Bản lĩnh người lính trên mặt trận phát triển kinh tế

Những cựu chiến binh vượt lên gian khó, xây dựng các mô hình kinh tế hiệu quả, không những tạo việc làm cho lao động địa phương mà còn tích cực chia sẻ kinh nghiệm, giúp đỡ đồng đội cùng vươn lên trong cuộc sống.

Thương binh Phạm Văn Xá (áo xanh) cùng đồng đội ôn lại kỷ niệm chiến trường xưa.

Vượt khó trên vùng bãi triều

Ở tuổi 74, thương binh Phạm Văn Xá, thôn Đồng Lạc vẫn giữ phong thái nhanh nhẹn, minh mẫn của người lính năm xưa. Trong ngôi nhà khang trang được xây dựng từ thành quả của nhiều năm lao động cần cù, ông chậm rãi kể về những năm tháng chiến đấu ác liệt trên chiến trường Quảng Trị và hành trình vượt qua thương tật để gây dựng kinh tế gia đình.

Cuối năm 1971, ông lên đường nhập ngũ. Sau thời gian huấn luyện, giữa năm 1972, ông hành quân vào chiến trường Quảng Trị, được biên chế về Sư đoàn 308, đảm nhận nhiệm vụ chiến sĩ thông tin vô tuyến. Ông được giao bám sát các đơn vị chiến đấu, bảo đảm thông tin liên lạc thông suốt, truyền đạt kịp thời mệnh lệnh giữa sở chỉ huy và các đơn vị hỏa tuyến.

Thương binh Phạm Văn Xá vẫn nỗ lực trong công việc hàng ngày.

Tháng 7/1972, trong một trận pháo kích ác liệt của địch, ông bị thương nặng, mất một phần cánh tay trái, tổn thương thính giác và bị thương ở chân. Sau thời gian điều trị, năm 1974 ông xuất ngũ trở về quê hương, lập gia đình và tham gia công tác tại hợp tác xã của địa phương.

Nhớ lại quãng thời gian ấy, ông Phạm Văn Xá cho biết, dù sức khỏe giảm sút nhưng ông luôn xác định phải nỗ lực lao động để ổn định cuộc sống. Với tinh thần trách nhiệm và sự tận tụy, ông được tín nhiệm bầu làm đội trưởng đội sản xuất của hợp tác xã. Tuy nhiên, trong điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn, nguồn thu nhập từ sản xuất nông nghiệp chỉ đủ trang trải cuộc sống, chưa thể giúp gia đình vươn lên.

Bước ngoặt đến vào năm 1989 khi ông nhận thấy vùng bãi triều quê hương còn nhiều tiềm năng phát triển nuôi trồng thủy sản. Mạnh dạn đấu thầu gần 3 ha đầm nước mặn, thời gian đầu, gia đình chủ yếu khai thác nguồn lợi thủy sản tự nhiên. Sau nhiều năm tích lũy kinh nghiệm và có thêm nguồn vốn, ông chuyển sang nuôi tôm, cua, từng bước nâng cao hiệu quả sản xuất. Đến nay, mô hình kinh tế của gia đình ông mang lại nguồn thu từ 200 đến 300 triệu đồng mỗi năm; qua đó xây dựng được nhà ở khang trang, tạo điều kiện cho hai người con học đại học và có việc làm ổn định.

Thương binh Phạm Văn Xá (áo xanh) đã kêu gọi, vận động người dân góp công xây dựng đường nông thôn mới.

Điều khiến nhiều người cảm phục ở ông là ý chí vượt khó, tinh thần sẻ chia của người lính. Ông Xá luôn sẵn sàng hỗ trợ vốn không tính lãi, chia sẻ kinh nghiệm nuôi trồng thủy sản cho các cựu chiến binh và nhiều hộ dân trong vùng. Nhờ sự giúp đỡ đó, nhiều gia đình từng bước ổn định cuộc sống, vươn lên phát triển kinh tế. Ông cũng thường xuyên đóng góp kinh phí xây dựng nông thôn mới, ủng hộ các hoạt động của Hội Cựu chiến binh, vận động nhân dân tham gia xây dựng hạ tầng giao thông nông thôn.

Đưa nghề truyền thống vươn ra thị trường quốc tế

Nếu thương binh Phạm Văn Xá chọn vùng bãi triều làm nơi khởi nghiệp thì thương binh Vũ Xuân Túy lại tìm thấy cơ hội từ chính nghề truyền thống của quê hương.

Thương binh Vũ Xuân Túy với sản phẩm thủ công mỹ nghệ làm bằng cói.

