Chân dung nhà sáng lập DeepSeek, tỷ phú AI giàu nhất thế giới

Theo Bloomberg Billionaires Index, tài sản của Liang Wenfeng hiện đạt khoảng 36 tỷ USD, tăng hơn gấp đôi so với mức 16,7 tỷ USD trước đó. Nhờ vậy, doanh nhân Trung Quốc đã vượt Dario Amodei, đồng sáng lập Anthropic và Greg Brockman, đồng sáng lập OpenAI để trở thành người giàu nhất trong nhóm các nhà sáng lập doanh nghiệp về AI trên thế giới và giàu thứ 8 tại Trung Quốc.

Bảng xếp hạng này chỉ tính các công ty có hoạt động kinh doanh cốt lõi và phần lớn doanh thu đến trực tiếp từ mô hình AI. Những tập đoàn công nghệ đa ngành như Alibaba, Tencent hay các doanh nghiệp sản xuất chip, trung tâm dữ liệu không được đưa vào.

Nhà sáng lập DeepSeek Liang Wenfeng trở thành tỷ phú AI giàu nhất thế giới với khối tài sản 36 tỷ USD. (Ảnh: China Daily)

Liang Wenfeng sinh năm 1985 tại thành phố Trạm Giang, tỉnh Quảng Đông trong một gia đình bình dị. Cha ông là giáo viên tiểu học. Không xuất thân từ gia đình kinh doanh hay có hậu thuẫn từ các tập đoàn lớn, Liang lựa chọn theo học ngành kỹ thuật điện tử tại Đại học Chiết Giang, một trong những trường đại học hàng đầu Trung Quốc. Sau đó ông tiếp tục lấy bằng thạc sĩ chuyên ngành kỹ thuật thông tin và truyền thông.

Trong thời gian còn là sinh viên, Liang cùng hai người bạn bắt đầu thử sức với giao dịch định lượng giữa lúc cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 diễn ra. Thay vì dựa vào cảm tính như nhiều nhà đầu tư, nhóm của Liang sử dụng mô hình toán học và thuật toán để phân tích thị trường.

Thành công từ cách tiếp cận này giúp họ thành lập quỹ đầu tư định lượng High-Flyer Asset Management vào năm 2015. Đây cũng là nền tảng cho bước ngoặt lớn nhất trong sự nghiệp của Liang Wenfeng.

Khi AI bắt đầu bùng nổ, quỹ đầu tư này âm thầm xây dựng năng lực tính toán bằng cách mua và tích trữ lượng lớn chip đồ họa (GPU) hiệu năng cao, trước khi Mỹ siết chặt các biện pháp hạn chế xuất khẩu chip AI sang Trung Quốc. Quyết định khi đó được xem là khoản đầu tư dài hạn, nhưng về sau trở thành lợi thế chiến lược, giúp ông sở hữu nguồn lực tính toán mà nhiều startup AI khác khó có được.

Năm 2023, ông tách bộ phận nghiên cứu AI khỏi High-Flyer để thành lập DeepSeek. Khác với nhiều startup công nghệ thường gọi vốn ngay từ giai đoạn đầu, DeepSeek gần như không tìm đến các quỹ đầu tư mạo hiểm. Trong gần ba năm đầu, toàn bộ chi phí nghiên cứu, xây dựng hạ tầng tính toán và trả lương cho đội ngũ kỹ sư đều được tài trợ bằng lợi nhuận từ High-Flyer.

Chi phí nghiên cứu của DeepSeek trong giai đoạn đầu đến từ lợi nhuận của High-Flyer. (Ảnh: Reuters)

Đầu năm 2025, DeepSeek gây tiếng vang khi ra mắt mô hình R1. Sản phẩm được đánh giá có khả năng cạnh tranh với các mô hình hàng đầu của OpenAI, trong khi DeepSeek cho biết chi phí phát triển thấp hơn đáng kể. Mới đây, công ty tiếp tục giới thiệu DeepSeek V4, phiên bản được tối ưu để vận hành trên chip AI do Huawei phát triển.

Theo Bloomberg, phần lớn tài sản của ông Wenfeng đến từ cổ phần tại DeepSeek. Nhu cầu đầu tư lớn đã giúp định giá của công ty này tăng khoảng 5 lần so với mức 10 tỷ USD được ghi nhận vào tháng 4. Trong vòng gọi vốn vào tháng 6/2026, DeepSeek huy động được 7,4 tỷ USD và được định giá 50 tỷ USD. Liang Wenfeng cũng trực tiếp rót 3 tỷ USD vào vòng gọi vốn này. Sau khi công ty phát hành thêm cổ phần cho các nhà đầu tư, tỷ lệ sở hữu của ông được Bloomberg ước tính giảm xuống còn khoảng 78%.

Trong khi đó, các nhà sáng lập tại Thung lũng Silicon thường phải trải qua nhiều vòng gọi vốn, chấp nhận giảm mạnh tỷ lệ sở hữu để đổi lấy nguồn lực phát triển. Việc vẫn giữ gần 80% cổ phần giúp tài sản cá nhân của Liang tăng gần như song song với sự gia tăng định giá của DeepSeek.

Ở tuổi 41, Liang Wenfeng không chỉ trở thành tỷ phú AI giàu nhất thế giới, mà còn là gương mặt tiêu biểu cho thế hệ doanh nhân công nghệ mới của Trung Quốc. Đây là những người xây dựng vị thế bằng công nghệ AI nền tảng thay vì các mô hình internet hay thương mại điện tử như thế hệ trước.

Ngọc Duy