk Lắk, Lâm Đồng, Thành phố Hồ Chí Minh, Tây Ninh.

Để triển khai nhiệm vụ, 264 tổ, đội lấy mẫu với khoảng 3.500 người đã được huy động.

Công tác lấy mẫu thân nhân liệt sĩ cũng được lực lượng chức năng đẩy mạnh. Tổng số mẫu đã lấy là 265.761 mẫu; trong đó 71.102 mẫu đã được phân tích và 66.909 mẫu được đồng bộ vào cơ sở dữ liệu. Đây là nguồn dữ liệu quan trọng phục vụ quá trình phân tích, đối sánh ADN, từng bước xác định danh tính những liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Cùng với việc lấy mẫu tại các địa phương, công tác tiếp nhận, lưu trữ và bảo quản mẫu hài cốt liệt sĩ được triển khai nhằm bảo đảm nguồn mẫu phục vụ giám định.

Đến ngày 29/8, đã tiếp nhận, lưu trữ và bảo quản 60.189 mẫu hài cốt liệt sĩ của các địa phương. Riêng Viện Pháp y Quân đội đã tiếp nhận 30.474 mẫu hài cốt liệt sĩ của 17 tỉnh, thành phố và thực hiện giám định 195 mẫu.

Công tác rà phá bom mìn, vật nổ tiếp tục được xác định là nhiệm vụ quan trọng, trực tiếp bảo đảm an toàn cho hoạt động tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Cho đến nay, các lực lượng đã rà phá được 12.744,2/22.725ha, đạt 56,08% kế hoạch. Riêng vùng lõi Vị Xuyên/Tuyên Quang đã rà phá 4.162,2/4.460ha, đạt 93,32%.

Để thực hiện nhiệm vụ, 360 đội rà phá bom mìn, vật nổ được huy động, sử dụng 1.311 máy dò và các trang thiết bị chuyên dụng, với tổng số 5.183 người tham gia.

Những con số trên cho thấy khối lượng công việc của Chiến dịch 500 ngày đêm vẫn còn rất lớn. Bên cạnh việc tiếp tục mở rộng tìm kiếm, quy tập tại các địa bàn, việc hoàn thành lấy mẫu, phân tích mẫu, đồng bộ dữ liệu và rà phá bom mìn, vật nổ là những nhiệm vụ có tính quyết định để nâng cao hiệu quả xác định danh tính liệt sĩ.

Hiện cả nước vẫn còn khoảng 175.000 trường hợp chưa tìm thấy hài cốt và gần 300.000 trường hợp chưa xác định được danh tính. Trong bối cảnh đó, Chiến dịch 500 ngày đêm đang được triển khai quyết liệt trong cả hệ thống chính trị.

Ứng dụng khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo để đẩy nhanh tốc độ phân tích hồ sơ về liệt sĩ

Nhằm hoàn thành tốt nhiệm vụ Chiến dịch 500 ngày đêm, tại hội nghị rút kinh nghiệm công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ do Bộ Quốc phòng tổ chức ngày 26/8, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Quân ủy Trung ương, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Phó trưởng ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đề nghị các cơ quan, đơn vị, địa phương, Ban chỉ đạo các cấp đẩy mạnh, phát huy hơn nữa hiệu quả hoạt động thông tin, tuyên truyền; tranh thủ mọi nguồn thông tin có được từ các tổ chức, cá nhân, cả ở trong nước và nước ngoài để hình thành kho dữ liệu thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ.

Cùng với đó, tích cực điều tra, rà soát, xác minh, kết nối, xử lý hiệu quả các nguồn thông tin để khoanh vùng, xác định khu vực, địa bàn trọng điểm cần tìm kiếm, quy tập; nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo để đẩy nhanh tốc độ, sự chính xác trong phân tích hồ sơ về liệt sĩ phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập.

Lực lượng làm nhiệm vụ ở Lào, Campuchia làm tốt công tác chuẩn bị về cơ sở vật chất, con người, chế độ, chính sách, tổ chức huấn luyện quân sự, nghiệp vụ, giáo dục chính trị, xây dựng ý chí quyết tâm; làm tốt nhiệm vụ thu thập thông tin, phối hợp chính quyền địa phương và nhân dân nước bạn xác minh chính xác, cụ thể, chặt chẽ các thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ bộ đội Việt Nam...

Đối với địa bàn trong nước, Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu đề nghị các địa phương rà soát, lập danh sách các khu vực khả năng có mộ liệt sĩ, nhất là mộ liệt sĩ tập thể; tập trung nghiên cứu, rà soát, xác minh, phân tích, phối hợp các nhân chứng, cựu chiến binh, cựu binh Mỹ để củng cố hồ sơ theo đúng quy trình do Ban Chỉ đạo quốc gia quy định.

Chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ, nâng cao hiệu quả tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, quyết liệt chuyển trọng tâm vào địa bàn trong nước, các khu vực còn nhiều thông tin về mộ liệt sĩ, nhất là thông tin về mộ liệt sĩ tập thể.

Xây dựng kế hoạch tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ bảo đảm khả thi trên cơ sở kết quả rà soát, bổ sung, hoàn thiện hồ sơ, danh sách liệt sĩ; kết quả xác minh, kết luận địa bàn, lập bản đồ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, cơ sở dữ liệu bản đồ và cơ sở dữ liệu quốc gia về liệt sĩ; kết quả giải mã ký hiệu, phiên hiệu đơn vị.

Tăng cường hợp tác quốc tế trong cung cấp, trao đổi thông tin, hồ sơ giải mật, di vật, kỷ vật và dữ liệu chiến tranh; chia sẻ kinh nghiệm, bồi dưỡng nâng cao năng lực, kỹ thuật và khoa học công nghệ, hỗ trợ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ...

Đăng Huy