Mang trên mình thương tật 22% sau chiến tranh, trở về đời thường với hai bàn tay trắng, ông Túy xác định không thể trông chờ vào sự hỗ trợ của Nhà nước mà phải tự mình gây dựng cuộc sống. Những năm đầu sau khi xuất ngũ là chuỗi ngày đầy gian nan. Để có vốn làm ăn, ông quyết định bán hai kỷ vật gắn bó với những năm tháng chiến đấu rồi vay mượn thêm người thân để buôn cát phục vụ các công trình xây dựng.

Ông Vũ Xuân Túy nhớ lại: Chuyến hàng đầu tiên cũng là cú sốc lớn nhất. Một cơn bão bất ngờ làm chìm toàn bộ số cát trên sông, cuốn theo toàn bộ số vốn ít ỏi mà gia đình dày công tích góp. Sau đó, ông tiếp tục vay vốn để phát triển chăn nuôi, rồi làm nghề xây dựng, sửa chữa điện, kinh doanh vật liệu xây dựng, từng bước gây dựng lại kinh tế gia đình.

Trong quá trình làm ăn, ông nhận thấy vùng Quỹ Nhất và nhiều địa phương lân cận có diện tích trồng cói khá lớn nhưng sản phẩm chủ yếu được bán dưới dạng nguyên liệu thô, giá trị thấp. Trăn trở tìm hướng đi mới cho cây cói quê hương, ông nhiều lần đến các tỉnh khác học hỏi kinh nghiệm, tìm hiểu quy trình sản xuất các mặt hàng thủ công mỹ nghệ.

Sau khi trở về, ông mạnh dạn mở cơ sở sản xuất bao manh đan bằng cói phục vụ các doanh nghiệp sản xuất muối trong khu vực. Tuy nhiên, khi các loại bao bì bằng vật liệu mới dần thay thế sản phẩm truyền thống, ông tiếp tục đứng trước thách thức phải đổi mới nếu muốn tồn tại.

Không chấp nhận tụt hậu, ông chủ động sang Trung Quốc tìm hiểu công nghệ sản xuất, nghiên cứu mẫu mã và xu hướng tiêu dùng. Những kiến thức tích lũy được đã giúp ông cải tiến các sản phẩm từ cói, phát triển nhiều mẫu giỏ cói, đồ thủ công mỹ nghệ phù hợp với thị trường và tích cực tham gia các hội chợ thương mại để quảng bá sản phẩm. Sự kiên trì đã được đền đáp. Vào những năm 1990 -1991, các sản phẩm giỏ cói, bị cói của cơ sở do ông gây dựng bắt đầu được xuất khẩu sang thị trường Pháp thông qua các doanh nghiệp trung gian tại thành phố Nam Định (trước đây).

Từ thành công ban đầu, ông mạnh dạn thành lập doanh nghiệp chuyên sản xuất, kinh doanh hàng mây tre đan và các sản phẩm cói xuất khẩu. Không chỉ mở rộng quy mô sản xuất, ông còn xây dựng chuỗi liên kết với các hộ dân trong vùng. Doanh nghiệp đảm nhận khâu cung ứng nguyên liệu, hướng dẫn kỹ thuật, bao tiêu sản phẩm, còn người dân trực tiếp tham gia sản xuất tại gia đình. Mô hình liên kết này giúp nâng cao giá trị cây cói, tạo việc làm thường xuyên cho hơn 1.000 hộ dân trong khu vực, mang lại lợi nhuận hàng trăm triệu đồng mỗi năm.

Thương binh Vũ Xuân Túy (áo xanh) chia sẻ về quá trình tạo ra sản phẩm thủ công mỹ nghệ bằng cói.

Không dừng lại ở hoạt động sản xuất, nhiều năm qua ông Vũ Xuân Túy còn dành tâm huyết cho các hoạt động an sinh xã hội. Ông tích cực tham gia các chương trình "Đền ơn đáp nghĩa", đồng hành cùng Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh, Quỹ Nạn nhân chất độc da cam/dioxin, Quỹ Vì người nghèo và nhiều hoạt động nhân đạo khác.

Ông Lê Văn Dũng, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Quỹ Nhất đánh giá, sau khi trở về từ chiến trường, nhiều thương binh như ông Phạm Văn Xá và Vũ Xuân Túy luôn phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, nỗ lực vượt qua khó khăn để phát triển kinh tế, xây dựng những mô hình sản xuất hiệu quả. Không chỉ tạo việc làm và thu nhập ổn định cho nhiều lao động địa phương, hai ông còn tích cực hỗ trợ đồng đội, tham gia các phong trào thi đua, các hoạt động xã hội, góp phần xây dựng quê hương ngày càng phát triển.

Bài và ảnh: Công Luật (TTXVN)