Chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam Biến tri thức và nguồn lực của thế giới thành sức mạnh nội sinh

Sự kết hợp chặt chẽ giữa “bộ ba động lực” trong nước và ngoại giao công nghệ trên bình diện đối ngoại được kỳ vọng sẽ giúp Việt Nam hai chặng đường phát triển quan trọng có thể tự tin bước vào chặng đường thứ ba, từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, hiện thực hóa khát vọng phát triển hùng cường, thịnh vượng.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng:
“Bộ ba động lực” mở đường cho Việt Nam bứt phá

Nông nghiệp đã góp phần quan trọng giúp Việt Nam thoát nghèo; công nghiệp, dòng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) cùng mô hình gia công, lắp ráp đã đưa đất nước bước vào nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình cao. Tuy nhiên, để tiến tới giai đoạn phát triển thứ ba, từ thu nhập trung bình lên thu nhập cao, Việt Nam phải dựa vào khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nếu như trước đây, khi các quốc gia bước vào giai đoạn phát triển này, khoa học - công nghệ gần như là động lực duy nhất. Với Việt Nam, quá trình chuyển dịch từ mức thu nhập bình quân đầu người khoảng 5.000 USD lên trên 20.000 USD được kỳ vọng sẽ được thúc đẩy bởi ba trụ cột: Khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Hiện nay, thế giới đang xuất hiện những làn sóng phát triển mới mà Việt Nam có nhiều dư địa để tận dụng nhằm tạo đà tăng trưởng nhanh và bền vững. Đó là làn sóng số hóa và trí tuệ nhân tạo (AI); làn sóng phát triển xanh, năng lượng sạch và kinh tế carbon thấp; làn sóng đô thị hóa gắn với các không gian phát triển mới như kinh tế tầm thấp cùng với làn sóng cải cách thể chế nhằm kiến tạo “luật chơi” cho kỷ nguyên số và kinh tế tri thức. Điểm chung của các làn sóng này là đều gắn với những yếu tố mới - lĩnh vực mà Việt Nam rất có lợi thế bởi phù hợp với văn hóa, khả năng thích ứng và năng lực sáng tạo của con người Việt Nam. Muốn vươn lên mạnh mẽ trong giai đoạn phát triển mới, Việt Nam cần chủ động nắm bắt và khai thác hiệu quả những động lực tăng trưởng mới, những không gian phát triển mới...

Về dài hạn, thứ tự ưu tiên của “bộ ba” động lực phát triển được xác định là khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tuy nhiên, xuất phát từ điều kiện thực tiễn của Việt Nam, trong giai đoạn từ nay đến năm 2030, trọng tâm ưu tiên được sắp xếp theo hướng chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, khoa học - công nghệ, trên tinh thần những lĩnh vực có thể triển khai nhanh, tạo hiệu quả sớm sẽ được ưu tiên đi trước.

Với sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, với tầm nhìn chiến lược của Tổng Bí thư Tô Lâm cùng khát vọng hùng cường của hơn 100 triệu người dân Việt Nam, chúng ta tin tưởng vững chắc rằng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ trở thành “bộ ba” động lực then chốt, đưa đất nước bứt phá, vượt qua bẫy thu nhập trung bình và tiến tới mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng:
Ngoại giao công nghệ là nhiệm vụ trung tâm của ngoại giao kinh tế

Chúng tôi xác định, nếu ngoại giao kinh tế là nhiệm vụ trung tâm, thì "ngoại giao công nghệ phải là mũi nhọn tiên phong, là nhiệm vụ trung tâm của ngoại giao kinh tế trong kỷ nguyên mới".

Quán triệt sâu sắc Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, thực hiện quyết liệt chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Ngoại giao thời gian qua đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Khoa học và Công nghệ, các bộ, ngành liên quan hành động quyết liệt để cụ thể hóa nội hàm của ngoại giao khoa học - công nghệ với phương châm "tư duy chiến lược, hành động cụ thể, kết quả thực chất". Các nhiệm vụ trọng tâm đã và đang được triển khai đồng bộ, toàn diện trên 5 phương diện.

Thứ nhất, kiến tạo và củng cố các khuôn khổ hợp tác chiến lược, làm sâu sắc hơn nội hàm hợp tác khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo với các đối tác, nhất là các đối tác lớn về khoa học - công nghệ.

Thứ hai, thường xuyên phối hợp với các bộ, ngành rà soát và thúc đẩy việc triển khai các thỏa thuận hợp tác đã ký kết, đặc biệt là với các đối tác chiến lược trong lĩnh vực khoa học - công nghệ.

Thứ ba, hỗ trợ kết nối các địa phương, doanh nghiệp, trường đại học trong nước với các đối tác quốc tế, qua đó huy động hiệu quả nguồn lực quốc tế cho phát triển công nghệ cao và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Thứ tư, kết nối trí tuệ Việt Nam với thế giới, mở rộng mạng lưới hợp tác, thu hút các chuyên gia, trí thức người Việt Nam ở nước ngoài.

Thứ năm, đẩy mạnh công tác nghiên cứu, tham mưu chiến lược cho Đảng, Nhà nước, Chính phủ, kịp thời nhận diện và đề xuất giải pháp trước các xu thế mới như trí tuệ nhân tạo, kinh tế số, công nghiệp đất hiếm, quản trị dữ liệu…, để chúng ta “không đi sau, mà đi cùng và có lĩnh vực cố gắng vượt lên trước”.

Chúng tôi cũng nhận diện rõ 3 thách thức lớn nhất hiện nay, đó là bối cảnh địa chính trị ngày càng phức tạp; cuộc chạy đua toàn cầu về thu hút và giữ chân nhân tài cùng những “điểm nghẽn” về thể chế và năng lực thực thi. Tuy nhiên, phát triển khoa học và công nghệ là một hành trình dài, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Ngành ngoại giao cam kết tiếp tục phát huy vai trò tiên phong, là cầu nối vững chắc và hiệu quả, biến tri thức và nguồn lực của thế giới thành sức mạnh nội sinh, góp phần thúc đẩy sự phát triển của khoa học công nghệ Việt Nam, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế, qua đó hiện thực hóa hai mục tiêu 100 năm và khát vọng xây dựng một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng.

Hoàng Linh (tổng hợp)