Châu Âu thành lập Liên minh Chống tên lửa đạn đạo

“Nhận thức rõ về mối đe dọa ngày càng gia tăng từ tên lửa đạn đạo cũng như tầm quan trọng ngày càng lớn của năng lực quốc phòng đối với an ninh của châu Âu, hôm nay chúng tôi tuyên bố khởi động quá trình thành lập Liên minh Chống tên lửa đạn đạo (Anti-Ballistic Missile Coalition) có tính chất hoàn toàn phòng thủ,” tuyên bố chung của các quốc gia châu Âu viết, được đăng tải trên trang chủ Điện Élyseé ngày 13/7 giờ địa phương.

Theo tuyên bố chung, các thành viên sáng lập của liên minh gồm Đan Mạch, Pháp, Đức, Italy, Hà Lan, Na Uy, Tây Ban Nha, Thụy Điển, Ukraine và Anh.

“Chúng tôi tin rằng việc bảo vệ châu Âu đòi hỏi một giải pháp tổng thể dựa trên kiến trúc phòng thủ tên lửa tích hợp, nhằm răn đe và đánh bại các mối đe dọa tên lửa trong tương lai thông qua nỗ lực tập thể, sự cởi mở về công nghệ và hợp tác công nghiệp đáng tin cậy. Năng lực này sẽ bổ sung cho các hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo hiện có, bao gồm những giải pháp phòng thủ độc lập của châu Âu mà các quốc gia tham gia đã mua hoặc sẽ mua trong tương lai,” tuyên bố có đoạn.

Các quốc gia này cũng khẳng định việc thành lập liên minh không nhằm chống lại bất kỳ quốc gia nào, mà để bảo vệ chính châu Âu.

“Thông qua việc kết nối năng lực của ngành công nghiệp quốc phòng, hoạt động nghiên cứu và kinh nghiệm tác chiến của các nước, chúng tôi hướng tới xây dựng một năng lực chống tên lửa đạn đạo chung cho châu Âu, đồng thời hỗ trợ các hoạt động liên quan,” tuyên bố chung viết.

Các nhà lãnh đạo châu Âu tuyên bố thành lập Liên minh Chống tên lửa đạn đạo ngày 13/7 giờ địa phương tại Paris (Pháp). Ảnh: X/@ZelenskyyUa (tài khoản X của ông Zelensky)

Về phần mình, sau cuộc họp đầu tiên của Liên minh Chống tên lửa đạn đạo cùng ngày 13/7 giờ địa phương tại Paris (Pháp), Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine sẵn sàng đảm nhận vai trò phát triển một hệ thống phòng không mới.

“Hệ thống này sẽ mang tên FREYJA. Chúng tôi đang hoàn thiện loại tên lửa cho hệ thống này. Điều quan trọng là chúng ta phải cùng chung sức, FREYJA là dự án chung của tất cả chúng ta. Tôi hy vọng rằng trong vòng 12 tháng tới, chúng ta sẽ chứng kiến FREYJA chính thức đi vào hoạt động,” ông Zelensky viết trên mạng xã hội X.

Theo Tổng thống Ukraine, thế giới hiện không có đủ năng lực phòng thủ chống tên lửa đạn đạo.

“Mỹ đang mở rộng sản xuất hệ thống Patriot, còn châu Âu đang tăng cường sản xuất các hệ thống SAMP/T, IRIS-T và NASAMS. Đây đều là những hệ thống mạnh mẽ. Tuy nhiên, nhu cầu hiện tại lớn hơn nhiều so với năng lực sản xuất hiện có. Chính các nước châu Âu sẽ quyết định cần bao nhiêu hệ thống phòng thủ và triển khai chúng ở đâu. Điều này sẽ tạo ra một cục diện chiến lược hoàn toàn mới,” ông Volodymyr Zelensky chia sẻ.

Theo Kyiv Independent, hệ thống phòng không FREYJA được công ty quốc phòng Ukraine Fire Point lần đầu công bố vào tháng 5/2026. Ông Denys Shtilerman, đồng sáng lập Fire Point, cho biết nền tảng của dự án Freya là tên lửa đánh chặn FP-7.x do Ukraine phát triển. Loại tên lửa này dài 7,25 m, đường kính thân 0,53 m, có tốc độ từ 1.500 - 2.000 m/giây.

Các tên lửa thuộc hệ thống phòng không FREYJA sẽ được trang bị đầu dò ảnh hồng ngoại, được phát triển với sự hợp tác của Diehl Defence, nhà sản xuất hệ thống phòng không IRIS-T của Đức.

Hiện chưa rõ giá thành của một tổ hợp FREYJA là bao nhiêu. Dù vậy, phía Fire Point đặt mục tiêu duy trì chi phí tên lửa đánh chặn ở mức khoảng 1 triệu USD/quả. Con số này của hệ thống Patriot là khoảng 4–4,2 triệu USD/quả, còn hệ thống SAMP/T là 2,3–2,9 triệu USD/quả, theo Wall Street Journal.

Tùng Dương