Lời thề Hippocrate và sứ mệnh xây dựng mô hình bệnh viện không khói thuốc

Nhận thức rõ nguy cơ này, Bộ Y tế đã ban hành và thúc đẩy mạnh mẽ tài liệu hướng dẫn "Xây dựng cơ sở y tế không khói thuốc". Đây không chỉ là một quy định hành chính đơn thuần, mà chính là sự cụ thể hóa tinh thần nhân văn của ngành y, bảo vệ quyền được hít thở không khí trong lành của người bệnh và nhân viên y tế.

Nhiều bệnh viện tích cực xây dựng cơ sở y tế không khói thuốc.

Giá trị cốt lõi của không gian chữa bệnh

Cơ sở y tế là nơi bảo vệ, chăm sóc và phục hồi sức khỏe, hướng tới một cuộc sống lành mạnh cho toàn xã hội. Chính vì vậy, việc duy trì một không gian hoàn toàn không khói thuốc tại đây là yêu cầu khắt khe về mặt chuyên môn.

Lời thề Hippocrates thiêng liêng đòi hỏi mọi nhân viên y tế phải đặt sự an toàn và lợi ích của người bệnh lên hàng đầu. Do đó, việc xóa bỏ hoàn toàn khói thuốc lá ra khỏi khuôn viên bệnh viện là hành động cụ thể hóa lời thề y đức, bảo vệ quyền được hít thở bầu không khí trong lành của bệnh nhân, thân nhân và chính đội ngũ thầy thuốc.

Theo nghiên cứu, khói thuốc chứa hơn 7.000 hóa chất độc hại, trong đó có 69 chất gây ung thư. Khi tồn tại trong không gian khép kín của buồng bệnh hay hành lang, các khí độc này cản trở trực tiếp đến tiến trình điều trị y khoa. Nicotine và carbon monoxide làm hẹp mạch máu, giảm nồng độ oxy hòa tan, khiến các tổn thương mô chậm lành, gia tăng tỷ lệ nhiễm trùng hậu phẫu và kích thích các cơn suy hô hấp cấp. Đối với các bác sĩ, việc điều trị lâm sàng cho người bệnh sẽ trở nên vô cùng gian nan nếu môi trường xung quanh liên tục bị bủa vây bởi các tác nhân gây độc mạn tính này.

Để “Xây dựng cơ sở y tế không khói thuốc” đi vào đời sống y tế thực tiễn, nền tảng pháp lý vững chắc là điều kiện tiên quyết. Nhìn vào bức tranh tổng thể của phong trào, chúng ta có thể thấy một hành lang quy định chặt chẽ được thiết lập từ Trung ương đến địa phương. Bộ khung pháp lý này được vận hành dựa trên 'kiềng ba chân' vững chắc: Đầu tiên là Điều 11 Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá - điều khoản tối cao cấm hút thuốc hoàn toàn cả trong nhà và trong toàn bộ khuôn viên của mọi cơ sở y tế. Tiếp sau đó, Quyết định số 1315/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ đóng vai trò như một kim chỉ nam chiến lược cấp quốc gia, và được cụ thể hóa bằng hành động thông qua Quyết định số 5281/QĐ-BYT của Bộ trưởng Bộ Y tế.

Hệ thống văn bản quy phạm này chính là cơ sở pháp lý cao nhất, giúp các bệnh viện có đủ thẩm quyền và công cụ để siết chặt kỷ cương, xử lý vi phạm và trả lại sự trong lành cho môi trường điều trị.

Việc duy trì một không gian hoàn toàn không khói thuốc tại các bệnh viện là yêu cầu khắt khe về mặt chuyên môn. (Ảnh minh họa)

Trách nhiệm nêu gương và thực thi đồng bộ

Để loại bỏ triệt để gánh nặng này, Bộ tài liệu Hướng dẫn do Bộ Y tế ban hành đã đưa ra các tiêu chí kiểm bảng bắt buộc đối với mọi cơ sở y tế:

Niêm yết quy định rõ ràng: Phải treo biển cấm hút thuốc lá tại các khu vực dễ quan sát như phòng khám, phòng điều trị, hành lang, cầu thang, nhà ăn.

Nghiêm cấm các hoạt động thương mại:Không có hiện tượng mua bán, quảng cáo, tiếp thị các sản phẩm thuốc lá (bao gồm cả thuốc lá điếu truyền thống lẫn thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng) dưới mọi hình thức trong khuôn viên.

Triệt tiêu công cụ hút thuốc: Không để các vật dụng liên quan đến hành vi hút thuốc như gạt tàn, bật lửa, diêm tại phòng làm việc, phòng bệnh và các khu vực công cộng.

Độc lập tài chính y tế:Tuyệt đối không nhận tài trợ hoặc sự hợp tác từ các tập đoàn thuốc lá hoặc các tổ chức liên doanh liên quan đến ngành công nghiệp thuốc lá.

Cán bộ y tế tại các bệnh viện chú trọng tư vấn sức khỏe, lồng ghép nội dung cảnh báo tác hại của thuốc lá.

Sự cần thiết của mô hình này nằm ở tính tiên phong của những người mặc áo blouse trắng. Cán bộ, y bác sĩ và điều dưỡng phải là những người làm gương trước tiên bằng việc cam kết không hút thuốc lá trong giờ làm việc và tại nơi công sở.

Sự thay đổi tích cực bắt đầu từ kỉ cương nội bộ sẽ tạo ra sức lan tỏa tự nhiên, giúp nhân viên y tế tự tin đóng vai trò là những giám sát viên, nhắc nhở thân nhân và người bệnh tuân thủ nghiêm quy định chung.

Từ các bệnh viện tuyến Trung ương cho đến các Trạm y tế xã phường, việc đồng bộ thực hiện các bước chuẩn hóa này là nền tảng để khẳng định uy tín, thương hiệu và chất lượng của toàn hệ thống y tế nước nhà.

Xây dựng cơ sở y tế không khói thuốc theo hướng dẫn của Bộ Y tế là một bước đi tất yếu, phản ánh sự phát triển văn minh của hệ thống y tế nước nhà. Đó là hành động trả lại cho bệnh viện đúng nghĩa là "nơi chữa bệnh", nơi tôn trọng sự sống và bảo vệ con người một cách toàn diện nhất.

Thu Trang