Chiến dịch 500 ngày đêm: Chạy đua với thời gian để trả lại tên cho các Anh hùng liệt sĩ

Chiến dịch này, như lời Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà - Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Ban Chỉ đạo quốc gia 515) khẳng định, là hành động trách nhiệm trước lịch sử, thể hiện sự tri ân sâu sắc đối với những người con ưu tú đã hiến dâng trọn tuổi xuân và xương máu vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà và Bí thư Tỉnh ủy Điện Biên Trần Tiến Dũng di chuyển hài cốt liệt sĩ ra nơi an táng - Ảnh: VGP/Thu Giang

Đồng bộ các giải pháp quyết liệt

Tại Lễ phát động triển khai Tháng cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin trên toàn quốc do Bộ Công an tổ chức sáng 24/6/2026, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà xúc động thông báo: Sau hơn nửa thế kỷ hy sinh, ba liệt sĩ Nguyễn Thiện Quyết, Nguyễn Trọng Cát và Đoàn Văn Khải đã được xác định danh tính và trở về với tên tuổi của mình. Đây không chỉ là niềm vui lớn lao của các gia đình mà còn là minh chứng sống động cho quyết tâm của Đảng, Nhà nước trong việc đưa các anh hùng trở về với quê hương, đất nước.

Theo Phó Thủ tướng, Chiến dịch 500 ngày đêm đang bước vào giai đoạn quyết định để hoàn thành mục tiêu đề ra. Hiện nay, cả nước còn trên 175.000 hài cốt liệt sĩ chưa tìm thấy, hơn 300.000 mộ liệt sĩ còn thiếu thông tin. Đây là nỗi trăn trở lớn của toàn Đảng, toàn dân. Công việc thiêng liêng này đòi hỏi tinh thần trách nhiệm trước lịch sử và sự cấp bách “chạy đua với thời gian”, khi nhiều thân nhân trực hệ của các liệt sĩ đã cao tuổi, sức khỏe yếu. Mỗi ngày trôi qua là một cơ hội có thể mất đi.

Với tinh thần đó, các bộ, ngành và địa phương đã xác định tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, tập trung tối đa nguồn lực để không bỏ lỡ những cơ hội cuối cùng.

Đại tá Lê Văn Sơn - Phó Cục trưởng Cục Chính sách - Xã hội, Tổng cục Chính trị (Bộ Quốc phòng), Phó Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo Quốc gia 515 - cho biết: Bộ Quốc phòng đã giao chỉ tiêu cụ thể cho các quân khu và đơn vị, kiện toàn 32 đội tìm kiếm, quy tập với khoảng 1.500 cán bộ, chiến sĩ. Phương pháp dò tìm được đổi mới, kết hợp đối chiếu tọa độ bản đồ với thực địa, lời kể nhân chứng và thiết bị hiện đại như ra đa quét ngầm, nhằm nâng cao độ chính xác, rút ngắn thời gian và giảm thiểu khối lượng đào đắp.

Đối với công tác lấy mẫu hài cốt, các quân khu, tỉnh, thành phố đã thành lập trên 300 đội với 3.500 người tham gia. Công tác rà phá bom mìn, vật liệu nổ được Bộ Quốc phòng chỉ đạo quyết liệt, với 330 tổ, đội, hơn 5.000 quân số và hơn 1.300 phương tiện chuyên dùng.

Kết quả bước đầu rất đáng khích lệ: Đã tìm kiếm, quy tập hơn 1.300 hài cốt liệt sĩ (bao gồm 3 mộ tập thể); lấy mẫu hơn 27.000 mộ (trong đó hơn 20.000 mộ đủ điều kiện bàn giao giám định); rà phá bom mìn trên 7.000 ha (riêng vùng lõi Vị Xuyên hơn 3.000 ha), đạt trên 70% tiến độ. Bộ Công an đã thu gần 95.000 mẫu sinh phẩm thân nhân, phân tích và đồng bộ hơn 50.000 mẫu vào cơ sở dữ liệu. Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước (Bộ Nội vụ) cũng đã rà soát, số hóa hàng nghìn hồ sơ, khoảng 200.000 trang tài liệu liên quan để phục vụ xác minh thông tin.

Phó Thủ tướng trò chuyện với thân nhân gia đình liệt sĩ - Ảnh: VGP/Thu Giang

Tăng tốc tìm kiếm, quy tập và giám định ADN

Nhiều địa phương đang tranh thủ thời tiết thuận lợi, đẩy nhanh tiến độ khai quật, lấy mẫu hài cốt và thu nhận sinh phẩm ADN.

Tại Ninh Bình, các lực lượng đã khai quật gần 3.000 phần mộ tại 72 nghĩa trang, thu hơn 2.700 mẫu hài cốt (trên 2.100 mẫu bàn giao giám định). Địa phương tiếp tục huy động toàn hệ thống chính trị để lấy mẫu cho hơn 7.800 phần mộ còn lại tại 250 nghĩa trang.

Quảng Trị khẩn trương thực hiện tại các nghĩa trang lớn, như Nghĩa trang Liệt sĩ Ba Dốc với 1.320 phần mộ. Lãnh đạo Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh nhấn mạnh đây vừa là nhiệm vụ chuyên môn vừa là trách nhiệm chính trị và sự tri ân đối với các anh hùng.

Tại Hải Phòng, gần 18.000/25.000 mẫu sinh phẩm thân nhân đã được thu nhận, đồng thời rà soát, cập nhật dữ liệu vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư phục vụ đối sánh ADN.

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, công tác khảo sát mộ liệt sĩ tập thể tại Công viên Lê Thị Riêng được triển khai nghiêm túc, chuẩn bị khai quật vào ngày 06/7.

Những kết quả bước đầu khẳng định Chiến dịch “500 ngày đêm” đang được triển khai đồng bộ, hiệu quả trên toàn quốc, mang lại hy vọng cho hàng nghìn gia đình.

Dự Hội nghị Quân chính toàn quân sơ kết 6 tháng đầu năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng ghi nhận và biểu dương toàn quân đã triển khai quyết liệt Chiến dịch, thể hiện tình cảm, trách nhiệm và sự tri ân sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ. Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục huy động sức mạnh tổng hợp, nâng cao hiệu quả công tác; đồng thời tổ chức chu đáo, trang trọng các hoạt động đền ơn đáp nghĩa, tri ân nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026).

Chiến dịch 500 ngày đêm không chỉ là cuộc chạy đua với thời gian mà còn là biểu tượng của lòng biết ơn, đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” và ý chí sắt son của dân tộc Việt Nam trong việc thực hiện chính sách đền ơn đáp nghĩa.

Hoàng Ngân