Cao Bằng: Tạo chuyển biến tích cực trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá

Đại biểu, đoàn viên thanh niên Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Cao Bằng diễu hành tuyên truyền, lan tỏa thông điệp phòng, chống tác hại của thuốc lá. Ảnh: Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Cao Bằng

Đa dạng hóa truyền thông, từng bước thay đổi nhận thức và hành vi

Trong những năm qua, tỉnh Cao Bằng luôn xác định phòng, chống tác hại của thuốc lá là nhiệm vụ trọng tâm trong công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Trên cơ sở triển khai đồng bộ Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, tỉnh đã ban hành nhiều kế hoạch, giải pháp phù hợp với thực tiễn; đồng thời duy trì mạng lưới 50 cộng tác viên tham gia tuyên truyền, giám sát việc thực hiện môi trường không khói thuốc tại các cơ quan, đơn vị và địa phương.

Đặc biệt, công tác truyền thông trên địa bàn tỉnh được triển khai thường xuyên, liên tục với nhiều hình thức phong phú. Từ năm 2020 đến nay, toàn tỉnh đã thực hiện 60 phóng sự, tọa đàm; phát 275 thông điệp trên sóng truyền hình tỉnh; hơn 300 lượt phát thanh; đăng tải 118 tin, bài trên báo in, báo điện tử và các trang thông tin điện tử. Cùng với đó, hàng nghìn pano, áp phích, tờ rơi, biển cấm hút thuốc được cấp phát đến cơ sở nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền.

Không chỉ tập trung trên các phương tiện thông tin đại chúng, hoạt động truyền thông còn được triển khai sâu rộng tại trường học, khu dân cư, cơ quan, đơn vị thông qua các buổi ngoại khóa, hội nghị, sinh hoạt cộng đồng và các lớp tập huấn dành cho cán bộ y tế, giáo viên, học sinh, cộng tác viên. Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Cao Bằng, trong năm 2024-2025, Trung tâm đã tổ chức trên 40 buổi tuyên truyền ngoại khóa thu hút 13.275 giáo viên và học sinh tham gia; tổ chức 15 lớp tập huấn bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng phòng, chống tác hại thuốc lá cho 600 giáo viên cốt cán; cấp phát 80.000 tờ rơi cho học sinh, 12.000 quyển tài liệu giảng dạy cho giáo viên và treo 100 pano tại 35 cơ sở y tế, trường học… Đây là những hoạt động tuyên truyền trực tiếp, góp phần đưa kiến thức về tác hại của thuốc lá và lợi ích của môi trường không khói thuốc đến gần hơn với từng nhóm đối tượng.

Các giải pháp được triển khai đồng bộ đã mang lại những chuyển biến rõ nét. Nếu năm 2018, tỷ lệ người trưởng thành hút thuốc lá trên địa bàn tỉnh là 26,1%, thì đến năm 2022 giảm còn 21,2% và tiếp tục giảm xuống 20,3% vào năm 2024. Đến nay, 100% trường học trên địa bàn tỉnh đã xây dựng và triển khai kế hoạch “Môi trường trường học không khói thuốc”. Đây là kết quả kết hợp hiệu quả giữa công tác truyền thông, vận động và giám sát trong thực hiện các quy định về phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Tập huấn kỹ năng nhận diện và phòng, chống thuốc lá thế hệ mới cho đội ngũ giáo viên các trường học trên địa bàn tỉnh. Ảnh: Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Cao Bằng

Hướng tới mục tiêu giảm mạnh tỷ lệ sử dụng thuốc lá

Phát huy những kết quả đạt được, Cao Bằng tiếp tục đặt mục tiêu giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá và hạn chế tình trạng tiếp xúc thụ động với khói thuốc, qua đó nhằm giảm gánh nặng bệnh tật và tử vong do các sản phẩm thuốc lá gây ra.

Theo mục tiêu giai đoạn 2026-2030, tỉnh phấn đấu giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá ở nam giới từ 15 tuổi trở lên xuống dưới 36%, tỷ lệ sử dụng thuốc lá ở nữ giới từ 15 tuổi trở lên duy trì dưới 0,1%. Đồng thời, giảm tỷ lệ tiếp xúc thụ động với khói thuốc tại nơi làm việc xuống dưới 20,5%, tại nhà hàng dưới 63%, tại quán bar, quán cà phê dưới 75% và tại khách sạn dưới 41%.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được tỉnh xác định là ngăn ngừa việc sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, shisha và các sản phẩm thuốc lá mới trong cộng đồng. Song song với đó, tỉnh tiếp tục duy trì 100% cơ quan hành chính thực hiện nghiêm quy định cấm hút thuốc trong nhà; 100% cơ sở giáo dục thực hiện quy định cấm hút thuốc trong khuôn viên trường học; 100% cơ sở y tế duy trì và thực thi nghiêm môi trường không khói thuốc trong phạm vi đơn vị.

Để hoàn thành các mục tiêu trên, tỉnh Cao Bằng xác định tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp; triển khai hiệu quả các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về phòng, chống tác hại của thuốc lá. Việc ban hành các văn bản chỉ đạo được thực hiện phù hợp với từng giai đoạn, bảo đảm sát thực tiễn và nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện.

Bên cạnh đó, công tác phối hợp liên ngành trong kiểm tra, xử lý vi phạm sẽ tiếp tục được đẩy mạnh; đồng thời, phát huy vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội. Kết quả thực hiện công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá sẽ tiếp tục là một trong những tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu cơ quan, đơn vị và chính quyền địa phương.

Công tác truyền thông cũng được đổi mới theo hướng tăng cườngứng dụng công nghệ thông tin và mạng xã hội; thường xuyên cập nhật, phổ biến các tài liệu về tác hại của thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, các sản phẩm thuốc lá mới; cùng với đó, tuyên truyền về lợi ích của việc cai nghiện thuốc lá và xây dựng môi trường sống không khói thuốc.

Hoạt động giáo dục phòng, chống tác hại của thuốc lá trong trường học cũng được tăng cường, bảo đảm phù hợp với từng cấp học, bậc học, góp phần hình thành lối sống lành mạnh ngay từ lứa tuổi học sinh.

Cùng với việc phát huy hiệu quả mạng lưới cộng tác viên tại cộng đồng, tỉnh Cao Bằng sẽ đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm về phòng, chống tác hại của thuốc lá; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong giám sát việc tuân thủ pháp luật về phòng, chống tác hại của thuốc lá; đồng thời đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, hoàn thiện hệ thống giám sát và chia sẻ dữ liệu giữa các sở, ngành, địa phương…

Với quyết tâm chính trị cao cùng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá tại Cao Bằng đang từng bước đi vào chiều sâu tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của cộng đồng. Những kết quả đạt được không chỉ góp phần giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá mà còn xây dựng môi trường sống an toàn, văn minh, vì sức khỏe của mỗi người dân và sự phát triển bền vững của địa phương./.

PHƯƠNG LAN